Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Bir az da, gəlin, gözləyək ol yar gəlincə,Min naz ilə ol sevgili dildar gəlincə!
Bakı təranələriBakı, səndə doğulub, səndə dolmuşam yaşa,Gözlərimlə görmüşəm sənin inqilabını.
Rübai 13در عالم عشق تا دلم سلطان گشتآزاد ز کفر و فارغ از ایمان گشت
Rübai 6تا واهمه را ز دل نکردیم به دراین راه خطرناک نرفتیم به سر
Ax!..Ax!.. necə kef çəkməli əyyam idi,Onda ki, övladı-vətən xam idi!
Müfrəd 11هر گه که دلم ز ره بیفتدنور رخ تو دلیل گردد
Digər şeir 75هوای زلف تو تا جا گرفته در دل منبجز خیال پریشان نبوده حاصل من
Aləmin seyrinə gəl, gör nə gözəl fitrəti varAləmin seyrinə gəl, gör nə gözəl fitrəti var,Hər gülün, hər çiçəyin öz adı var, surəti var.
Vətənsiz məhəbbətGözdən gözə axan odla yaxınlaşdıq,O da sevdi,
No... olub ala?!Qatmısan sən gənə də malı mala, no..olub ala?Qazıyırsan ayağım altda çala, no.. .olub ala?
Bunca kim, vardır ol qəmzeyi cadudə bəlaBunca kim, vardır ol qəmzeyi cadudə bəla,Yoxdu yüzdən biri bu çərxi-cəfacudə bəla.
Çar kazakları mərsiyəxanlıqdaTəbrizdə din hərəkatının gurultusu bir neçə gün davam etdi. Camaatın yanında mövhumat əleyhinə danışmaq mümkün deyildi. Təbriz ziyalılarından bəziləri bu hərəkatın əleyhinə danışdıqları üçün ölümcül halda döyülmüş və müctəhidlərin yanına aparılmışdı. Buna görə də, biz təcili iclas çağırdıq və bu iclasda din və mövhumat əleyhinə, bir kəlmə də olsa, küçələrdə danışmamağı qərara aldıq.Rus və ingilis konsulxanaları bizim dini hərəkata qarşı apardığımız mübarizəyə qarşı əks-hücuma keçmişdi. Bizim məqbərə və ziyarətgahları, məscid və mərsiyəxanları nüfuzdan salmaq təşəbbüsümüzə qarşı ingilis və rus konsulxanaları çox təsirli bir tədbirlə meydana çıxmışdılar. Təbriz xalqını tanımaq mümkün deyildi, onlar inqilab dövrünü keçirən təbrizlilərə bənzəmirdi: onlar yenə də orta əsrə aid mövhumatın donunu geymişdilər. Söhbətlər axirətdən, behiştdən, cəhənnəmdən, imamdan, peyğəmbərdən, məscidlərdən və moizədən idi.
Bu nəqşi ki, sən ol güli-rüxsarə çəkirsənBu nəqşi ki, sən ol güli-rüxsarə çəkirsən,Bütlan xətini səfheyi-gülzarə çəkirsən.
Balıqçı oğlunun nəğməsiMən balıqçı olacağam atam kimi,Göy sularda gəzdirəcək məni qayıq.
Daş vaxtı deyilZəmanə dəyişib ay sənə qurban,tərs kimi yaşın da o vaxtı deyil.
Uzaq Şərqin üfüqlərində Cavidi xatırladımTəyyarədəyəm, göyləri fəth etmədə sürət,Çərxi-fələyin sürətini ötmədə sürət.
Necə, ey xodkam, hicründə mana bədnamlıqNecə, ey xodkam, hicründə mana bədnamlıq,Sən vəfasız dusti sevməkdə, düşmən kamlıq.
Qəzəl 109نقشی به بست دلبر من بر مثال خویشآراستش بزیور حسن و جمال خویش
Bir çibin vızıltısıGör kimdi dınqıldadanbağladığım bu tarı,
Mədəni ingilislərin vəhşi yırtıcılığıRus qəzetələrini mütaliə etdiyim yerdə gözlərim “Novoye vremya”da təəssüfamiz bir məqaləyə sataşdı. Bu məqalədə insanı təhqir edəcək dərəcədə murdar bir hadisədən məəl-təəssüf xəbərdar oldum. “Liberalnı” adlanan ingilis qəzetələrindən “Tribyun” adlısı yazır ki, bu keçənlərdə ingilis əfsər (zabit)ləri Misirdə nə səbəbdən isə güllələr atıb, məhəlli əhalidən bir neçəsini vurubdurlar. Bu halda şuriş düşüb, əhali tərəfindən güllələr atıldıqda ingilis zabitlərindən, birisinə güllə dəyib ölübdür. İngilis hökuməti, əlbəttə, öz zabitinin qanını yerdə qoymaq istəməyibdir. Sud qurub, məhəlli əhali tərəfindən 4 nəfərini asılmağa və 2 nəfərini qırmanc (qamçı) ilə döyüb əziyyət verdirməyə məhkum edibdir. Misirlilərdən bir çox adam hazır olduğu yerdə bu binəvaların qətl və cövrünə şüru olunub, tamam 4 saat müddətində olmazın əziyyət və əzabdan sonra hamısını qətl edibdirlər...Bir baxınız, indiyə qədər ingilis tərəfindən “vəhşi” hesab olunan Rusiya milləti hələ qısqıdan qurtarmamış, arzu olunan hürriyyətləri almamış, tələb edir ki, ölüm cəzası fəsx olunsun. Amma azadəlik sayəsində dolanan mədəni ingilislər XX əsrdə də adam öldürməkdən, yəni qatillikdən əl götürməyiblər. Özü də kimi öldürür? Sahibsiz, başsız, əl-ayaqsız əhalini! Nə tövr öldürür?
Hıçqıra-hıçqıraDoğma yurdda yollar keçdimHey xəyallar qura-qura
Qəzəl 6605Şərabın şəbnəmi düşmüş mənə bir lalə gətir,Doldurub mey qədəhin, könlümü sən halə gətir.
Rübai 177Tüstün öz bacandan çıxacaq bir gün,Quşun yuvasından ucacaq bir gün.
Qəzəl 377ای مردم کور، این چه بهارست ببینیدگلبن نه و گلهاش ببارست ببینید
Qitə 25Hifz edib nəfsi, bəlanı, düşməni dəf etməyə,Şah yüz minnət qoşundan dəmbədəm çəksin gərək.
Bâd-ı seher ne dir aceb bilemezüz bu bülbüleBâd-ı seher ne dir aceb bilemezüz bu bülbüleKi nâgehin anun ile gülşene düşdi gulgule
“Cəmdək”Avam arasında “cəmdək” – heyvan ölüsünə deyirlər. Söhbəti burada qoyub, qeyri məsələnin müzakirəsinə keçmək istəyirəm.Dünən küçədə bir müsəlman qardaş məni dayandırıb üzr istədi və soruşdu:
Qəzəl 512چندان که گفتم: خاطر مرنجانرنجید و رنجاند آن شاه خوبان
Qəzəl 125عابدان حق سجود قبله رویت کنندعارفان حق از آن طوف سر کویت کنند
Töhfeyi-Sami, bölmə 53از خویشاوندان امیر محمد یوسف است و بسمت صلاح و تقوی مشهور در سنه اثنی و ثلاثین و تسعمایه در هرات فوت شد این دو مطلع از اوست :بیا ساقی بده جامی بمن از روی یاری ها