Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
مرد فقیر و محب اهل فضل است چنانکه قرض میکند و در مصارف اینطایفه خرج میکند این سه مطلع نتیجه طبع آن خجسته آثار است :بساعدم ز تو بس داغ آتشین باشد
Misal (Bir nəfər əhli-hal edibdi sual)Bir nəfər əhli-hal edibdi sualMürtəzadən ki, ey sipehri-kəmal,
Füzulinin şəkliRəssamların çəkdiyi Füzulinin şəklimi?Füzulinin şəkli də yoxdur, bənzəri kimi...
Gördüm əğyar ilə, ey gül, səni, heyran qaldımGördüm əğyar ilə, ey gül, səni, heyran qaldım,Gözlərin fikrini etdikcə, pərişan qaldım.
Qəzəl 2372گرچه انفاس گرامی سینه صرف آه کرداینقدر شد دانه خود را جدا از کاه کرد
Qitə 342İnanmazdım ki, dağ dağa qovuşar,Qovuşar adamlar, məşhur məsəl var.
Rübai 35دل بندهٔ بوی عنبر آمیز گلستجان چاکر عارض دلاویز گلست
Qəzəl 315Qəm qılıncın eləyib cismimi sədparə mənim,Güli-sədbərgi-bahari-qəmi-eşq oldu tənim.
Bilmezem hâlümi hâlin bilene sor hâlümiBilmezem hâlümi hâlin bilene sor hâlümiÇün münasîb bulmazam efâlüme akvâlümi
Bahalıqİstambulda 31 martda vaqe olan iğtişaşın nəticəsidir ki, bütün Türkiyənin hər nöqtəsində bahalıq üz verdi. Nəcəfdən yazırlar ki, cücənin biri bir manatdır.Bu bir aşkar mətləbdir ki, İstambul inqilabına Nəcəf şiələri qarışmaya bilməzdilər: anadan doğma hüriyyətsevən nəcəflilər məşrutə səsi eşidəndən Məcnun kimi divanə olub, əkin-tikinlərini, ev-eşiklərini boşlayıb, düşüblər çöllərə azadlıq axtarmağa.
Qəzəl 262تا دل آشفته آن زلف پریشان باشددل شوریده من واله و حیران باشد
Başını top eyləgil, gir vəhdətin meydanınaBaşını top eyləgil, gir vəhdətin meydanına,Ey könül, müştaq isən gər zülfünün çövkanına.
Töhfeyi-Sami, bölmə 412از آدمیزده های شهر خود است و در علم سیاق وقوفی دارد و در شعر طبعش بسیار خوبست، این چند مطلع از اوست:چون شد سرم به تیغ جدایی ز تن جدا
Padşahın məclis əhlinə sualıEtdi bir padşah məclisi-xas,Cəm idi bəzmdə əvamü xəvas.
Bakı – İstanbulBir dostum söylədi ki, keçib getdi çənlərin,Keçərkən Dolmabağça, Topqapı sarayından.
Dedim, əğyar ilə gəzmə, sənə çox yalvardımDedim, əğyar ilə gəzmə, sənə çox yalvardım,İndi dincəl, gözəlim, mən də ölüb qurtardım.
Qəzəl 2398خون خود یوسف درون چاه کنعان می خورداین سزای آن که روی دست اخوان می خورد
Qitə 360اِی ظُلْمِ تو، مُخَرِّبِ مُلْکِ یَزیدیانلاف اَز عَلْی مَزَن که یَزیدِ دوم تویی
Rübai 46با یار ز نیک و بد نمیباید گفتهر شب بیتی دو صد نمیباید گفت
Qəzəl 317Özümə söz verdim ki, daha faydasız bir iş görməyim,Cəfakar gözəllərə sarı getməyim.
Gözüm yaşı ki seri olıban aha dembedemGözüm yaşı ki seri olıban aha dembedemNe fâyide çü yüregümi yaha dembedem
Qanlı faciəYox, əzizim, qanlı faciə bu deyil ki, Daşkənd civarında Gödək qəryəsi əhalisindən 60 yaşlı Canbəy Muradovun 14 yaşında övrəti cavan nökəri ilə qoşulub qaçır və Muradovun bir nəfər qohumu başına 15 nəfər türkmən yığır, gedir qızı və oğlanı tutur, tikə-tikə doğrayır.Xeyr, qanlı faciə bu deyil.
Qəzəl 272درمان طلب کردم بسی،این درد را درمان نشدوندر پی سامان شدم،آخر سر و سامان نشد
Bir cəfakeş aşiqəm, ey yar, səndən dönməzəmBir cəfakeş aşiqəm, ey yar, səndən dönməzəm,Xəncər ilə yürəgimi yar, səndən dönməzəm.
Töhfeyi-Sami, bölmə 416بکرباس فروشی اوقات میگذراند این مطلع از اوست :ز سبزه گلرخ من بر سمن نقاب کشید
Xeyirsöyləməzin hekayəsiVarı bir xeyirsöyləməz nadan,Dilinə xeyir gəlməyib bir an.
Yallı yarandıUlusum əl-ələ verdiyi gündən,Yallı yarandı.
Olsaydı müyessər, gözəlim, yarın olardımOlsaydı müyessər, gözəlim, yarın olardım,Hər ləhzə qəmin çəkməyə qəmxarın olardım.
Qəzəl 2399این جواب آن غزل صائب که راقم گفته استتیغ دایم آب در جو دارد و خون می خورد
Ərəbcə şeir 5Bağdada ruhum qayıtdı bir daha,Ərşə qalxdı məskəni, oldu hava.