Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
ساران محلتی است از قصبه تهران و افضل در هجو و هزل اشعار میگوید و بد میگوید این مطلع از اوست :وه! شده افسانه آخر در میان مردمان
Hanı bir cövhər ola badeyi-səhbadən əvəz?Hanı bir cövhər ola badeyi-səhbadən əvəz?Mürdələr zində qılan kimdi Məsihadən əvəz?
Təbriz, gözəlim TəbrizBir vaxt çocuğun oldum,Sevginlə sənin doldum,
Gözəl, müşkül sənintək bir nəfər sahibcamal olsunGözəl, müşkül sənintək bir nəfər sahibcamal olsun,Yəqin ki, bu qara gözlər belə xətt ilə xal olsun.
Qəzəl 3496Gör, cahan şahına şövkət ilə izzət verilib,Mənə bu guşədə bir dünya məhəbbət verilib.
Qəzəl 389Hakimi-canım niyə candan şikayət dinləməz?Bəndələr fəryadım dərgahi-vəhdət dinləməz.
Qəzəl 472من چو همین حرف الف دیدهامحرف دگر زان نپسندیدهام
Rübai 47تا چند مرا آتش دل تاب دهدرخت طربم بسیل خوناب دهد
Şol lahza ki bizden saru yârun nazarıdurŞol lahza ki bizden saru yârun nazarıdurCâna ne mahal ola ki bir ma-hazarıdur
Tök!– Tök, mən ölüm tök, şəriət sahibinə qurban olum: namazımı öz vaxtında qılıram, orucumu tuturam, bu bir stəkan çaxırımı da, əlbəttə, Allah mənə bağışlar, günah yazmaz. Götür, götür stəkanı. Sağ ol, içirəm sənin sağlığına!Ata və anam sitayiş etdiyi dini mən də müqəddəs tuturam və arzu edirəm ki, cəmi müsəlman qardaşlarım Allah-taala göstərdiyi yolla gedib müsəlmançılıqda bərqərar olsunlar. Amma bununla bərabər, piş əzvəqt camaatımızın tərəfindən üzr istəyirəm və şəriət sahibinə iltica edirəm ki, bir para ümmətlərinin günahından keçib, qeyri mömün qardaşlara bağışlasın.
Qəzəl 357از باده گلگون قدری هست بگوییددر شهر چو زیبا قمری هست بگویید
Surətin nəqşinə xəyal irəməzSurətin nəqşinə xəyal irəməz,Gözlərin alasına al irəməz.
Töhfeyi-Sami, bölmə 537او نیز از آنجاست مرد خوش طبع شیرین کلام بوده و خط نستعلیق را بغایت خوب مینوشته و مدت سی سال اوقات با لوندان و خوش طبعان هرات صرف کرده و در اواخر عمر بوطن خود آمده در آنجا وفات یافته . دیوان غزل تمام کرده است این ابیات از اوست :کبوتر نامه ام برد و نیامد وه چه شد حالش
Gəldi bahar, gəlmədi ol gülüzarımızGəldi bahar, gəlmədi ol gülüzarımız,Ya rəb, görüm xəzanə dönə novbaharımız.
“Füzuli kantatası”Səslənir Cahangirin “Füzuli kantatası”,Kükrəyir qasırğası udun, qopuzun, tarın,
Ey könül, sev elə cananı, güləndam olsunEy könül, sev elə cananı, güləndam olsun,Sözü şirin, özü bir şuxi-dilaram olsun.
Qəzəl 3533Əsl aşiqlərə bu daği-məhəbbət nə edər?Qırmızı laləni o dəşti-qiyamət nə edər?
Qəsidə 42صبح چو کام قنینه خنده برآوردکام قنینه چو صبح لعلتر آورد
Qəzəl 473فاش گشت آن ماجری، کز مرد و زن پوشیدهامسر به سر گفتند آن کو تن به تن پوشیدهام
Qəsidə 49Yenə ətrafə ətir saçmadadır badi-səhər.Açdı gülşəndə gülün qönçəsini pərdeyi-zər.
Gerçi ki her dilberün vardur gözinde bir nazarGerçi ki her dilberün vardur gözinde bir nazarBu hâzâr ki bir nazardan geçe kanı kimde var
İmtahanAxır vaxtlarda yenə bu cür söhbətlər tez-tez aralığa qoyulur ki, Qafqazda bir mədrəseyi-ruhaniyyə açmaq lazımdır ki, orada oxuyub qurtaran mollalar Avropa elmlərindən bir növ xəbərdar olsunlar. Və bu cür mədrəsəni müsəlman camaatı üçün mənfəətli qələmə verirlər və bu cür sözləri də danışanlar özlərini müsəlmanların xeyirxahlarına oxşatmaq istəyirlər.Əgər biz bu əmrə etiqad eləsək, əgər biz bunu təsdiq eləsək ki, Qafqaz mollalarımız bir əlahiddə mədrəsəyə möhtacdırlar, onda gərək biz bunu da boynumuza alaq ki, guya xudanəkərdə, belə məktəb qurtarmayan ruhanilərimiz – naqisdirlər.
Qəzəl 359در مجلس ما جز سخن یار مگوییدبا حضرت آن یار ز اغیار مگویید
Ta üzün gördüm, nigara, qəmdən azad olmuşamTa üzün gördüm, nigara, qəmdən azad olmuşam,Qulluğunda padişahım, hüsnünə şad olmuşam.
Töhfeyi-Sami, bölmə 542هم از مردم آنجاست و از ظلم امیره دیباج جلای وطن نموده مدت مدید است که در گرجستان ساکن است گاهی نظمی از او سر میزند این مطلع و ابیات از اوست :زنهار مکن طره ی طرار پریشان
Fərhad mənəm kim, belə şirinsüxənim varFərhad mənəm kim, belə şirinsüxənim var,Bir arizi gülgun, ləbi şəkkər-şikənim var.
Qürbət eldəKönlümdə, gözümdə duman durubdur,Sanıram keçməyir zaman, durubdur.
Kim ki, rəqibə minnət edir vəsli-yar üçünKim ki, rəqibə minnət edir vəsli-yar üçün,Bir əndəlibdir, sevinir novbahar üçün.
Qəzəl 3579Dinlədim nasehi, divanəliyim artdı yenə,Xəstəyə sanki zəhər verdi o, şərbət yerinə.
Qəsidə 69دشت موقف را لباس از جوهر جان دیدهاندکوه رحمت را اساس از گوهر کان دیدهاند