Sövqi-təbii və yaxud Həcc ziyarəti

Təbiət qanunlarının katibləri dərs kitablarında yazırlar ki, bir qarınca öz durduğu yerində, öz-özlüyündə hərəkət edib bir yana getməyə hazırlaşmırdı. Birdən bu qarınca baxıb görür ki, onun qabağından hədsiz və hesabsız öz həmcinsləri bir tərəfə getməkdədirlər. Burada bizim bir dənə qarıncamız dəxi fikir eləmir və fikir eləməyi də lazım görmür: bir surətdə ki, mənim cəmi yoldaşlarım bir yana getməkdədirlər və girəm ki, mənə məlum olmayan bir yana getməkdədirlər, – dəxi mənim üçün burada qeyri təklif qalmır, savayı onlara qoşulmaqdan.Və oxucu yoldaşlarımız elə güman eləməsin ki, qarınca burada bizim kimi çox danışır və burada bir mülahizə edir, müqayisə edir; filfor, həmin saat biixtiyar, özünü verir camaatın içinə, biixtiyar bu selin cərəyanına tabe olub, qarıncaların sürüsünə soxulur.

Cəlil Məmmədquluzadə2 dəq
Gözünden oldı gönül uş nigârâ yaralu gör

Gözünden oldı gönül uş nigârâ yaralu görLebünden anun içün lutf eyle yar alu gör

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Pərakəndə şeir 360

به دل علاقه نداریم تا به جان چه رسدگذشته ایم ز خود تا به دیگران چه رسد

Saib Təbrizi1 dəq
Qəzəl 261

نیم شب پی گم کنان در کوی جانان آمدمهمچو جان بی‌سایه و چون سایه بی‌جان آمدم

Xaqani Şirvani1 dəq
Qəzəl 154

سری که دید؟ که در پای دلستانی رفتدلی، که ترک تنی کرد و پیش جانی رفت؟

Əvhədi Marağalı2 dəq
Şəb ki, miftahi-məhi-növ ola gəncinəgüşa

Şəb ki, miftahi-məhi-növ ola gəncinəgüşa,Qıla peymaneyi-gərduni cəvahirpeyma.

Məhəmməd FüzuliQəzəl1 dəq
Qurban bayramı və quldur yığıncağı

“Şəki fəhləsi” qəzetinin 17 may tarixli 33-cü nömrəsində dərc olunan “Əczaxana quldurları” rəvayətini biz, sözün doğrusu, bimövqe hesab edirik. Səbəbi də budur ki, hər bir əziz gündə giley-güzar eləməyin heç bir ləzzəti yoxdur. Hər bir giley-güzarı sən ortalığa gətirməkdən sənin, əlbəttə, məqsədin budur ki, camaatı mütənəbbeh etmək, onu başa salmaq ki, bu zülm və fəsadın qabağını almaq yolunda lazımi yerlərə müraciət eləsin və Şura qanunları yolu ilə günahkarları məsuliyyət altına çəksin.Amma, nə vaxt?

Cəlil Məmmədquluzadə2 dəq
Gözlerüm yaşın dür-efşân sanasın

Gözlerüm yaşın dür-efşân sanasınLeblerün la'lin dür-efşân sanasın

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Pərakəndə şeir 361

مس وجود مرا درد کیمیا باشدطلای بی غش من درد بی دوا باشد

Saib Təbrizi1 dəq
Qəzəl 262

در عشق ز تیغ و سر نیندیشمدر کوی تو از خطر نیندیشم

Xaqani Şirvani1 dəq
Qəzəl 155

مرا حدیث غم یار من بباید گفتگرم به ترک سر خویشتن بباید گفت

Əvhədi Marağalı1 dəq
Tilismi-gənc üçün bin ismi-ə’zəm yad tutdun, tut!

Tilismi-gənc üçün bin ismi-ə’zəm yad tutdun, tut!Tilsimi sındırıb, gənci töküb, ismi unutdun, tut!

Məhəmməd FüzuliQəzəl1 dəq
İkinci sənayeləşdirmə istiqrazı

Bir para az bilən adamlar qəzet idarələrinə məktublar yazıb hey soruşmaqdadırlar ki, aya bu ikinci dəfə sənayeləşmə istiqrazı ki, elan olunur, aya, bu istiqraz vərəqələrindən hasil olan məbləğ nəyə sərf olunacaq?Və qəzet idarələri də doğrudan da cavab verdilər ki, bu pullar sərf olunacaq əvvəla – Şuralar ölkələrində fabrik və zavod təsis eləməyə.

Cəlil Məmmədquluzadə2 dəq
Aksi gül yüzünün çü câma düşer

Aksi gül yüzünün çü câma düşerGül sanasın ki câme câme düşer

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Pərakəndə şeir 373

فیض در دامن صحرای جنون می باشدخاک این بادیه آغشته به خون می باشد

Saib Təbrizi1 dəq
Qəzəl 267

ز باغت بجز بوی و رنگی نبینمخود آن بوی را هم درنگی نبینم

Xaqani Şirvani1 dəq
Qəzəl 162

هر کسی را می‌نوازد لطف و خاطر جَستنتچون به نزد ما رسی، با خاطر آید جَستنت

Əvhədi Marağalı1 dəq
Ol mişk bu qəzalə ixlasım eylə vazeh

Ol mişk bu qəzalə ixlasım eylə vazeh,Bəlliğ, səba, səlamən miskiyyətər-rəvayeh..

Məhəmməd FüzuliQəzəl1 dəq
Məktəbdə çarşab, yaxud çarşabda məktəb

Səkkizinci şura məktəbinin qızları (başqa məktəblər hələ qalsın) nə qədər ki, birinci, ikinci və üçüncü sinifdədirlər, evlərindən məktəbə və məktəbdən evlərinə başıaçıq və dizətək ayaqları açıq gedib gəlirlər (necə ki, sair millətlərin qızları).Amma elə ki, dördüncü sinfə ayaq basdılar, ta yeddinci sinfi qurtarana kimi məktəbə çarşablı gəlib gedirlər.

Cəlil Məmmədquluzadə1 dəq
Humâr kılma bizi sâkîya tolu mey içür

Humâr kılma bizi sâkîya tolu mey içürTolu ayahları al elüne pey-â-pey içür

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Pərakəndə şeir 375

ساده لوحان که بدآموز به صحبت شده اندغافل از جنت دربسته خلوت شده اند

Saib Təbrizi1 dəq
Qəzəl 284

ای باد بوی یوسف دلها به ما رسانیک نوبر از نهال دل ما به ما رسان

Xaqani Şirvani1 dəq
Qəzəl 171

هیچ اربه صید دلها در زلف تابت افتداول بکشتن من عزم شتابت افتد

Əvhədi Marağalı1 dəq
Çeşmi-surətbazimə müjgan səfi həngamədir

Çeşmi-surətbazimə müjgan səfi həngamədir,Qanə batmış hər müjəm bir şuxi-gülguncamədir.

Məhəmməd FüzuliQəzəl1 dəq
Çadra və papaq

Çadra məsələsi bir kiçik məsələdir: çadranı başa salmaqla salmamaqda bir o qədər fərq yoxdur. Biz deyə bilmənik ki, çadrasız gəzən arvadlar çadra örtən arvadlardan həyasızdırlar, ya həyalıdırlar və habelə demək olmaz çadra örtmək arvadı həyasızlıqdan təmin edir, ya təmin etmir. Həyalı arvad çadrasız da gəzə bilər, çadralı da gəzə bilər; həyasız arvad çadrasız da gəzə bilər, çadralı da gəzə bilər. Burada ancaq tək bircə təfavüt vardır: o təfavüt də budur ki, çadra qədim vəhşi zəmanələrin yadigarıdır, onunçün də bir arvadın başında çadra görəndə keçmişlərdə vəhşi və yırtıcı insanların əsri yada düşür.Amma, papaq məsələsi bam-başqa bir məsələdir. Burada dəxi bir vəhşilik və yırtıcılıq söhbəti yoxdur; fikir verməli məsələlərin biridir.

Cəlil Məmmədquluzadə2 dəq
Giç gelür oldı bize ayah gör bu sâkini(sâkını)

Giç gelür oldı bize ayah gör bu sâkini(sâkını)Gündüz kılur bize giceyi gör bu sâkini

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Pərakəndə şeir 390

چون لاله هر که باده حمرا نمی زندجوش نشاط چون خم صهبا نمی زند

Saib Təbrizi1 dəq
Qəzəl 292

درد دل گویم از نهان بشنوراز، بی‌زحمت زبان بشنو

Xaqani Şirvani1 dəq
Qəzəl 172

ز هجر او دل من هر زمان به دست غم افتدتنم ز دوری او در شکنجهٔ ستم افتد

Əvhədi Marağalı1 dəq
Gah gözdə, gəh könüldə xədəngin məkan tutar

Gah gözdə, gəh könüldə xədəngin məkan tutar,Hər qanda olsa qanlını, əlbəttə, qan tutar.

Məhəmməd FüzuliQəzəl1 dəq