Xitab

Əya güruhi-sitəmkar, əhaliyi-Təbriz,Vəfa yerində cəfa sizdə bu nə adətdir?!

Abbasqulu ağa Bakıxanov1 dəq
Bakı

Göy sularda yelkən açan gəmilərAğ göyərçin ləpələrlə öpüşər.

Zeynal Cabbarzadə1 dəq
Həyatda ümid

Ümid əgər bu qaranlıq cahanda olmazsa,Kim axtarardı həyatın şəfəqli çeşməsini?

Həbib Sahir1 dəq
Quşlara daş atmayın

Quşlara daş atmayın,Quşlar, ürkər, dağılar.

Mədinə Gülgün19761 dəq
Yoxdu

Qəm, qüssəm başımdan aşıb,Mən tək dərddə qalan yoxdu.

Xalq ədəbiyyatı1 dəq
Birinci hissə, 1

Göytəpə kəndinin yastı qazma daxmaları Kürün sahilinə qədər səpələnmişdi. Bu il yağınlıq olduğundan, o otlar vaxtından əvvəl göyərmiş, yazın ilıq nəfəsini duyandan sonra isə püskürüb qalxmışdı. Hələ aprel sona çatmamış bu çal-çəpərsiz kəndin həyətləri, xırman yerləri, tövlə və samanlıqların üstü, hətta evlərin damları da yaşıllaşmışdı. Həyətləri birləşdirib torpaq yola çıxan, sonra da sahildəki çəmənliyi çalın-çarpaz doğrayıb Kürə enən cığırları ot basmış, kəndin üst tərəfindəki ləpələrin rəngi dəyişmişdi. İl quraqlıq keçəndə bahar gəlməmiş saralıb-solan dəmyələr bu il gül-çiçəyə qərq olmuşdu. Yalnız kəndin yaxınından ötüb Tiflisə doğru uzanan xır yolu əvvəlki kimi ağarır, bəzi yerlərdə daşların arasından ot cücərsə də təbiətin bu ümumi ahənginə tabe olmaq istəmir, dərəli-təpəli yamacları aşıb üfüqdə gözdən itirdi. Hər şey əvvəlki kimi idi. Həyat-bacalarda ocaq tüstülənir, mallar haylanıb Kürə tökülür, qız-gəlinlər suya enirdilər. Haçaquyruq qaranquşlar süzüb sinələrini çiçəklərə toxundurur, Kürə baş vurub su götürür, sonra da civildəşə-civildəşə balalarının yanına qayıdırdılar. Torpaqdan güclə seçilən qara damların arasında təkəm-seyrək gözə dəyən daş evlərin kirəmitli damındakı sığırçınlar yenə əvvəlki kimi dimdiklərini şaqqıldadıb oxuyurdular.Zərnigar xanım bunların heç birini görmürdü. O, başını göy məhəccərli eyvanın dirəyinə söykəyib için-için ağlayırdı. Tez-tez kəlağayısının ucu ilə gözünün yaşını silir, "mən bu dərdə necə dözüm, kimdən imdad istəyim?" - deyə inildəyirdi.

İsmayıl Şıxlı195714 dəq
Dağlar

Yenə sizi gördüm, könül tərlanıVətən dağlarına uçdu, a dağlar.

Balaş Azəroğlu1 dəq
XIX

Getdikcə Mehman təcrübi işə daxil olur, rayonu tanımağa başlayırdı. Rayon partiya komitəsi katibi Vahidov incə, cavan prokuroru çox sevir, onunla söhbət etməkdən zövq alır, arabir onunla şəhər kənarına gəzməyə çıxırdı. Gənc prokurorun raykom katibi Vahidovla belə qoşa gəzməyi Kamilovu bərk darıxdırırdı: “Dünən yox, srağagün bura təşrif gətirən, ağzından süd qoxusu gələn bir para prokuror hara, bir rayonun siyasi ştab naçalniki, saçlarına dən düşmüş bir raykom katibi hara?” – deyə o, üz-gözünü turşudurdu. Baxdıqca, fikir verdikcə, Kamilov bu cəhəti öz sinəsinə sığışdıra bilmirdi. Buna görə o öz katibi Sərrafzadəyə, müstəntiq Murtuzova tapşırıq verirdi ki, bu qoşa gəzən adamları gözdən qoymaq olmaz. Yoxsa niyə bu söhbətdən doymasınlar?.. Ya niyə kənar bir adamı söhbətə daxil etməsinlər?!.Əlbəttə, Sərrafzadə canla-başla bu vəzifəni yerinə yetirməyə başlamışdı. Qadınlar arasında gedən söhbətləri o öz bacısı Zərrintac vasitəsilə toplayır, Kamilovun ovcuna qoyurdu. Murtuzov isə prokurorluq idarəsində baş verən ən kiçik hadisələr haqqında Kamilova məlumat verdi.

Süleyman Rəhimov194434 dəq
Olur

Hər yeten gözələ gözəl demenəm,Gözətdə bir qeyri əlamət olur:

Molla Pənah Vaqif1 dəq
Döndərdin

Oğrun-oğrun baxan gözəl,Bağrımı qana döndərdin.

Usta Abdulla1 dəq
Yüngül adamlarla

Yüngül adamlarla dostluq eyləmə,Şərabla qızanda onların başı

Mirvarid Dilbazi19891 dəq
Mayıs gözəlinə

Yeni proletar ədəbiyyatımızın pioneri Süleyman Rüstəmzadəyə*Başında ipəkdən bir qızıl örpək,

Almas İldırım1 dəq
Min cür əyri yolu var

Min cür əyri yolu varDünyada xəyanətin,

Zeynal Xəlil19701 dəq
Əsfa, ey ədibi-pakzəmir

Əsfa, ey odibi-pakzomir,Daim oldum qəyu dəfnə qərid.

Əliqulu Qəmküsar1 dəq
Beşi nə

Beş yaşımdan on beş yaşa yetişdim,Beşin atdım, beşin tutdum, beşi nə?

Xəstə Qasım1 dəq
Balaca mütəfərriqələr 26

– Genə nə fikrə getmisən, ağa Dərviş? Bəs deyil? Məgər bilmirsən ki, el dərdi çəkənin gözlərinə qan damar? Özünü nə üçün öldürürsən, atam?– Kərbəlayı, bağışla məni, bu məsələ köhnə məsələdir və insana layiq deyil. Hər kəs el dərdi çəkməsə, müsəlman qardaş məni əfv etsin, adına öküz demək olar. Yaddan sənə yar olmaz. Əfəndim, çağır ellərin gəlsin...

Nəcəf bəy Vəzirov19062 dəq
İkinci pərdə

Birinci pərdənin səhnəsi.*Pəricahan xanım** (yalqız). Ah! Nə dəhşətli xəbər! Nə fəna bir hal! Qırmızı Ordu tərəfindən kəndlər tutulmuş. Kəndlilər də bolşeviklərə qarışıb bəylər üzərinə üsyan edirlər. Bizim rəiyyətə də e’tibar yoxdur. Bu axır vaxtlar xidmətçilərimizin rəftarı bizlə büsbütün dəyişilib. Xanədanımızda ən müti, ən fədakar sayılan Hadi lələ də yox olmuşdur. Yəqin o da bolşeviklər tərəfə keçibdir. Daha bundan sonra kimə ümid bağlamalı? Kimdən nicat gözləməli? Ah, harada qalmısan ey sevgili əmizadəm! Gəl, gəl, meydanda tək qalmış zavallı əmucəmin imdadına çat! Uğrunda göz yaşı tökməkdən kor olan xəstə əmməmin fəryadına yetiş!

Süleyman Sani Axundov18 dəq
Vaxtıdı

Budu gəldi bahar fəsli,Dağların lala vaxtıdı.

Aşıq Abbas Tufarqanlı1 dəq
Bax-bax

Hanı Ağbabanın uca dağları,Bir başımdan qalxan dumana bax – bax!

Aşıq Heydər1 dəq
Qasım bəy "Zakir" təxəllüs

Qasım bəy Zakir Qarabağın mümtaz nücəbalarındandır. Onun atası Əli bəy, Əli bəyin atası Şahverən bəy və onun atası Kazım ağadır ki, Şuşa şəhərinin banisi məşhur Pənah xanın doğma qardaşı Hüseynəli ağanın oğludur.Qasım bəy təvəllüd edibdir hicrətin 1199-cu tarixində--ki, tarixi-məsahiyyənin 1784-cü sənəsinə mütabiqdir, -- Şuşa şəhərində. Təlim və tərbiyəsi haman şəhərdə olubdur. Өz əsrü zamanının övsafü əhvalına görə çəndan elmü kəmal əxz etməyə müvəffəq olmayıbsa da, türk və fars dillərini layiqincə təhsil edibdir.

Firidun bəy Köçərli19251 saat 20 dəq
Qitə 4

جز می صرف در جهان،چیست که از صروف اورأی طرب قوی شود، رایت غم نگون بود

Fələki Şirvani1 dəq
Bizə hansı elmlər lazımdır?

Cənab Axund Əbuturabın “Bizə hansı elmlər lazımdır?” məqaləsinə ədibi-həkim cənab Əli bəy Hüseynzadə həzrətləri müxtəsər, lakin o qədər ustadanə cavabi-şafi vermişlərdir ki, ondan sonra bizim kimi acizlərin əlavə məqalələri onu təkrardan qeyri bir fayda verməz.Burasını bilə-bilə, bu barədə yenə bir neçə söz söyləməyə məcbur oldum, çünki cənab Axundun bəyan etdiyi fikir və əqidə aramızda indiyə qədər o mərtəbə kökləşib rəğbət bulmuşdur ki, onun xilafi-əql və əsasi-din olduğuna dair nə qədər çox yazılsa, o qədər kəşfi-həqiqətə xidmət edər sanıram.

Ömər Faiq Nemanzadə190722 dəq
Bəri bax

Başına döndüyüm alagöz ceyran,Aç gözünü, amandır, bir bəri bax.

Molla Cümə1 dəq
Üçüncü pərdə

Səkkizinci şəkilBakının küçələrindən biri. Əlibaba ilə İmamqulu Kəblə Muxtarı gətirib güclə bir daşın üstündə oturdurlar.*

Sabit Rəhman196624 dəq
Çağdaş Azərbaycan ədəbiyyatı

Bir neçə ay əvvəl Azərbaycanın mədəni ənənələrindən bəhs edərkən bu mövzunun bir hissəsinə toxunduq, orada XIX yüzillikdə Azərbaycan ədəbiyyatının keçdiyi mərhələləri göstərdik, onun 1905-ci il rus inqilabından sonrakı inkişaf mərhələsindəki şəxsiyyətlərini qeyd etdik və nəhayət, 1918-ci ildə milli Azərbaycan Respublikasının qurulması və istiqlalının elanına qədər baş verən ədəbi hadisələr üzərində dayandıq və söhbətimizi burada qurtardıq.Indi söhbətimizi həmin yerdən başlayacaq və sözü yaşadığımız günlərə keçirməyə səy edəcəyik. Bunu edərkən, dəmir pərdə arxasındakı hadisələrə aid qaynaqlardan kifayət qədər istifadə etmək üçün bütün imkanlara, təəssüf ki, malik olmadığımızı nəzərə almanızı da ayrıca rica edəcək, yol veriləcək nöqsanlar üçün öncədən üzr istəyəcəm.

Məhəmməd Əmin Rəsulzadə195038 dəq
Sənin

Dağlar səndən xəbər alım,Hanı o büsatın sənin?

Aşıq Bəsti1 dəq
Qəzəl: Ənanım aldılar əldən dili-zar ayrı yar ayrı

Ənanım aldılar əldən dili-zar ayrı yar ayrıMəni divanə etmişlər xəzan ayrı bahar ayrı

Qövsi Təbrizi1 dəq
Süleyman padşahın xəzinəsi 11

Hardasa kim isə heybətli səslə bağırırdı:– Korsunuz?!. Görmürsünüz?!.

İsa Hüseynov (Muğanna)46 dəq
Kağızı

Gözləriniz aydın olsun,Gəlibdi yarın kağızı.

Aşıq Valeh1 dəq
Sinəsin

Tər köynəkdə qızıl düymə, yaxalıq,Gərdiş edir o dildarım sinəsin.

Aşıq Musa1 dəq