VII fəsil, 1

Gecədən xeyli keçmişdi. Göyün üzündəki ulduzlar elə bil yazın belə tez və isti gəlməsinə sevinib sayrışırdı. Həmişə səksəkəli yatan şəhər bu gecə də narahat idi. Küçələrdə at ayaqlarının tappıltısı eşidilir, arabir təkəm-seyrək gözə dəyən keşikçilər görünürdü. XI rus-bolşevik ordusu bir aya yaxın idi ki, Gəncə şəhərini zəbt etmişdi.Çay sahilində yerləşən zirzəmilərin birindən solğun işıq gəlirdi. İçəri zabitlərlə dolu idi. Bakıda müsavat hökumətinin devrilməsindən sonra təslim olmaq istəməyən zabitlər Gəncədəki narazı hərbiçilərlə birləşmişdi. İndi onlar gizlin məşvərətə yığışmışdılar. Məşvərətə Azərbaycan hökuməti dövründə Gəncə hərbi qarnizonun rəisi vəzifəsini icra edən Cavad bəy Şıxlınski və Gəncə atıcı alayının komandiri polkovnik Cahangir bəy Kazımov rəhbərlik edirdilər.

İsmayıl Şıxlı19953 dəq
Gəldi bahar

Elimin, yurdumun çox baharı var,Solmayan, al-yaşıl laləzarı var,

Zeynal Cabbarzadə1 dəq
Sənsiz rahatlığım yoxdur, a canım

Sənsiz rahatlığım yoxdur, a canım,Nə şadlıq varımdır, nə xoş zamanım.

Abbasqulu ağa BakıxanovRübai1 dəq
Nəsihət toplusunun sonu

مکن کس را به اندک ظن باطل عقوبت، تا پشیمانی نیارد!که چون شک در یقین گردد هویدا پشیمان کرده را سودی نیارد

Zeynalabdin Marağayi6 dəq
Yəzidin sarayı

Ağ-gümüş minalı qəndillərin al şölələri,Qanlı izlər buraxıblar suların çəngində.

Həbib Sahir2 dəq
Bu hal ilə, həbibim, həsrətindən can keçsinmi?

Bu hal ilə, həbibim, həsrətindən can keçsinmi?Cigər pürkaləsindən navüki-müjgan keçsinmi?

Molla Pənah Vaqif1 dəq
Balaca mütəfərriqələr 25

– Salam əleyküm, ağa Dərviş! Oğlan, nə dərin fikrə getmisən?– Əyləş, kərbəlayı! Atam, bilirsən nə var? Səndən bir neçə sual edəcəyəm, ümidvaram ki, dürüst cavab eşidəcəyəm.

Nəcəf bəy Vəzirov19061 dəq
Qara dənizə sözüm var...

Sənsiz nə gündüzüm var,Nə də ki, gecəm mənim,

Zeynal Xəlil19651 dəq
Yaşasın həm "Nicat", həm "Sovqat"

Yaşasın həm “Nicat”, həm “Sovqat”,Qoydular dər heqiqət aləmi mat.

Əliqulu Qəmküsar1 dəq
Çinardan bir yarpaq qopdu

Sapsarı, zəfəran rənginə çalanBir çinar yarpağı qopdu budaqdan.

Balaş Azəroğlu19723 dəq
Qəzəl 1255

Vəslə çatdıqsa, yenə qəmdən ürək şad olmayıb,Gəlsə də bayram, yenə bu tiflə imdad olmayıb.

Saib TəbriziQəzəl1 dəq
Rübai 4

Qəmin başdan-başa məni yandırdı,Dərd içrə şam kimi alovlandırdı.

Xaqani Şirvani1 dəq
Qəsidə 14

Zəmanin həftəsinə uyma kim, yetər zərəri,Xəzinə zənn eləmə əjdahayi-həftəsəri

Məhəmməd FüzuliQəsidə8 dəq
Cami-Cəm, fəsil 95

Zöhdün o olar ki, ey tale gəzən,Sən dünya malından üz döndərəsən.

Əvhədi MarağalıMəsnəvi2 dəq
Başbilet tapmacası

Bax! Belə başlayaq:İranlılara verilən başbiletlər beş qismdir:

Cəlil Məmmədquluzadə1 dəq
Saçun girihleri ne buldı bilmezem bende

Saçun girihleri ne buldı bilmezem bendeKi boynuma tolaşıban diler sala bende

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Sirlər xəzinəsi, fəsil 5

Bir gecə yarısında yarım günün ağasıCanını məş’əl edib qurdu işıq dünyası.

Nizami GəncəviMəsnəvi6 dəq
Qarətlər

Bir neçə gündən bəri gələcək müharibələri şəhərin xaricində aparmaq üçün Bağır xan və Səttar xanla müzakirə aparırdıq.Top və tüfəng güllələri altında qalan şəhərin bir gün iğtişaş qaldıracağından və düşmənə təslim olacağından qorxurduq. Bundan başqa, müharibənin şəhər xaricində getməsi yaxın kəndlərdən Təbrizə yeməli şeylərin gətirilməsinə də imkan verə bilərdi, çünki yaxın kəndlərin yolu açılacaqdı. Camaat köçüb gedirdi. İçəridə yaşamaq qorxulu idi. Rus konsulu da işlərə müdaxilə etmək üçün bəhanə axtarırdı. Rus təbəələrinə rus himayəsində olanlara dəyən hər 5 qəpiklik zərər üçün konsul böyük bir macəra törədirdi.

Məmməd Səid Ordubadi17 dəq
Qəzəl 167

ای بت عیار من، نام تو امروز چیست؟ای دل و دلدار من، نام تو امروز چیست؟

Qasım ƏnvarQəzəl1 dəq
Qəzəl 262

ای که حاجت ز در اهل ریا می‌طلبینقد مقصود کجا و تو کجا می‌طلبی

İmadəddin Nəsimi1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 440

از شعرایی است که نو پیدا شده این مطلع از اوست :فدای سر و قدت جان من، جوانی من

Sam Mirzə1 dəq
Dilbəstə olmasaydım əgər zülfi-yarə mən

Dilbəstə olmasaydım əgər zülfi-yarə mən,Çox da bu gunə olmaz idim bəxtiqarə mən.

Seyid Əzim ŞirvaniQəzəl1 dəq
Qəsidə 202

دماری تو ای چشم و دل را دماریدم آری به چشم اندر ای دل دم آری

Qətran Təbrizi4 dəq
Qorxma, oğlum

Səni çox aldadacaqlar, oğlum,Çox yalanlar satacaqlar, oğlum!

Rəfiq Zəka Xəndan1 dəq
Qitə 84

بلند بختا با بختیان همت توگرفت بخت سخن تازگی و برنایی

Mücirəddin Beyləqani3 dəq
Saxlarsan

Fikrət Qocaya*Gözəl şeirlərini öz adında saxlarsan,

Süleyman Rüstəm1 dəq
Əsgər nəğməsi

Çox cəbhələr yarıb igid ordumuz,Bizimlə qorunmuş gözəl yurdumuz,

Əliağa Vahid1 dəq
At

Qara yallı atım, qaç!Üstü xallı atım, qaç!

Abdulla Şaiq19281 dəq
Rübailər, 77

Olmaz bu qədər ağıllı heç bir insan,Mehrin, qılığın etdi məni lap heyran.

Məhsəti Gəncəvi1 dəq
Qəzəl 1

..........................

Məczub Təbrizi1 dəq