Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
ندانی درد هجر ای گل مرا زان زار گردانیدگر زارم نگردانی به داغ هجر گردانی
Töhfeyi-Sami, bölmə 174از همان طایفه است اکثر اوقات بوزارت اتراک اشتغال داشت این مطلع و بیت از اوست :تا هر زمان ز عشق نوایی نمیرسد
Ənvərinin şairliyiNəqldir, Ənvəri əvaili-halOldu əhli-nücum, o çərxi-kəmal.
Deyəsən...Mənə çox görürlər ölümü, beləDeyəsən, hələ çox yaşayacağam.
Qəzəl 3آب آن عارض خرم برخاستتاب آن طره پر خم برخاست
Dilbərin gəlinlik eviDilbər totuqca qızdı, onu verdilər ərə –Aclıqdan ölməsin deyə dövlətli bir yerə.
Gözün qadasın alım, sən nə yaxşı dilbərsən!Gözün qadasın alım, sən nə yaxşı dilbərsən!Deyil xilaf, desəm: Leyliyə bərabərsən.
Könlüm etmiş o ləbü ləlinə ey yar həvəsKönlüm etmiş o ləbü ləlinə, ey yar, həvəs,Gözəlim, çünki qonar şəhdü şəkər üstə məkəs.
Qəzəl 220ای فرّ و عزّ و جاه عیان از جبین تواقبال زر خریده لعل نگین تو
Qəzəl 117برو با ما صلاح و زهد مفروشکه من پندت نخواهم کرد در گوش
Ləali-mənzumə, fəsil 44در بزم دنی که جز خدای تو نبودنامی ز وجود ما سوای تو نبود
Mənim "səmimi dostum"Bu adamı çoxmu, azmı görürəm, onu deyə bilmərəm... Demək də çətindir. Çünki bunu müəyyən etməyə bir ölçü yoxdur. Vaxt olur ki, dostum günaşırı evimə gəlir, hətta süfrəmdə əyləşir. Elə vaxt da olur ki, aylarla onu görmürəm. Əlbəttə ki, bu vaxtlar ovqatım təlx, işlərim qarışıq olur, heç nə yadıma düşmür. Bilmirəm, işlərimin qarışıq olduğunu dostum haradan bilir və mənə yaxın gəlmir, başağrısı vermək istəmir.Dostum gələndə bilirəm ki, işlərim sahmandadır. Hərif gələndə də dil-dodağını, boğazını yağlamış kimi çox şirin danışır:
Gözümdə qalmayıb arzu da, kam daGözümdə qalmayıb arzu da, kam da,Həyat, yalnız sənə minnətdaram mən.
Daim göz önündəHəyatın qəribə məqamları var,kim isə sağlamdı, nasaz görünür.
Ey sürməli çeşmin iki badami-siyahEy sürməli çeşmin iki badami-siyah,Yüzün çəmən, hüsnü xəttin mehri-giyah.
Türki qəzəl 11Rəhm qıl Saibə, saqi, mey ilə tut əliniNeçə içsin qanını bu ürəyi qan olmuş?
Qitə 44Xaqani, güvənmə çox da dövlətə,Dövlət bir gölgədir, deyil payidar.
Qəzəl 632سر دل گویی، ز جان اندیشه کندر دلش دار، از زبان اندیشه کن
Qəzəl 111Mənim könlüm sənin eşqinlə aşinadır, bil!Ayırmaq dostu dostundan dözülməz bir cəfadır, bil!
“Cəmdək”Avam arasında “cəmdək” – heyvan ölüsünə deyirlər. Söhbəti burada qoyub, qeyri məsələnin müzakirəsinə keçmək istəyirəm.Dünən küçədə bir müsəlman qardaş məni dayandırıb üzr istədi və soruşdu:
Al tutacuh hây bal tutacuh hâyAl tutacuh hây bal tutacuh hâyDüşmenümün sözine uysal tutacuh hây
İqbalnamə, fəsil 23Sokratın növbəti yetişən zamanSanki xurma yağdı yerə ağacdan,
Qəzəl 119ای بی خبران، مصلحت کار در آنستجامی بکف آرید، که عالم گذرانست
Azarlamaqİndiyədək mən nə vaxt ki, azarlayıb yorğan-döşəkdə uzanardım və birisi gəlib mənim keyfimi xəbər alardı, mən məəttəl qalardım ki, nə cavab verim, yə’ni xəyalıma gəlməzdi ki, nə deyim. Məsələn, istərdim deyəm «keyfim yoxdur», sonra fikr eylərdim ki, bəlkə lazımdır demək «naxoşam»? Sonra genə fikr eylərdim ki, bəlkə bu da düz deyil. Bə’zi vaxt istərdim deyəm «bimarəm», sonra genə deyərdim ki, bəlkə belə də deyil. Bə’zi adam da keyfimi soruşanda istəyirdim deyəm «azarlıyam». Bir para vaxt istərdim deyəm «xəstəyəm».Müxtəsər, bilməzdim ki, bunların hansı düzdür.
Qəsidə 3فتوت خلق و احسان است که هست آن احسن الحسنیفتوت راه مردان است چه در صورت چه در معنی
Qəsidə 211نیازم ز گیتی به توست ای نیازیکه دل را امیدی و جان را نیازی
Töhfeyi-Sami, bölmə 175اصلش از اصفهان است، چون تقریراتش در وجه معقولی و ادای کلماتش در نهایت شیرینی و مقبولی، من او را خوش لهجه گفته ام اگر کسی سخن گفتن او شنیده باشد داند که اسمی است با مسمی از فرزندان کمال الدین اسمعیل مشهور است و در علم سیاق و معاملات دیوانی بی بدل خصوصا در شعر، در همه اصنافی شعر گفته و در هجو بی مثل است در جواب این قصیده ی امیدی که گفته :کنون کاز سر سرو و پای صنوبر
Siçan və balası (Təmsil)TəmsilBir ədəd bikəmal bəççeyi-muş –
Öylə bir şey...Nə zaman eyləyəcək risk ərlər,Yapa bilməzmi silah misgərlər?!
Qəzəl 12دل سپر بفگند چون درد ترا درمان نداشتعقل پی گم کرد چون گوی ترا میدان نداشت