Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
İy senün tutağuna çeşme-i hayvân teşneNiçe cândur tutağun ki ana bin cân teşne
Xosrov və Şirin, fəsil 9Allah köməyilə tapşırılan taxtŞərəflidir, onu alan da xoşbəxt!
Qəzəl 117آن ماه شب افروز، که در پرده نهانستدر پرده نهانست، ولی پرده درانست
Millətpərvər intelligentQiraətxanada oturmuşdum. Onda gördüm poçtadan qəzetləri gətirirlər. Hər çinovnik, hər rəiyyət bir rus qəzeti götürüb oxumağa başladılar. Bizim yanımızda bir «abrazovannı» müsəlman cavanı ilə Tamara adlı bir məhbub qız oturmuşdu. Haman qeyrətmənd müsəlman cavana dedim: Ağazadə, siz nə üçün qəzet oxumursunuz? Buyurdu, rus qəzetlərindən boş yoxdur. Dedim: eyib deyil, götür «İrşad», «Vəqt», «Vətən xadimi» və qeyri qəzetlərdən oxu. Buyurdu: bu qəzetləri mən çürük qəpiyə almaram. Dedim neçin? Bu sözə çox güldü, dedi: — Ay Hərdəmxəyal, sən necə fəndbaz adamsan! Bax, əvvəl budur ki, müsəlman qəzeti oxuyan adamı ruslar çox dost tutmurlar. İkinci, müsəlman qəzetləri heç bir şey yazmırlar. Hey yazırlar müsəlman belə gəldi, tərəqqi elə getdi. Doğrusu adamın zəhləsi gedir.Doğrusu bu işə məəttəl qalmışdım. Onda gördüm rus qəzetlərindən birini tapıb oxuyur. Hərdən bir əlini qoyur bir hərfin üstünə, deyir: — Barişna, etu statyu proçli, vidite kakaya interesnaya ona?
Qəzəl 290ببرد آرام و صبر از من پری پیکر دلاراییچه باشد چاره کارم؟ نمی دانم، دل آرایی
Qəsidə 205ز بوی باد آزاری ز نقش ابر نیسانینه پندارم که با بستان بهشت عدن یاد آری
Töhfeyi-Sami, bölmə 173از طبقه دیالمه است و مدت حیاتش بعشرت مدام و مطالعه صفحات خوبان گلندام و تجرع باده گلرنگ و در سماع نغمه و آهنگ مشغول بوده و خوش طبعان عراق و خراسان چون خواجه محمد اصغر و خواجه محمود بط در سلسله او بودندی و به لوندی و خوش طبعی اوقات صرف کردندی این مطلع از اوست :میسر کی شود وصل تو ای آرام جان ما را
Hekayət (Var idi bir maral çox ətşan)Var idi bir maral çox ətşan,Gəldi bir çeşmə üstə ol heyvan.
UlusumMənə “sus” söylədinmi? Mənmi susum?!Qələmimlə dinir böyük ulusum!
Qəsidə 83زهی با حسن تو همدم صفا و لطف روحانیبه زلف ار سایه خضری به لب چون آب حیوانی
Araz deyirGöydə buludlarla toqquşur ahım,Başımın üstündə şimşəklər çaxır.
Bənzərəm bülbülə gülzari-Vətəndə, gülə sənBənzərəm bülbülə gülzari-Vətəndə, gülə sən,Mən əgər ağlasam eşqində, gərək sən güləsən!
ŞəklindəSevimli tələbəm Tağı Şahbaziyə.*Sevimli bir diləyim var, xəyal şəklində,
Qəzəl 217نیم جو معتقدِ طاعتِ بیگریه مشونرسد کِشتهٔ بیآب به سر حد درو
Qəzəl 104چون قامت تو سروی در بوستان نرویدچون عارض تو یک گل در گلستان نروید
Ləali-mənzumə, fəsil 42روزیکه به پرده جز تو ای تو نبوددرخلوت قدس کس بجای تو نبود
Dil və əməlHərzə xanım çox zabitəli qadındır, evində hər şeyi istədiyi qaydada şaxlar, uşaqlarına da özü kimi ədəb-ərkan öyrətməyi bir gün də unutmaz. Balaca qızı Fizzənin beş yaşı hələ tamam olmayıb. Amma Hərzə xanım elə gün olmaz ki, onu qabağına qoyub danlamasın, başını daramasın, dırnaq tutmağı, əl-üzünü yuyanda suyu sıçratmamağı, stəkan-nəlbəkini dəsmal ilə silməyi, böyüklərin sözünə baxmağı, telefonda hər nə soruşsalar "bilmirəm, yoxdur" - deməyi ona öyrətməsin.Bir dəfə qonşulardan kim idisə, qapını açıb Hərzə xanımdan ət maşını xahiş elədi. Hərzə xanım heç qonşu tərəfə dönüb baxmadı da:
Yollar eniş-yoxuşluYollar eniş-yoxuşlu,Ömür gödəkdir – dedim.
Sən Nəriman deyibsənMənim evdən, mənim işdən qaçanım,kimə doğru, kimə yalan deyibsən?
Yüz şükr ki, sərf eylədim əyyami-şəbabYüz şükr ki, sərf eylədim əyyami-şəbab,Məhbubü şərab ilə məni-xanəxərab;
Qəzəl 11میرسد هر دم مرا از چرخ آزاری جدامیخلد در دیدهٔ من هر نفس خاری جدا
Qitə 12Xaqaniyəm, qəlbim azaddır mənim,Ağlım, idrakımdır yol göstərənim.
Qəzəl 629ای میر ترکان عجم، ترک وفاداری مکنجان عزیز من تویی، برجان من خواری مکن
Qəzəl 106İki hörük arasında üzün qiyamət edər,İki gecə arasında günəş iqamət edər.
Xoşbəxt əksinqilabçılarƏliheydər Qarayev yoldaşın “Pravda” qəzetində yazdığı məqaləsinə dair*Dünyada əksinqilabçılar iki qismdir:
Cân u akl u dil nigârâ gerçi ki ma'dûddurCân u akl u dil nigârâ gerçi ki ma'dûddurÂşıkun özri budur ki cûd bi'l-mevcûddur
İqbalnamə, fəsil 18Müğənni, çal, oxu, dilə gəlsin saz!Bülbüllər bağlarda sakit dayanmaz.
Qəzəl 118امشب شب آدینه و فردا رمضانستتن در ذوبان آمد و جان در طیرانست
Tazə xəbərlər«Tərcüman»da yazıldığına görə Almaniya və Fransa ərbab-hünəri bir çox vaxtdır «hava əskərləri» çıxarmaq niyyətindədirlər. Bunu eşidib İran və Osmanlı hökumətləri də çox fikirdən sonra bir neçə firqə «yeraltı əskəri» pərkarlayırlar. Ona cəhət Mərənd, Təbriz və Xoyda olan kənkanlar —quyuqazanlar cümləsi tüfəng altına çağırıldı.Bizə yazıldığına görə Urmi şəhərində bu barədə bir darülfünun bina edildi. Türkiyə tərəfindən İran sərhəd məsələsindən ötəri sərhəddə yığılan əskərlərin cümləsi haman darülfünunda məccanən təhsil edəcəklər imiş.
Qəsidə 2آن روضه مقدس و آن کعبه صفاآن مرقد مطهر و آن قبله دعا