Türki qəzəl 6

Aşiq qanını vəsməli qaşın nihan içər,Cöhərli tiğ qın ara peyvəstə qan içər.

Saib TəbriziQəzəl1 dəq
Rübai 341

Bu quru canıma əziz mehmansan,Canım səninkidir, mənə canansan.

Xaqani Şirvani1 dəq
Qəzəl 572

زلف تو اگر به تاب می‌بینمدل ز آتش غم کباب می‌بینم

Əvhədi Marağalı1 dəq
Rübai 100

Aləmdə yaşayan bir güruh adam,Cahanın camiylə məst olmuş tamam.

Məhəmməd FüzuliRübai1 dəq
Zeynəb

Firəngistanın ən müqtədir filosof və dramnəvisi Volterin qələminin əsəri olan “Zeynəb” adlı teatrı iki yüz il bundan qabaq böyük bir qiylü qala səbəb olmuşdu: bir tərəfdən islamın dininə iltifatını müzayiqə edən cəmi katolik mütəəssibləri əsər sahibini hədsiz təbrik məktubları ilə alqışlamağa başladılar və digər tərəfdən yer üzünün müsəlmanlarını həmin əsər artıq dərəcədə rəncidə-xatir qıldı; səbəb budur ki, “Zeynəb” deyilən həmin əsər fəxri-kainatımızın yeddinci övrəti Zeynəb Cəhş qızının Məhəmməd peyğəmbərə övrət olmağının müfəssəl rəvayətidir. Müsəlmanların da o vaxt Volterdən inciməkləri o babətdən idi ki, Zeynəb Cəhş qızı ilə seyyidüs-səqilinin münasibəti peyğəmbərin haman öz əsrində də xeyli danışıqlar və hədyanlar yaratdı və məlum ki, Məhəmmədin dininə sitayiş edənlər əbəda razı ola bilməzdilər ki, müşriklər və münafiqlər dillərində əzbər etdikləri böhtanlar indi dübarə təkrar olunsunlar və Paris, Londonun, Rim və Berlinin həşəmətli teatrlarında islamı dost tutmayan xristianların nəzərindən keçsinlər.Söhbət buradadır ki, Zeynəb binti Cəhş deyilən – qabaqca Harisə oğlu Zeydin övrəti idi. Möhtərəm oxuculardan iltimasım budur ki, iki Zeynəbi bir-birinə qarışdırmasınlar. Xatəmül-ənbiya həzrətlərinin hesabı çox olan övrətlərinin içində iki Zeynəb var idi: biri Zeynəb Həzimə qızıdır ki, peyğəmbərin beşinci övrəti idi; ikinci Zeynəb də haman Zeydin övrəti idi ki, bir gün Məhəmmədül-mustafa səlləllahü əleyhə və səlləm Zeydin mənzilinə təşrif aparıb; Zeyd mənzildə yox imiş, onun övrəti Zeynəb Cəhş qızını başıaçıq görüb; amma çün Zeynəb həmin əsrin gözəllərinin ən birincisi sayılarmış, həzrət rəsulixuda da onu gördükdə onun şöhrətini həmin tarixi ibarə ilə təsdiq edir, belə ki, Zeynəbi görən kimi buyurur: “fətabarəkallah əhsənülxaliqin”. Elə ki, Zeyd evə gəlib bu fəqərəni eşidir, övrəti Zeynəbin üzünə baxıb dərindən bir ah çəkir və deyir:

Cəlil Məmmədquluzadə3 dəq
Nigâr ışkı durur kuvveti benüm demimün

Nigâr ışkı durur kuvveti benüm demimünMahabbetiyile oldı safâsı bâtınımun

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Xosrov və Şirin, fəsil 4

Xudaya! Gilimiz mayələnirkənBir vəsiqə yazdın o gün bizə sən.

Nizami GəncəviMəsnəvi5 dəq
Qəzəl 116

آن ماه دل افروز، که محبوب جهانستبا تست، ولی در پس صد پرده نهانست

Qasım ƏnvarQəzəl1 dəq
Qəlbim tutulmuşdu

Yayın orta ayı, günortanın zamanı, qəlbim tutulmuşdu. Durub dolanıb molla yoldaşımı tapdım. Ərz elədim, ay molla, sən allah bir az yaxşı söhbətlərdən elə, bəlkə bir az mənim qəlbim açılsın. Pir olsun, çox fərəhli söhbət etdi. Əvvəl buyurdu: görəsən bu isti hava nədəndir? Dedim: bu işləri hükəma yaxşı bilər. Buyurdu: görəsən hamı şəhərlər bizim şəhərimiz kimi isti olar? Dedim: molla qardaş, mənim əqlimcə Qafqaz şəhərləri bir-birindən gərək bir az tafavütlu olsun. Dedi: xeyir, mən Qafqazı demirəm, belə bir necə yer adı var ki, indi təzə məktəbə getmiş uşaqlar sayıb, sonra divardakı çızıq-çızıq kağızlarda barmaqları ilə göstərirlər. Ürəyimdə bilirəm, amma dilim tutmur. Dedim: olmaya beş qit’əni deyirsən? Dedi: adını de görüm? Dedim: Avropa, Asiya, filan, filan... Buyurdu: bunlar isti olur ya inki bizim şəhərimiz? Dedim: ehtimal vardır ki, Afrika çölləri isti olar. Buyurdu: Afrikada müsəlman çoxdur, ya inki Qafqazda? Ərz elədim: Afrikada neçə-neçə islam hökumətləri vardır ki, Qafqazdan böyük torpağı, milyonlarla nüfusu vardır. Buyurdu: xub, onların idarəsi nə tövrdür, məşrutədir, müstəqildir? Dedim: onlar öz çörəklərini gizlin yeməkdədirlər. Buyurdu: necə-necə?!!... Gördüm çox baş-beynimi aparacaq, istədim sakit eləyim, dedim: onlar da bizim Rusiya müsəlmanları kimi asudə yaşamaqdadırlar. Dedi: necə, nə buyurursan? Təngə gəlib bu nəzmləri rəfiqimə oxudum:Asudə bizik, bizləri görcək sitəm ağlar,

Məmməd Səid Ordubadi2 dəq
Qəzəl 274

عاشقانت گرچه بسیارند، ما زانها یکیعارف روی تو کم یابند، کم چون ما یکی

İmadəddin Nəsimi2 dəq
Qəsidə 204

روزی که تو آن زلف پر از مشک فشانیما را ندهد هیچ کس از مشگ نشانی

Qətran Təbrizi4 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 172

برادر خواجه غیاث الدین بتکچی است در تیز زبانی و حاضرجوابی در افواه و السنه مشهور و مذکور، گویند در وقتی که وزیر کپک میرزا ولد سلطان حسین میرزا بوده میرزا را نسبت باو مطایبه ای بنظر رسیده و گفته « خواجه! میگویند تو اهل پشتی، این واقعی است؟ گفته سبب چیست جواب داده که مگر نشنیده اید که « الناس علی دین ملوکهم » .چنان ضعیف شدم در غمش من درویش

Sam Mirzə1 dəq
Şah və dehqan (Bir şahənşahi-asimandərbar)

Bir şahənşahi-asimandərbarEtdi fəsli-şitadə əzmi-şikar.

Seyid Əzim Şirvani1 dəq
İyilik

Kim yamanlıq dilədi, mən iyilik etdim ona,İyilik etdim, iyi olmağı öyrətdim ona.

Rəfiq Zəka Xəndan1 dəq
Qəsidə 78

هر صبح بین از قرص خور بر چرخ زیور سوختهز آهوی ماده است ای عجب بزغاله نر سوخته

Mücirəddin Beyləqani6 dəq
Cənublu gözələ

Sən gözəllər gözəlisən gözəllərin arasında,Qoy üzməsin yelkənimiz ayrılığın dəryasında.

Süleyman Rüstəm19601 dəq
Dilbəra! Atəşi-eşqin ilə suzanəm mən

Dilbəra! Atəşi-eşqin ilə suzanəm mən,Yanıram, rəhm elə, qoyma bu oda yanəm mən.

Əliağa Vahid1 dəq
Ailə həyatımın on altı illiyi

Səməd Vurğuna ithaf edirəm*Vurğunum, get-gedə gəncləşir könül,

Abdulla Şaiq19362 dəq
Qəzəl 208

بازم تو غارت خرد و هوش کرده‌ایبازم به یک نگاه تو مدهوش کرده‌ای

Məczub Təbrizi1 dəq
Qəzəl 103

ای سراندازان سراندازی کنیدخرقه بازی چیست جان‌بازی کنید

Həmam TəbriziQəzəl1 dəq
Ləali-mənzumə, fəsil 41

ایداده وجود را صفای دگریظاهر ز تو نور کبریای دگری

Nəyyir Təbrizi1 dəq
Mənim vəfalı dostum

Hörmətli həkimlərimizə:*H.Veysova və B.Abbasovu*

Mir Cəlal Paşayev19613 dəq
Sənin yerin görünür

Səməd Vurğuna*İllər üstə il gəlir;

Əliağa Kürçaylı19572 dəq
Mənim yandığımı demə, yanarsan

Xalq artisti Əminə Yusifqızına*Gör necə qarışıb qəmim qəminə,

Nəriman Həsənzadə1 dəq
Ey vay ki, qaldım yenə qürbətdə qərib

Ey vay ki, qaldım yenə qürbətdə qərib,Nə yarü nə qəmxarü nə həmdəm, nə təbib.

KişvəriRübai1 dəq
Türki qəzəl 7

Gül kimi hər kim ki gülzar içrə nəqdi-cani varSəy eylər töksün sənin yolunda ta imkanı var

Saib TəbriziQəzəl1 dəq
Qitə 7

Sən qiymətli gövhər ikən, qəvvas kimi baş vurub,Tapdın təbin dəryasından daha qiymətli gövhər.

Xaqani Şirvani1 dəq
Qəzəl 589

حال این پیکر از آن بتگر دانا پرسیمیا خود از پیش حکیمان توانا پرسیم

Əvhədi Marağalı1 dəq
Rübai 105

Ya Rəb, and verirəm Peyğəmbərə mən,Rəsulun məzarı xatirinə sən

Məhəmməd FüzuliRübai1 dəq
Əfqan padşahı

Bu saat demək olar ki, dünyanın cəmi qəzetləri əfqan padşahı həzrətlərinin səyahətindən danışmaqdadırlar. Onunçün də biz qeyri qəzetlərdən bu barədə geridə durmağa bir səbəb tapmadıq və əgər sözün düzünü axtarsan, o qədər ki, Molla Nəsrəddin əminin keçmiş zamanlarda şahlarla və soltanlarla söhbəti olubdur, bəlkə qeyri qəzetlərin o qədər olmayıbdır; onunçün biz özümüzü danışmağa haqlı bilib keçirik söhbətimizə.Söhbətimiz müxtəsər olacaqdır. Sözümüz ikicə məsələdən ibarətdir: birincisi, padşah həzrəti-aliləri bizim məmləkətə xoş gəlibdir və səfa gətiribdir və Molla əmi buna əmindir ki, əziz qonağımız ölkəmizdə hər nə görüb və eşidibdir – cümləsini sidqi-dildən təsdiq edib bəyənibdir; necə ki, padşah özü və onun vüzərası bunu qəzetlərdə dəfələrlə iqrar edirlər. Belə olanda, biz ümidvar oluruq ki, həzrət padşah vətəninə təşrif aparandan sonra Şuralar İttifaqında müşahidə etdikləri cəmi qanun və qaydaları inşallah öz məmləkəti olan Əfqanıstanda icra etməyə qəti və əbədi surətdə fərman buyuracaqdır.

Cəlil Məmmədquluzadə2 dəq