Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Bu əhvalat ki, aşağıda rəvayət olunur, şayəd köhnəlmiş və çeynənmiş məsələlər qəbilindən nəzərə gələ; zira nikah və talaq söhbətləri gah hekayələrdə, gah məqalələr vasitəsilə bizim türk mətbuatında dəfələrlə yazılıb, oxunub və eşidilibdir. Və lakin o əhvalat ki, mən onun barəsində söhbət açmaq istəyirəm, zənn edirəm az-az ittifaq düşsün və bəhər hal xeyli maraqlı və eşitməlidir; o dərəcəyə kimi ki, indi, Oktyabr inqilabının on illiyinin müqabilində belə bir hadisə xariqüladə və ağla sığışmayan bir “nağıl” hesab oluna gərək. Və lakin həqiqətdir və bu həqiqətin şahidi həqir özüdür.O şəhər ki, bu əhvalat orada vaqe olub, Araz çayına yavıq Azərbaycan şəhərlərinin biridir. Və necə ki, dindar İran torpağının qonşusu, bu şəhərin əhalisi də iman əhllərindən bir zərrə qədərincə geri qalan deyillər: demək olar ki, əhalinin küllisi Allah-taala təyin etdiyi ibadət və rəyazətində bərqərar, nəmazi-yomiyyə öz vaxtında; hətta nafilə namazları və sairə sünnəti namazlarını cabəca edən müqəddəs bir camaatdırlar. Habelə ramazan ayının şəraitini təfsilatla yerinə yetirmək, həcc və ziyarəti-şühəda və mahi-məhərrəmül-həramda Kərbəla müsibətini layiqincə yad etməkdə birinciliyi qazanan müsəlmandırlar.
Ləbi-ləlüni sənün can dedilər gerçəkmi?Ləbi-ləlüni sənün can dedilər gerçəkmi?Xəti-nəsxüni ki, reyhan dedilər, gerçəkmi?
Xosrov və Şirin, fəsil 105İkinci möbidə gələndə növbət,Dedi: o aləmi bir qəsrə bənzət,
Qəzəl 362اول ثبوت عرش، پس آنگه جلوس یاراین نکته را بدان و مثل را بیاد دار
Mahru xanımBu gün üçüncü gündür ki, Nina yeni otaqlarına köçmüşdür. Bina olduqca əlverişlidir, əvvəla, rus konsulxanasından uzaq olduğuna görə xəfiyyələrin tez-tez dolaşacağı küçələrdə deyildir, ikincisi – bu bina Təhminə xanımın evinə yaxındır, üçüncü də otaqlar Minasyanın otaqlarına nisbətən daha sərbəst və uyğundur. Bundan başqa, otaqların və həyətin zəngin bir Şərq üslubunda olması Ninanı çox razı salmışdı.Bu gün İraida bacısı Ninanın yeni otaqlarına baxmaq üçün gələcəkdi. Bunu o, bir gün əvvəl Ninaya xəbər vermiş və mənimlə də görüşməyi arzu etmişdi.
Qəzəl 278بیار ای ساقی مهوش! می گلرنگ روحانیکه ارزد خاتم لعلت به صد ملک سلیمانی
Qitə 119ای نیزه تو گوی و دل دشمن انگلهخصم تو روبهست و حسام تو بنگله
Töhfeyi-Sami, bölmə 437دیوانه وش و سودایی مزاج مردی است و از خوردن افیون بسیار از دایره ی انسانیت بیرون رفته این مطلع از اوست :باده لعل تو و حاصل میخانه یکی است
Pərtövi-hüsnün pozubdur nuri-mehri-ənvəriPərtövi-hüsnün pozubdur nuri-mehri-ənvəri,Rövnəqi-hüsnündür ey mahım, cahanın zivəri.
Müləmmə 43یا غزالی یا غزالی لاتَحَدنی بِالوِصالٖمع ان تعرف حالی فی فُنونِ الإخِتلالٖ
OlmaqMənim fəğanımı dinləyər könül,Dərdimdən yer ağlar, asiman ağlar.
Özündən razıYaşadı, həmişə özündən dedi,Göydəki günəşə özündən dedi.
Çürütdük ömrümüzü bivəfalər eşqindəÇürütdük ömrümüzü bivəfalər eşqində,Rəqibə qəmzə satan məhliqalər eşqində.
Onuncu fəsilƏhməd Əşrəfin təsiri altına düşdükdən sonra Zəki ondan əlaqəsini tamamilə kəsmişdi. Bir gün küçədə Əhmədlə qarşı-qarşıya gəldi. Üzünü çevirib keçmək istərkən Əhməd onun qolundan tutub:– Bura bax, üzünü çevirib keçmə! – dedi.
مؤخرهٔ کاتبان دیوانپی تاریخ این دیوان محشرکه خوانی باشد از لعل و گهر پُر
Qəzəl 95رویت به از آن آمد انصاف که میبایدبا روی تو در عالم گر گل نبود شاید
Qəzəl 6560چون به یاد شرم می افتم در اثنای نگاهمی زند غیرت ز مژگان تیشه بر پای نگاه
Qitə 195Xəlifə deyir ki, dəbirim olsun,Məqamın əlimlə göylərə qalxar.
Qəzəl 359تو آن گم کرده را مشنو که بیزاری پدید آیدچو پیدا شد ز غیر اوت بیزاری پدید آید
Qəzəl 263Gələrkən kuyinə, gözdən ayaq mən binəva etdim,Yüyürdüm ol qədər kim, torpağından tutiya etdim.
QiyamətYaxud kəndli qadınlar*Bu ilki oktyabr ayı ola bilər ki, bir çoxları üçün bir şadlıq yadigarı hesab oluna, amma mən baxtıqaradan ötrü həmin oktyabr qəmgin bir ay oldu, o səbəbə ki, bu ayın ərzində saysız və hesabsız kəndli qadınlar bir yerə cəm oldular və üzü açıq, naməhrəm kişilərin içində nitq söyləməyə başladılar.
Dimâğumda hayâlündür musavverDimâğumda hayâlündür musavverLebün zikri bu dilümde mükerrer
Xosrov və Şirin, fəsil 119Nizami, nə qədər səndə can durur,Daim aşağı düş, istəyim budur!
Qəzəl 366در داستان عشق تفصی نمود یارتکرار عشق کرد هزاران هزار بار
Miss HannaBu gün Ələkbər müəyyən işlər üçün Culfaya qayıdacaq idi, buna görə də mən evə tez qayıtmışdım.Ələkbər yoldaş ilə Culfa poçt-teleqraf rəisinə bəzi sifarişlər göndərdim və eyni zamanda bizim gizli şifrə əlamətlərimizi də poçt-teleqraf rəisinə verməsini Ələkbər yoldaşa tapşırdım.
Qəzəl 279دل ما جای غم توست و تو هم میدانیمن سگ کوی توام از چه رهم میرانی؟
Qitə 121دلی دیدم بسی تیمار دیدهفراوان سختی و خواری کشیده
Töhfeyi-Sami, bölmə 450در نقاشی بی بدل بود و در ملایی مکمل این مطلع از اوست :طره ات مار خفته را ماند
Sənə olsaydı, ey gül, Yusifin filcümlə oxşarıSənə olsaydı, ey gül, Yusifin filcümlə oxşarı,Olurdu nəqdi-can ilə cahan əhli xəridarı.
Müləmmə 46هات یا عقلی و دینی من صبابات الزمانلا تعدنی ان قلبی لیس یرضی بالامان