Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
İki il bundan qabaq Pirsaqqız kəndinə, Həsənbəygilə qonaq getmişdim. Yazın axır ayı idi. Havalar gözəl keçirdi, tez-tez yağış yağırdı və göy ot dizdən yuxarı qalxmışdı. Taxıllar da çox yaxşı idi. Və hamısından da xoşbəxtlik bu idi ki, Pirsaqqız kəndinin ətrafında çəyirtkə görsənmirdi.Amma, – necə ki məlumdur, – əkinçi həmişə başıbəlalı olur və az-az ittifaq düşür ki, onun əkin-tikininə bir yandan bir afət və bir bəla toxunmaya.
Bahar oldı gülə başladı laləBahar oldı gülə başladı lalə,Qılur gülşəndə bülbül yüz əlalə.
Xosrov və Şirin, fəsil 76Xosrov gördü Şirin ondan uzaqdır,Naz-qəmzə başından çıxmayacaqdır.
Qəzəl 360گدایی می کنم زان یار دلبرگهی بر بام باشم، گاه بر در
İran CulfasındaAraz çayının üstündən salınan körpünün o biri başında keçmişdəki kimi qarovul və yoxlayıcı postu var idi. İran məmuru Qara Mahmud xan yenə də öz kürsüsünü orada qoyub oturmuşdu, lakin nə o gəlib-gedənlərə, nə gəlib-gedənlər ona əhəmiyyət verirdi. İran gömrük məmuru artıq yoxlayıcı vəzifəsi deyil, tamaşaçı vəzifəsini daşıyırdı. Çar istilasının təsirləri gömrük məmurlarının damarlarına qədər təsir etmiş, onları müstəmləkə şəraitinə öyrətmişdi. Bizi rus Culfasından İran Culfasına aparan fayton düz-doğru sürüb körpünü keçdi, kimsə onun hara getdiyini soruşmadı və ya soruşmağa cürət etmədi. Mən əcnəbi qiyafətində idim, yanımdakı qız da amerikalıya deyil, rus qızına bənzəyirdi. Buna görə də faytonumuza yaxın düşən olmadı, heç kəs çar istilasının əzəmətini düşürmək və çar təbəəsini ətrafına dolanmaqla onun şərəfinə toxunmaq cürətində bulunmadı..Biz isə çar təbəəsi olmadığımızdan pasportumuzu vizə etdirməli idik. Pasport idarəsinin qarşısında faytonu saxladıq. Bizi yoxlamalı idilər.
Rübai 3ای عارف سر من عرف در اسماآن کس که شناخت نفس بشناخت خدا
Rübai 33صد بار بدل پند بکردم نشنیدوز خودرأیی بدو رسید آنچه رسید
Töhfeyi-Sami, bölmə 414از مردم شهر هرات بود بسیار فقیر و دردمند این مطلع از اوست :از خیل بتان دلبر من آه بلایی است
Meyxanə tərəf saqi, amandır, güzər eyləMeyxanə tərəf saqi, amandır, güzər eylə,Tez gəl, bir ayağ ilə dəmağimi tər eylə.
Müləmmə 32ایهاالساقی تفضل واسقنی کاس الشرابغیر ممزوج بماء بل کنار فی الحباب
Qəlbimin bağlarıMənim könlüm çocuq kimi sənə sarılar, ey Vətən,Məni səndən ayırsalar, bağrım yarılar, ey Vətən.
Ötən illərimGəldi yaş üstünə yenə də bir yaş,Sanmayın, yel kimi keçdi illərim.
Bütün gözəlliyi tanrım o sərvinazə veribBütün gözəlliyi tanrım o sərvinazə verib,O hər nə etsə, təbiət ona icazə verib.
Allah, Allah, bu bütün hansı könül xanəsidir?Allah, Allah, bu bütün hansı könül xanəsidir?Hansı bir bəxtəvərin sevgili cananəsidir?
Qəzəl 231ز بس پیچیدهام خود را به فکر نازکاندامیخیالی گشتهام موهوم آن هم نارس خامی
Qəzəl 46فراق آن قد و قامت قیامت است قیامتشکیب از آن لب شیرین غرامت است غرامت
Qəzəl 6560چون به یاد شرم می افتم در اثنای نگاهمی زند غیرت ز مژگان تیشه بر پای نگاه
Qəzəl 22Əzəl gündən bu dünyada olmamışdır əhli-vəfa,Görünməmiş öz əhdinə sadiq olan bir aşina.
Qəzəl 231Gördü məhrəm məni ol sevgili cananə çıraq,Rəşkdən saldı məni atəşi-suzanə çıraq.
Rübai 25زلفت، که چو حلقهٔ کمند افتادستاز وی دل عالمی به بند افتادست
İki ərBu əhvalat ki, aşağıda rəvayət olunur, şayəd köhnəlmiş və çeynənmiş məsələlər qəbilindən nəzərə gələ; zira nikah və talaq söhbətləri gah hekayələrdə, gah məqalələr vasitəsilə bizim türk mətbuatında dəfələrlə yazılıb, oxunub və eşidilibdir. Və lakin o əhvalat ki, mən onun barəsində söhbət açmaq istəyirəm, zənn edirəm az-az ittifaq düşsün və bəhər hal xeyli maraqlı və eşitməlidir; o dərəcəyə kimi ki, indi, Oktyabr inqilabının on illiyinin müqabilində belə bir hadisə xariqüladə və ağla sığışmayan bir “nağıl” hesab oluna gərək. Və lakin həqiqətdir və bu həqiqətin şahidi həqir özüdür.O şəhər ki, bu əhvalat orada vaqe olub, Araz çayına yavıq Azərbaycan şəhərlərinin biridir. Və necə ki, dindar İran torpağının qonşusu, bu şəhərin əhalisi də iman əhllərindən bir zərrə qədərincə geri qalan deyillər: demək olar ki, əhalinin küllisi Allah-taala təyin etdiyi ibadət və rəyazətində bərqərar, nəmazi-yomiyyə öz vaxtında; hətta nafilə namazları və sairə sünnəti namazlarını cabəca edən müqəddəs bir camaatdırlar. Habelə ramazan ayının şəraitini təfsilatla yerinə yetirmək, həcc və ziyarəti-şühəda və mahi-məhərrəmül-həramda Kərbəla müsibətini layiqincə yad etməkdə birinciliyi qazanan müsəlmandırlar.
Ey şəm, bizi tap dəxi odlaruna yaxmaEy şəm, bizi tap dəxi odlaruna yaxma.Ey bədr, yüzün gösdərübən tezcək oyaxma.
Xosrov və Şirin, fəsil 82Barbəd nəğməsini bitirdi, durdu,Nikisa mizrabı tellərə vurdu.
Qəzəl 362اول ثبوت عرش، پس آنگه جلوس یاراین نکته را بدان و مثل را بیاد دار
İraidaBu gün iş günü olmadığından Nina ev işləri ilə məşğul olaraq, heç bir yerə getməmişdi. Nina mənə İraidanın haqqındakı fikrini tamamilə söylədi. Bu gün yenə də İraida Ninanın görüşünə gəldikdə o, Məcidi vannaya salıb çimdirir və onunla əylənirdi. İraida başını tərpədib, istehzalı bir nəzərlə Ninaya baxdı və masanın üzərindəki albomu götürüb vərəqləməyə başladı.Məcid çimdirilib qətfəyə büründü. Təhminə xanım onu geyindirmək üçün otağa apardı.
Rübai 11آن نقطه که نکته ای در او پنهان استآن نقطه وجود حوری و غلمان است
Rübai 48ایزد چو بزرگ شهریاری نکندبر روی بدان نگاهداری نکند
Töhfeyi-Sami, bölmə 428از شعرای تبریز است و میگویند غلام بوده این مطلع از اوست :روز اجلم ناله نه از رفتن جان است
Genə bir namə ilə yadə salıb yar məniGenə bir namə ilə yadə salıb yar məni,Bəxt handan bu işə gördü səzavar məni.
Müləmmə 33هجرانک محرق فؤادیاعراضک زاید ودادی