Nizamidə Qafqaz

Qafqaz döyüşündə rus sərkərdəsiQıntalın əsgərlərinə müraciətindən:

Məhəmməd Əmin Rəsulzadə194916 dəq
Dilim

Dilim, bu öyüdü sənə verirəm,Çox dünya malına sarışma, dilim.

Aşıq Musa1 dəq
Olsun

Telli sazım, səni məndən eyləyən,Ömür boyu bu aləmdə xar olsun.

Aşıq Valeh1 dəq
Kainat sakinləri 1

...O gecə olduğu kimi, Sultan yenə həmin balkonda, həmin vəziyyətdə, islaq yaylıq alnında, arxası üstə döşəli, asta-asta inildəyirdi.Səməd bir xeyli hərəkətsiz, iniltini dinləyib, nəhayət, dözmədi:

İsa Hüseynov (Muğanna)19 dəq
Qəzəl: Bir yol demədinmi kim könül ol yar kimindir

Bir yol demədinmi kim könül ol yar kimindirEy kaş biləydin ki bu bimar kimindir

Qövsi Təbrizi1 dəq
Qoymaram

Şeşpərlərə əgər nişan olsa yaxan, qoymaram,Cəng olarsa bu meydanda könül yıxan qoymaram.

Miskin Abdal1 dəq
Fərzəndani-şəbüstər

Yemiyək, içmiyək, boş sözlər danışmayaq,Möhtac olluq düşmənə biz egər çalışmayaq.

Mirzə Əli Möcüz1 dəq
Ceyran

Qaşın kaman, kipriyin ox,A gözləri ala ceyran.

Ağdabanlı Qurban19071 dəq
Hökm elədi bəgim Paşa

Hökm elədi bəgim Paşa,Küll-i-inas fərraşa,

Adsız el şairləri1 dəq
Məsciddə

Naxçıvana saraydan mürasilə gəlməsə də, Əcəmi Cahan Pəhləvanın Təbriz hakimi üzərindəki qələbəsindən xəbər tutmuşdu və bunu Azərşəhrdən gəlib Çuxur Sədə gedən elə bir adam danışmışdı ki, ona inanmaq olardı. Bu xəbər qan tökməyin, dava-dalaşın düşməni olan, sakit təbiətli memarda xoş bir sevinc doğurmuşdu.Evdə otura bilmədi, küçəyə çıxdı, Atabəylər meydanına gəldi. Gün əyildiyi üçün gözünə gəlib-gedən dəymədi. Came məscidinin qənşərinə çatanda ayaq saxladı. Məsciddə günorta namazı çoxdan qurtarmışdı. Baş şeyx Hatib ibn Mübarək evinə getməyə hazırlaşırdı. O, əlindəki Quranı öpüb gözlərinin üstünə qoydu, sonra minbərdə yer elədi, məscidin hücrələrini gözdən keçirdi, heç kim yox idi. Bir az əvvəl buradakı hay-küydən əsər-əlamət qalmamışdı. Kürəyinə zəncir vuranlar, sinələrinə döyə-döyə haray-həşir salanlar dağılışıb evlərinə getmişdilər. Əcəmi birdən qapını açıb içəri girdi. Hatib ibn Mübarək özünü itirən kimi oldu. Bildi ki, Əbubəkr oğlunun bu gəlişi səbəbsiz olmaz. Buna görə gözlədi ki, görsün o nə deyir – Əcəmi isə bilirdi ki, baş şeyxi hələm-hələm söhbətə sövq etmək o qədər asan iş deyil. Əvvəlan, “Allahın xidmətçisi” hər adamla söhbət etməyə həvəs göstərmir, ikincisi, baş şeyx Dəryanurdan sonra Əcəmidən uzaq gəzməyə, onunla üz-üzə gəlib kəlmə kəsməməyə ciddi təlaş göstərirdi...

Hüseyn İbrahimov11 dəq
Dilbər

Ay qız, belə gəzib yıxma evimi,Telindən tel ayır sat mənə, dilbər.

Çoban Əfqan1 dəq
Söz səndən

Nazlı dilbər, gəl ixtilat eyləyək,Sazı məndən, simi məndən, söz səndən.

Varxiyanlı Aşıq Məhəmməd1 dəq
Baxtım

Çevirib yönümü haqq dərgahına,Çağırıram bəlkə, gələydi baxdım.

Ağ Aşıq Allahverdi1 dəq
Oynasın

Başma döndüyüm toy adamları,Siz də deyin, təzə gəlin oynasm.

Aşıq Hüseyn Şəmkirli1 dəq
Sənin

Haramı halala qatmaq nə imiş,İblisin yoluna sapmaq nə imiş,

Aşıq Şenlik1 dəq
Beşinci fəsil

Degildim mən sənə mail, sən etdin əqlimi zail.*Mənə tən eyləyən qafil səni görcək utanmazmı?*

Anar15 dəq
Qara hey

Mən deyirəm, bu dünya da beş gündü,Mən bilirəm beşini də qara,hey!

Xəstə Hasan1 dəq
Kiçik qardaş

I**Yəqin, Samurun bəxti orda gətirməmişdi ki, qardaşı Haşım ondan böyük idi, çox böyük idi. Samur məktəbə gedəndə Haşım o məktəbin direktoru idi. Haşım o məktəbdə Samura beş-altı il dərs demişdi: evdə dərs, çöldə dərs... Üstəlik, Haşımın beyninə möhkəm yerləşmişdi ki, Samur oxuyan deyil. Haşım qət eləmişdi ki, məhz onun direktor olmağının sayəsində o məktəbdə müəllimlər Samura yaxşı qiymətlər yazırlar, amma, əslində, belə deyildi. Bunu onların anası Şövkət arvad hamıdan yaxşı bilirdi. Şövkət arvadın sağlığında, Haşım hər dəfə Samuru danlayanda, evdə bu barədə mütləq söhbət olurdu. Ana Samurun tərəfini saxlayırdı. Böyük oğluna: "Samur səndən ağıllıdır – deyirdi. – Bunun ürəyi səninkindən safdır"...

Əkrəm Əylisli197520 dəq
Ey həmdəmim, gəl ki, gedər can durmaz

Ey həmdəmim, gəl ki, gedər can durmazSənsiz tutmaz söyləməyə dillər hey.

Molla Vəli Vidadi1 dəq
Düşərəm

Kövrək könül eşq üzündən yaralı,Yana-yana, dağa-daşa düşərəm.

Aşıq Nəsib1 dəq
Şeytan bazarda

Bilməyirəm, qeyri müsəlman məmləkətlərində varmı-yoxmu, fəqət Qafqazda müsəlman şəhərlərinin hamısında "Şeytan bazarı" namında bir uram və ya bir məhəllə olmağını bilirəm. Təəccüb burasıdır ki, Tiflis müsəlman şəhəri olmaya-olmaya müsəlmanlar olan məhəllədə də Şeytan bazarı məlum məşhur bir bazardır. Qeyri yerlərdə bu bazarlara nə üçün Şeytan bazarı deyirlər isə bilməyirəm, fəqət Tiflisdə Şeytan bazarının tarixi vardır. Qədimdən həmin Şeytan bazarı doğrudan da bir şeytan yuvası idi: adam öldürərdilər, harada? Şeytan bazarında. Cib kəsərdilər, harada? Şeytan bazarında. Filan hacının oğlu var-yoxunu qumara uduzardı, harada? Şeytan bazarında. Filan Sibirə göndərilən, sonra qaçıb gələn adamı harada tapardılar? Şeytan bazarında. Biçarə kəndçiləri (...) soyardılar, harada? Şeytan bazarında. Böylə bir tarixi olan bazara Şeytan bazarı deməyib nə deyəcəksiniz?Qədimdə, yadıma gəlir, bu bazarda bir adət də var idi: qəribə, adətdən dişqarı bir paltarda adam görsəydilər, Şeytan bazarının cavanları ona sataşardılar. Məsələn: allah eləməsin bir adam kürkünü tərsinə geyinə idi o saat görərdin bazardan keçəndə hay-huy səsi bazarı götürərdi. Hay-huy səsi cəhənnəm! Nə olacaqdır. Boğazlarını çox da yırtsınlar. Amma, allah göstərməsin, qarpız qabığından. Bir də gördün hər tərəfdən qarpız qabığı başına yağış kimi yağır. Doğrudur, bu qarpız qabığı qulağın yanında vız edib getsə, genə xoşbəxtlikdir, fəqət yaxşı nişana vuranların əllərindən (çıxan) qarpız qabığı vız etməyib lap peysərə yapışıb qalır. Bu yamandır!

Nəriman Nərimanov4 dəq
Müstədam olğıl həmişə, ey gözəl xanım mənim

Müstədam olğıl həmişə, ey gözəl xanım mənim,Gözləri nərgiz, yüzü gül, zülfi reyhanım mənim.

HəbibiQəzəl1 dəq
Olubdur

Səndən ayrı işim mənim, ey dilbər,Gecə-gündüz ahü fəqan olubdur.

Məhəmməd bəy Aşiq1 dəq
Dün urub vaşilə bən xəstədili şad etdün

Dün urub vaşilə bən xəstədili şad etdün,Yaxşı bardun ki, bozuq könlümü abad etdün.

Sadıq bəy ƏfşarQəzəl1 dəq
Sən məni

Sənə neyləmişdim mən bəxti qara,Niyə saldın bu azara sən məni!?

Aşıq Əsəd1 dəq
Qəzəl: Qədin bəndəsidir sərvi-bülənd

Qədin bəndəsidir sərvi-bülənd,Əzilür ləbinə ki şəkkər ü qənd

Nitqi Şirvani1 dəq
Arasında

Surətdə mələksən, xilqətdə insan,Yoxdur bərabərin el arasında.

Aşıq Mirzə Bilal1 dəq
Beşinci fəsil

ADİL ŞAHDAN PƏNAH XANA FƏRMANSADİR OLMAĞIN VƏ ONU QARABAĞDA

Mir Mehdi Xəzani3 dəq
Getdi

Bilmirəm, nə dedim, yar küsdü məndən,Coşqun çaylar kimi axdı da getdi.

Aşıq Hüseyn Bozalqanlı1 dəq
Rübailər

Ey badi-səba, güzar qıl Təbrizə,Aləmdə qalıb ümidimiz bir sizə,

Əbülqasim NəbatiRübai1 dəq