Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Atabəy Bağdada çağırılmışdı. Qətibə bu fürsətdən istifadə edərək gecələrin birində Toğrulu yanına çağırdı və Atabəy Məhəmmədin qaba hərəkətlərindən şikayətlənərək dedi:– Siz mənim nə qədər qohumcul olduğumu bilməmiş deyilsiniz. Lakin qardaşınız mənim oğlumun qarşısına təzə varislər qoymağa tələsdi. Gedib bir kəndli qızına evləndi. Mənim əzəmət və şərəfimi təhqir etdi. Nəhayət, oğlumu məndən ayırıb Reyə hökmdar göndərdi, çünki məni paytaxtdan uzaqlaşdırmaq lazım idi. Bu gün mən öz canımı götürüb buradan gedə bilərəm, lakin sizin həyatınızı onun vicdanına tapşırmağa cəsarət etmirəm. Onun süfrə başında and içməsinə inanmayın, o öz nəfsindən ötrü bütün Eldəniz xanədanını məhv edə bilər. Xüsusən o son vaxtlar olduqca əsəbiləşmişdir. Qan tökmək, göz çıxarmaq üçün bəhanə axtarır. Çıxılmaz vəziyyətdəyəm. Onu sevirəm, lakin məmləkəti və xanədanın şərəfini də sevmək lazımdır.
Qəzəl 39چشم بیمار تو تا مست و خراب افتاده استدر سر من هوس جام و شراب افتاده است
Rübai 15آنی که وفا نباید از مهر تو جستدر وعده مخالفی و در پیمان سست
Töhfeyi-Sami, bölmə 100پسر سید مذکور است و او نیز مدتی در خدمتگاری آستانه می بود . این مطلع از اوست :دست رقیب داشت بدست آن نگار مست
Çeşmində qəzəb yoxsa dili-zarım üçündür?Çeşmində qəzəb yoxsa dili-zarım üçündür?Qəhri o təbibin dili-bimarım üçündür?
Qitə 24ز گردون آرمیده چون بود خلق؟که ایزد خود در او آرام ننهاد
UlutürkSanma tərk oldu Rıza oğlu Xəlil,Bizə görk oldu Rıza oğlu Xəlil!
Qardaşımın dərdiDərdim bir olsaydı, olmazdı qəmim,Gör nə günə saldı zəmanə məni.
Cəmalın şəminə, cana, yanar pərvanələr bir-birCəmalın şəminə, cana, yanar pərvanələr bir-bir,Çəkər zənciri-zülfün, həsrətin divanələr bir-bir.
Qəzəl 5414جسم خاکی را زغفلت چند معماری کنمچند اوقات گرامی صرف گلکاری کنم
Rübai 180Gecəni zülmət et saçınla, canan,Ey vüsal gecəsi, bitmə heç zaman!
Qəzəl 736ز لعلش بوسهای جستم، بگفت: آری، بگفتم: کیبگفت: ای عاشق سرگشته، صبرت نیست هم در پی؟
Qəzəl 93Cəfadır aşiqə, kəmmərhəmət olarsa nigar,Düşün məni nə qədər incidirsən, ey dildar!
Qurbağalarİran mücahidlərindən məşhur natiq Mirzə Cəfər Tiflisdə bir gün nitq söyləyəndən sonra mən ona küçədə rast gəlib dedim:– Əzizim, söylədiyin nitqinə heç sözüm yoxdur. Amma mən səndən təvəqqə edirəm ki, işdir, İrana yolun düşsə, Naxçıvana getmə, düz bir baş bileti al Cülfaya.
Sâkîyâ nevrûz geldi mihr-i cânı depredürSâkîyâ nevrûz geldi mihr-i cânı depredürBilünün işvesine bah ki ne cânı depredür
Qəzəl 624شب عیدست و ما عاشق، چه گویم قصه دوری؟به صد دفتر نشاید داد شرح درد مهجوری
DönüşAtabəy Məhəmməd öləndən sonra Azərbaycanın dövlət təşkilatı böyük bir qorxu altına düşdü. Qətibənin Xarəzmşahlarla olan sazişi nəticəsində Rey məmləkəti Xarəzmşahlara, İraq məmləkəti isə iraqlılara keçirdi. Rey verildikdən sonra İraq məsələsindən bəhs etmək lazım gəlmirdi. Çünki Rey xarəzmlilər tərəfindən alındıqdan sonra Cənubi Azərbaycanın mühüm bir hissəsi də Həmədanla bərabər Azərbaycan atabəyliyindən ayrılırdı. Qızıl Arslan bu qorxunu birinci gündən hiss edirdi. Bunun üçün şimali azərbaycanlılara müraciət edib kömək istəmişdi.Fəxrəddin yenə də əvvəlki fikrini meydana sürmüşdü. O, Araz çayını sərhəd təyin edib nə Qızıl Arslan, nə də başqalarını Şimali Azərbaycan torpağına buraxmaq istəmirdi.
Qəzəl 40ساقی سیمین برم جام شراب آورده استآب گلگون، چهره آتش نقاب آورده است
Rübai 16چون جان و روان خویشتن داشتمتدشمن بودی و دوست انگاشتمت
Töhfeyi-Sami, bölmə 104« شاهکی » : پدرش از سادات قم است اما او در ری می باشد و گاهی شعر میگوید این دو مطلع از اوست :مدتی شد که جدا از رخ جانان شده ام
Hanı o mah ilə mən işrət etdigim gecələrHanı o mah ilə mən işrət etdigim gecələr,Tülui-sübhə kimi söhbət etdigim gecələr.
Qitə 26ای صدر شاه رتبت قطب فلک جلالتکایام تحفه تو فتح و ظفر فرستد
20 yanvarHaqq deyib, haq dilədi haqqa tapan yurddaşlar,Haqq deyən milləti susdurmaq olarmı tankla?!
Saxla yadındaQardaş! Gözümə sən yenə pəjmürdə göründün,Bəsdir bu qədər qolları zəncirli süründün.
Nigar ilə bizim əhdü qərarımız belədirNigar ilə bizim əhdü qərarımız belədir,Şəhidi-xəncəri-eşqik, şüarımız belədir.
Qəzəl 5475ما کجا دست آشنا با مهره گل میکنیممشورت چون غنچه با سی پاره دل میکنیم
Rübai 186Ey qəlbi nur alan bir mərifətdən,Günahla özünü salma hörmətdən.
Qəzəl 754ای ماه و مشتری ز جمالت قرینهایوز گیسوی تو هر شکنی عنبرینهای
Qəzəl 96Könlümün ayinəsin sındırdı ol ziyba mənim,Arizusu qəlbimin baş tutmadı əsla mənim.
Göz yaşlarıAğdamdan bizə belə xəbər verirlər:Qiyaslı kəndinin sakini Molla Qənbər səkkiz yaşında bir qıza aşiq olur, kəndin mollası Molla Sadıq kəbin kəsir və Molla Qənbər qızı zor ilə aparır evinə.