Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Ölü dillər var, oğul, dünyada,Ulusu, yurdu ömürlük ölüdür.
“Novator”un nitqiÇoxdandır köhnələrlə oturmuram, durmuram,Mənə özümə bənzər dost gərək, qardaş gərək.
Uyma hər zülfü qara, sevgili cananə, könülUyma hər zülfü qara, sevgili cananə, könül,Bu vəfasızlar edərlər səni divanə, könül.
Qəzəl 214Qoy qopardım mən, atım dərd dolu qəlbi sinədən,Kimdi od parçasına sinəsini məskən edən?
Qəzəl 161خار غم تو گل طرب دارددل در پی تو سر طلب دارد
Rübai 120کم کن ز غمش فغان و مستی، ای دلوین بار بیفگن که شکستی، ای دل
Qəzəl 160Var bu sinəmdə oxundan yüz yara hər dəm mənim,Sineyi-çakim olub sanki dəmirdən cövşənim.
PasportDüz iyirmi iki il bundan qabaq İran konsulxanasında məndən altı manat alıb əlimə bir qəbz itələyiblər ki, yazarıq, sənə pasport gəlsin.Hər il bir dəfə gedərəm soruşaram ki, mənim pasportum gəlib ya yox?
Kanısın kanısın kanısın senKanısın kanısın kanısın senİy cânum yüregüm kanısın sen
Ənisül-arifin, 30گفت با شمع آتش سوزان برازکای به طول و عرض خود وامانده باز
Yeni bir qit’ə, yaxud supalar çölüAvropanın gözüaçıq çoğrafiyun və riyaziyunları Zöhrə ulduzunu mülahizə edib bilmişlər ki, hənuz kəşf olunmamış genə yer üzündə bir qit’ə qalıbdır. Buna görə qütbün hər tərəfinə gözüaçıq adamları göndərib qütbü dolandırırlar. Bu günlərdə Qütbi-cənubidən çox qəribə xəbərlər gəlir. Səyyahlar Asiyanın qərbi-cənubisində bir qit’ə tapıb «Supalar çölü» adlandırmışlar. Məzkur qit’ənin əhvali-coğrafisi böyük əhəmiyyəti haizdir: şimalən Rusiyə, Bəhri-xəzər, şərqən Əfqanıstan, Bəluçustan. Cənubən Ümman dənizi, Bəsrə körfəzi. Qərbən Osmanlı ilə həmhududdur. Bu qit’ə müxtəlif ölkələrdən ibarət olub, qalın meşələr, qorxulu çənkəllər, uçurumlu dərə-təpələrdir. İçində müxtəlifülcins heyvanlar vardır. Cənab allah bu yerləri xəlq edən gündən insan ayağı dəyməyib. Meşələrin heyvanları heç bir iş görməyib, ancaq, ot, ələf və ağacların meyvələri ilə güzəran edirlər. Bu qit’ənin supaları və qeyri heyvanları movqe’ və havasına görə doğrudan da müxtəlifülcinsdir. Astarabad, həmçinin Bəmnən, Nərməşizdən uzanıb Sistana qədər rəngləri boz və surətləri qıllı supalar vardır. Ançaq Türbət və Tus çöllərində ağbaşlı və sarıdırnaqlı, qulaqları qayət tüklü ulaxlar həddən ziyadədir. Xorasandan başlayaraq Məsqət hududuna qədər Kirman həvalisində elə ulaxlar vardır ki, üstlərində qalın və uzun çulları var. Kirman məsqətindən başlamış Bəluçustan, Küləhr, Kirmanşahdan, Bilubur, Sərdəşt, Sinən, Dəclədən Van gölü sahillərinə qədər çul-çapuqları dağılmış, palanı qarnı altına düşmüş, örkəni qırılmış, qarınaltısı yerdən sürünmüş supalar həddən ziyadədir. Bu tərəfdə Umru adlı qayət cəsim və qalın bir meşə tapılmışdır ki, içində olan canavarların cinsini bilmək əbədən mümkün deyil. Bu meşənin Van gölü sahilindən başlamış Maku xərabələrinə, oradan da Ararat dağlarının ətəklərinə qədər dağ-daş bütün-bütünə başları müdəvvər, qarınları yoğun, umuzları iri canavarlar doludur. Maku çənkəlliyindən başlayıb Aras çayını başaşağı Zənkilan, Muğan, Beləsuvar namında bir çox supa çöllərini dolaşıb, Kür çayı ilə Aras çayı Bəhri-Xəzərə tökülənə qədər elə uzunqulaqlar var ki, qulaqlarının kölgəsində on beş xırda heyvanlar daldalanar. Səyyahın verdiyi mə’lumata görə bu tərəflərdə, yə’ni sərhəddin içərisində elə bir meşə kəşf etmişlər ki, supa çöllərinin ən əhəmiyyətlisidir. Bu qit’əni də çox fikirdən sonra Azərbaycan adlandırmışlar. Çünki buranın supaları özgə çöllərin supaları kimi başlı-başına buraxılmayıb, qonşuluqda olan şimal ovçuları onları bir-bir tutub gətirib məxsusu töylələrə doldurmuşlardır. O ki, supalara layıq tərbiyədir bunlara edirmişlər. Lakin burada tərbiyəli supalar getdikcə çoxaldığından meşələrin əlafiyyatı daha kifayət verməyib şimal tərəflərdən buralara məxsus azuqə də gəlirmiş.Tazə tapılan qit’ənin Əstərabad adlı meşəsindən bu günlərdə bir heyvan peyda olmuş ki, bütün qit’ənin heyvanları onun zühurundan təşvişə düşüb qulaqlarını sallamışlardır. Bu heyvanın adına «Supaqıran» deyildiyindən bütün supalar qorxuya düşmüşlər. Səyyahın dediyinə görə, bu heyvan neçə il bundan qabaq bir də zühur etdiyindən supalar şıllaqlayıb qovmuşdular. İndi genə zühur etmişdir. Amma bu canavar Türkmənə mənsub olduğu üçün Türkmən və Mazandaran supaları bunun səsini eşidən kimi qulaqlarını şişləyib yanında quyruqlarını buluyurlar. Qərəz yer üzündə qəribə çöllər, əcayib biyabanlar və əntiqə supalar varmış.
Qara saçın ki, zülmatındadur nurQara saçın ki, zülmatındadur nur,Anın adıdurur nurən-ə’lanur.
Qəsidə 192ای ترا کرده خدا بر ملکان بار خدایشکر بادا که ترا داد بما باز خدای
Töhfeyi-Sami, bölmə 372پسر مولانا امیدی است این مطلع از اوست :آنکه رفت از سر کوی تو بآزار منم
Rübai 134هر تخم که کاشتم نیامد به دروتا چند خورد کهنه دلم غصه نو
Bundan bil iştiyaqımı kim, bunca rəşk iləBundan bil iştiyaqımı kim, bunca rəşk iləBir qeyri qasid eyləyirəm ərzi-hal üçün.
Oğul, açan gərək bu ilmələriOğul, açan gərək bu ilmələri,Necə vurublarsa, buruq-buruqdur.
Süleyman Sani AxundovUşaqlıq çağlarım sabiq Quba meydanının yuxarısındakı Spasskaya küçəsində keçmişdir.Quba meydanının yerində indi bağ salınmışdır, küçəmizin aşağı hissəsində Dövlət Dram teatrının binası yüksəlir. Küçəmiz isə halhazırda Qasım İsmayılov adınadır.
Yenə vuruldu könül zülfi-yarə, öz qəmi kəmYenə vuruldu könül zülfi-yarə, öz qəmi kəm,Kəməndə düşdü bu məcnun dübarə, öz qəmi kəm.
Pərakəndə şeir 226دل عاشق به جنت قانع از دلبر نمی گرددتسلی تشنه دیدار از کوثر نمی گردد
Qəzəl 213نه رای آنکه ز عشق تو روی برتابمنه جای آنکه به جوی تو بگذرد آبم
Rübai 124ای چشم تو کرده بر دلم مدغم غملعل تو جراحت دل و مرهم هم
Qəzəl 161Qanlı göz yaşım sübut eylər, ciyər pürxun olub,Bir deyən yoxdur nədən könlüm belə məhzun olub.
Kabla HəsənNaxçıvanda cümə günü xəbər çıxdı ki, Kabla Həsən yox olub.Biçarənin övrət-uşağı başladı ağlaşmağa.
Gözi yine başladı benüm gönülüme cenkGözi yine başladı benüm gönülüme cenkMutrıb yine harbî çala başlagıl ahar cenk
Rübai 30از هر طرفی چهره گشایی،که منمدر هر نفسی جلوه گر آیی،که منم
BirikLloyd Corc Qərbi fəlakətdən qurtarmaq üçün İsa-Məryəm naminə Amerikaya yalvarır, bir tərəfdən də Puankareyə bir qəpiyindən keçməyəcəyini söyləyir.*Siz də, biz də lotuyuq, ürfdə, adətdə birik,
Şahidi-laşərikə ləh şol sənəmin camalıdırŞahidi-laşərikə ləh şol sənəmin camalıdır,Leysə kəmislihi anın nun ilə mimü dalıdır.
Qəsidə 200خریدم به دل دلبری رایگانیکه هست او به جان و به دل رایگانی
Töhfeyi-Sami, bölmə 373در شاعری خود را کم از شعرای نامی نمیداند اما در شعر او بموجب المعنی فی بطن شاعر بحسب ظاهر معانی کم میتوان یافت هر چند تخلصش معانی استهر چند تخلصش معانی است