Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Qabaqca bunu gərək deyək ki, Məhəmmədəli şahın qardaşı şahdan küsüb gedib Rusiyada Varşava şəhərində olur.Əvvəllər hökumət məmurları şahzadəyə heç məhəl qoymurdular, çünki görürdülər ki, Məhəmmədəli şahın qardaşıdır.
İy büt-i kallâş ive gel bizi bâzârî kılİy büt-i kallâş ive gel bizi bâzârî kılİve gel nâmûs tonından bizi tîz ârî kıl
Qəzəl 588گرم از طالع فرخ رخ جانان شود دیدهز عکس رنگ آن رخسار عین جان شود دیده
Hacı Harunərrəşid, xanımı isə Zübeydə xatundurXanımın sifariş verdiyi tabloları gözdən keçirmək üçün Hacı küzkülü otağa gəlmişdi. Şərq salonu düzəltmək üçün məşhur rəssam Benonun rəhbərliyi ilə düzəlmiş komisyon salona aid layihələri və çəkəcəkləri mənzərənin eskizlərini gətirmişdi. Küzkülü otaqda, nəgşəsi «Bağdad dünyası» adlı kitabdan götürülən ipək pərdələr, əlvan qəndillər asılmışdı. Bir tərəfdə şəhvət oyandırıcı Yusif-Züleyxa şəkilləri, bir tərəfdə Bağdad saraylarının fəvvarəli hovuzlarında çimən çılpaq qadınlar və onlara sərv ağacı dalından baxanların şəkli, bir tərəfdə «Əlif-Leyla»dan alınmış «Hamamçının arvadı» hekayəsinin tabloları (arvadın Bağdad şahzadəsi ilə qucaqlaşıb yatması və hamamçının qucağında uşaq qapının açar yerindən həyəcanlı bir surətdə bu vəziyyətə tamaşa eləməsi) asılmışdı.Hacı tabloların hamısına baxa bilmədi; onu telefona çağırdılar. Küzkülü otaqdan getdi, bir az sonra yenə qayıdıb gəldi, Bakı polis müdirinə məktub yazmaq üçün xanıma yanaşdı:
Düşdü könül ala gözün ağınavü qarəsinəDüşdü könül ala gözün ağınavü qərasinə,Ayrıq anınla kimsənin ağı nədir, qərasi nə?
Qəsidə 156چه روز است آنکه هست او را شب تاریک پیرامونسپهر از بوی او مشگین زمین از رنگ او گلگون
Töhfeyi-Sami, bölmə 449ترک وطن کرده نزدیکی از امرای ازبکیه می بود این مطلع قصیده در نعت از اوست :در پیش دست فیض رسان تو گاه جود
Hekayət (Omiros adlı bir həkimi-zaman)Omiros adlı bir həkimi-zamanƏrzi-Yunanda olmuş idi əyan.
Bir sabah bir salıq yayılmalıdırBir sabah bir salıq yayılmalıdır,Dəyişir hər nə var, dönür hər şey.
Yar üçün nazını çəkmək gərək əğyarlərinYar üçün nazını çəkmək gərək əğyarlərin,Gül üçün bülbülə min cövri yetər xarlərin.
Pərakəndə şeir 350ز خط صفا لب میگون یار پیدا کردبهار نشأه این باده را دوبالا کرد
Qəsidə 161Yaydı bahar yelləri sur səsini hər yana,Xoş nəfəsindən onun gəldi təbiət cana.
Məntiqül-üşşaq, fəsil 52به دست قاصدی داد این حکایتحدیثی پر شکیب و پر شکایت
Qəzəl 310Mən uşaq tək ağlamaqdan başqa aləm bilmirəm,Dərdimi bir kimsə bilməz, mən özüm həm bilmirəm.
Həqiqətİstəyirəm burada möhtərəm oxucularımız ilə bir az söhbət eləyəm. Hər kəs mənim bu söhbətimə qulaq asmaq istəyir, əvvəl “Tərəqqi” qəzetinin 132-ci nömrəsində ikinci səhifədə əvvəlinci sütunun aşağısında yazılan teleqramı oxusun və mən də hələ bir stəkan çay içməyə məşğul olum, sonra gələk söhbətimizə.Bəli, haman teleqrafın məzmunu budur:
Sâkîya ayağunı elüme virSâkîya ayağunı elüme virNazar eyleyiben bu hâlüme vir
Qəzəl 589گر تو از مستان عشقی در ولهیار یک دل به ز یار ده دله
XXIII. Yeni hökumətin siması«Müfəssəl deklarasiya dinləmək üçün vaxt olduqca azdır. Birləşmiş iclas Bakını müdafiə tədbirlərinin müzakirəsinə həsr edilməlidir.Tiq-Çonson
Düşdü yenə dəli könül gözlərinin xəyalinəDüşdü yenə dəli könül gözlərinin xəyalinə,Kim nə bilir bu könlümün fikri nədir, xəyali nə?
Qəsidə 165غالیه دارد کشیده بر شکفته ارغوانارغوان دارد شکفته بر منقش پرنیان
Töhfeyi-Sami, bölmə 452از استر آباد بود و اشعار در هزل وجد و تعریف اطعمه میگفت، این مطلع از اوست :زد آتش داغ توام از سینه علم باز
Siçan şahının pişiyi edam etdirməsiTəxtə çıxıb qırmızıdon padşah,Günbədi-əflakə ucaltdı külah.
Ana dili ana yurda bağlıdırAna dili ana yurda bağlıdır,Ana dilin aynasıdır ana yurd.
Səfayi-söhbəti-cananı kim görüb, o desin!Səfayi-söhbəti-cananı kim görüb, o desin!Bəlayi-möhnətü hicranı kim görüb, o desin!
Pərakəndə şeir 370به تیغ هر که شود کشته پایدار شودرسد چو قطره به دریا یکی هزار شود
Qəsidə 164Bir sehirkar şair mənəm cahanda,Sözlərimdə möcüz var hər zamanda.
Qəzəl 57پس از مشقت دوشین که داشت گوش امشب؟که من به کام رسم زان لب چو نوش امشب
Qəzəl 315Qəm qılıncın eləyib cismimi sədparə mənim,Güli-sədbərgi-bahari-qəmi-eşq oldu tənim.
Köhnə ilAdətdir, köhnə il qurtaranda və təzə il daxil olanda hamı qəzetlər köhnə ilin müddətində üz verən əhəmiyyətli vüquatı bir-bir yazıb oxuculara bildirirlər. Bu adətə biz də əməl eləyirik.1908-ci ilin ərzində böyük vüquatdan biri budur ki, Avstriya hökuməti Bosniya və Hersək vilayətlərini zəbt eləyib öz məmləkətinə qarışdırıb və Bakının Bülbülə kəndində bir müqəddəs seyid bir lal müsəlmanın dilini açıb danışdırıb. Həmin 1908-ci ildə İranda Səttar xan baş qaldırıb və gəncəli Məmmədovların köməkliyi ilə Azərbaycana sahib olub. Peterburq şəhərində rus xanımlarının yığıncağı baş tutub və hər vilayətin, hər tayfanın arvadlarından o yığıncaqda olublar. Qafqaz xanımları tərəfindən yığıncaqda Gəncə xanımlarından altı nəfər olub və bunlar orada hüquq barəsində çox nitqlər söyləyib. Və molla Məyub yeddi yaşında bir qıza kəbin kəsib bir nəfər molla Əliyə verməyi barəsində…
Zülfüne düşen çıhmağı müşkildür efendiZülfüne düşen çıhmağı müşkildür efendiŞol kuş ki düş e dâmuna bismildür efendi