Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Yurd dahi Nizaminin özüydü,Xalqın açıq alnı, ağ üzüydü.
Nə üçün hüsnünə, ey gül, belə məğrur oldun?Nə üçün hüsnünə, ey gül, belə məğrur oldun?Bivəfalıqda bütün aləmə məşhur oldun.
Qəzəl 453ندارد حاجت مشاطه روی گلعذار ماپر طاوس مستغنی است از نقش و نگار ما
Rübai 49Təzədən qövr etdi yenə göhnə qəm,Ürəyim bu dərdə tapmadı məlhəm.
Qəzəl 103از جام عشق بین همه باغ و بهار مستدوران دهر عاشق و لیل و نهار مست
Qəzəl 345Səri-kuyin, gözəlim, gər mənə olsaydı diyar,Göz yaşım silməz idi cismimi manəndi-qübar.
PoçtxanaMən indiyə kimi hələ qana bilməmişəm ki, bu poçtxananı urus nədən ötrü icad eləyib. Deyirlər ki, hələ Avropada bundan da dəstgahlı poçtxanalar var. Gənə dəmir yolu olmaya, araba yolu olmaya, adamların tərəddüdü olmaya – o vədə tutaq ki, hələ bir yana pul göndərmək, ya kağız göndərmək üçün bəlkə poçtxana elə bil ki, sensur alması. Sənəm və sərv qədər laləzar gedən var. Tiflisdən Gəncəyə gedən var, Şəkidən Şirvana gedən var – dəxi poçt nəyə lazım: kağız göndərəcəksən, ya pul göndərəcəksən, ya şey göndərəcəksən, çıx bazara, soruş gör gedən kimdiver aparsın dinməz-söyləməz, xərcsiz və zəhmətsiz.Yəni maşallah bizim müsəlmanlar bu mətləbi çoxdan başa düşüblər və necə ki, mənim səliqəmdi, onlar da elə rəftar eləyirlər.
Ol nigârun ki saçı anberdürOl nigârun ki saçı anberdürYüzi gül-gûn lebi mükerrerdür
Qəzəl 611گر گلی از گلشن حسنش ببازار آمدیهر دکانی را نسیم مشک تاتار آمدی
Hacı Səməd xanın sağ əli və sol əliBu gecə iş qurtarmalı idi. Mahmud xan ilə Qulusultan arasında yaradılan düşmənlik bir nəticə verməzsə, Tütünçüoğlu aldığı təlimat üzrə Mahmud xanı öldürməli idi.Mahmud xanla Qulusultan arasında çarpışmanın vücuda gələcəyi şübhəsiz idi, çünki onların hər ikisi anlaşa bilməyən dayaz və həqiqəti öyrənmək qabiliyyətinə malik olmayan adamlar idi.
Hüsnün təalə şanəhü sünində heyran olmuşamHüsnün təala şanəhü sünində heyran olmuşam,Şirin ləbini yad edib, sər ta qədəm can olmuşam.
Töhfeyi-Sami, bölmə 483اوقات به تجارت میگذراند این مطلع از اوست :خوش حالتی است اینکه مرادست داده است
Gecə gördüm səni, ey afəti-dövran, yuxudaGecə gördüm səni, ey afəti-dövran, yuxuda –Ki, edərdin mənə yüz lütfi-firavan yuxuda.
Sən güclüsən, ey dost, sənə yurdun inanırsaSən güclüsən, ey dost, sənə yurdun inanırsa,Könlündə, gözündə ulusun eşqi yanırsa!
Könül, inanma o şuxə, vəfası yoxdur onunKönül, inanma o şuxə, vəfası yoxdur onun,Həqiqi məhrəm olan aşinası yoxdur onun.
Pərakəndə şeir 476فصل گل می گذرد بی قدح و جام مباشغنچه منشین، گره خاطر ایام مباش
Rübai 52ملاح که بهر ماه من مهد آراستگفتی کشتی مرا چو کشتی شد راست
Qəzəl 106حسن خوبان عزیز چندانستکه رخ یوسفم به زندانست
Qəzəl 348Çıxmayınca ta bədəndən eşq dərdilə bu can,Tərk qılmaz ruhumu sevdasının dərdi, inan!
Ticarət xəbərləriKeçən nömrələrin birində bir belə şəkil çəkmişik ki, hacılarımız Məkkəyə gedib qayıdandan sonra kasıblayıb yoluq cücəyə oxşayırlar.Dünyada hamı səhv eləyə bilər. Çox ehtimal ki, biz bu barədə həqiqətən çox kənarıq. Məsələn, Gəncədən yazırlar ki, Gəncə hacılarının əhvalatı bizim şəklə müvafiq gəlmir. Məsələn, Gəncədə elə hacılar var ki, Məkkəyə getməsəydilər, bu qədər dövlətə çata bilməzdilər və bu qədər hiylə yollarını öyrənə bilməzdilər və bu qədər hörmət qazana bilməzdilər. Yazırlar ki, Gəncə hacıları əgər Məkkəyə getməsəydilər, qohum-qardaşlarının on min manatlıq mülkünə sahib ola bilməzdilər və natariusda şərtnamə qayıranda bijlik eləyib mülk sahibinin adını şərtnamədən çıxarda bilməzdilər.
Andan ki saçı gül yüzine müşg ile düşdiAndan ki saçı gül yüzine müşg ile düşdiMiskîn gönülüm bir kıl ile müşkile düşdi
Qəzəl 612گر نسیم رحمتی از کوی جانان آمدیقعر بحر لم یزل در موج احسان آمدی
Konsula və Peterburqa yazılan məktublarHacı Səməd xanın tapşırığına görə, saat doqquzda onun məktubarını yazmaq üçün Nizamüddövlə bağına getmişdim.Azərbaycan valisi, iyun istilərinə baxmayaraq, kiçik bir otağa yapanmışdı. Mən haman otağa girərkən məcmuələrdə sultan Əbdülhəmidin həyatına dair oxuduqlarım yadıma düşdü. Qapılar, pəncərələr qapalı idi. Pəncərələrin dalına bərkidəcəklər və ağır şeylər salınmişdı. Stol üzərində tapançalar, bucaqlarda isə tüfənglər dururdu. Mən Təbriz cəlladını belə bir dəmir qəfəsin içərisində ziyarət etdim. O mənim əlimi çox bərk sıxdı, yanında yer göstərdi. Onun birinci sözü bu oldu:
Könlümdə mənim eşqi-camalın əzəlidirKönlümdə mənim eşqi-camalın əzəlidir,Şol nəsnə kim, oldu əzəli, ləmyəzəlidir.
Töhfeyi-Sami, bölmə 488از دهاقین ری است و او را شاعری از آن کار باز میدارد این مطلع از اوست :از غمت خون شد جگر از دیده بیرون میرود
Can nə lazımdır, əgər mənzuri-canan olmasaCan nə lazımdır, əgər mənzuri-canan olmasa,Bəsdi cananın xəyalı, qəm degil, can olmasa.
Mutludur yurdunun eşqiylə dolan yurddaşlarMutludur yurdunun eşqiylə dolan yurddaşlar,Qəhrəman bir ulusun oğlu olan yurddaşlar.
Mən mailəm ol yarə, bəs indi necə olsun?Mən mailəm ol yarə, bəs indi necə olsun?Qoymuş məni avarə, bəs indi necə olsun?
Qəzəl 507از نظر کرد نهان خط رخ آن مهوش راپردگی ساخت شب دل سیه این آتش را
Rübai 98خاقانی را که آسمان بستایدای فاحشه زن تو فحش گوئی شاید