Qəzəl 391

Yad edincə bəzmini bir şam kimi canım yanar,Hər kəsin bəxt ulduzu bir yerdə mütləq parlayar.

Məhəmməd FüzuliQəzəl1 dəq
Üç qara xəbər

Bu gün mən üç xəbər eşitmişəm. Doğrusu, başımdan deyəsən, bir ağrı tutub, az qalıram özümü öldürəm.Biri budur ki, Məhəmmədəlini taxtdan yendirdilər. Hələ bu məlum. İkinci xəbər budur ki, Bakıda hər nə qədər adlı müsəlman var, – hamısını bir-bir qatıblar “qazamata”. Ay, vay, nə yaman günə qaldıq! Dəxi Bakının nə ləzzəti? Dəxi bundan sonra ümidimizi hara bağlayacağıq? Heyif, heyif, evimiz yıxıldı. Dünyada az-çox şöhrətimiz Bakı ilə idi. Tamam yer üzündə Bakı yada düşəndə hamı bilirdi ki, bəli, yer üzündə müsəlman da var imiş. Amma indi, amma indi? Vaveyla! Əgər bir az belə getsə, dəxi heç, heç və heçdən də heç.

Cəlil Məmmədquluzadə1 dəq
Şehâ gözün gibi dîde nedîde

Şehâ gözün gibi dîde nedîdeNedîde kanda olısar çü dîde

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Qəzəl 638

ای ماه معربد، ز کجایی و چه نامی؟یا رب بفدای تو دو صد جان گرامی

Qasım ƏnvarQəzəl1 dəq
Sən mana yar ol ki, könlüm bir dəxi yar istəməz

Sən mana yar ol ki, könlüm bir dəxi yar istəməz,Könlümün dildarı sənsən, özgə dildar istəməz.

İmadəddin NəsimiQəzəl1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 543

شیرازی الاصل است و از جمله سکنه آنجاست ( هرات ) و بر مالی شهرت یافته در آن فن بدل ندارد، این ابیات از اوست :با عاشقان چو هستی جانا بجور مایل

Sam Mirzə1 dəq
Mehri-rüxsarüvi dil mahi-səmadən seçməz

Mehri-rüxsarüvi dil mahi-səmadən seçməz,Etibarı yox onun, ağı qəradən seçməz.

Seyid Əzim ŞirvaniQəzəl1 dəq
Nə gərək

Doğmaya yad nə gərək,Yad yasaq muradlıdır.

Rəfiq Zəka Xəndan19851 dəq
Zülfünə naz ilə hərdəm o pəri şanə çəkər

Zülfünə naz ilə hərdəm o pəri şanə çəkər,Könlümü bənd edib ol zülfi-pərişanə çəkər.

Əliağa Vahid1 dəq
Qəzəl 542

تازه دارد دل من خار و خس مژگان رااین سفالی است که سیراب کند ریحان را

Saib TəbriziQəzəl1 dəq
Rübai 215

ما ژنده سلب شدیم در خز نخزیمجز خار نخائیم و بجز گز نگزیم

Xaqani Şirvani1 dəq
Rübai 115

اطراف چمن ز مشک بوییست به برگگلزار زمانه را نکوییست به برگ

Əvhədi Marağalı1 dəq
Qəzəl 392

Mənə rəhm eyləyib gəldin, rəva gördün sitəm, getdin,Gəlib bihuş qıldın, huşə gəldim, ey sənəm, getdin.

Məhəmməd FüzuliQəzəl1 dəq
Tövhid

“Tərəqqi”ruznaməsinin 152-ci nömrəsindən başlamış bir neçə nömrələrdə baş məqalələrin cərgəsində Bakı rus-müsəlman şkolaları və müəllimləri barədə bir neçə uzun məqalə dərc olunub. Məqalələri yazan bir nəfər “Sabiq müəllim”dir. Məlumdur ki, “Tərəqqi” qəzeti “Molla Nəsrəddin” kimi məzhəkəli cəridə deyil və bu qəzetdə yazılan baş məqalədə zarafatnan yazılmış bir söz və söhbət gərək olmaya. Lakin yuxarıda ad verdiyimiz şkolalar mübahəsəsinin bir yeri bizim üçün məzəli və gülməli nəzərə gəldi.Ruznamənin 153-cü nömrəsində məqalənin mabədində cənab “Sabiq müəllim” yazır ki: “Tamam Qafqazda türk dilini bilən bir şəxs vardır ki, o cənab da bu dili İstambulda öyrənibdir. Bu cənabı ortalıqdan çıxandan sonra görərik ki, tamam altı milyon Qafqaz müsəlmanları hamı ürəfa qismi ilə bir yerdə ana dilini necə ki, lazımdır, bilmirlər. Doğrudur, bəzi yazı-pozu bilənlərimiz bu iddiaya düşüblər ki, guya onlar türk dilinə aşinadırlar; lakin bu bir xam xəyaldır… Nə mollalarımız türk dilini necə ki, lazımdır bilirlər, nə mühərrirlərimiz, nə müəllimlərimiz və nə də qeyri savadlılarımız… Türk dilini bilmək üçün gərək onun sərf və nəhvinə, ədəbiyyatına, əruzuna, tarixinə, dilin təbiətinə və bir çox lüğəvi kəlmələrinə bələd olasan…”.

Cəlil Məmmədquluzadə4 dəq
Zülfün kaçan ki yasaya iy şâh haylini

Zülfün kaçan ki yasaya iy şâh hayliniGünden gerek ki yig göre ışk eri leylîni

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Qəzəl 646

ای آتش سودای تو در جان جهانیوی از تو بهر گوشه خروشی و فغانی

Qasım ƏnvarQəzəl1 dəq
Sənmisən, ey mahsurət, cənnətin eynində hur

Sənmisən, ey mahsurət, cənnətin eynində hur,Gözlərin eyni-bəladır, vəchinin alnında nur?

İmadəddin NəsimiQəzəl1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 544

از جمله سکنه آنجا و استر آبادی الأصل است و از عروض و قافیه و صنایع شعری خبردار بوده چون در اعتقاد خلل تمام داشته همیشه اعمال ناشایست از او سر میزده، با جوان ساده رویی در خلوت سر آورده از زخم کاردی که از او خورده سر دفتر مسافران عدم گشته این ابیات از اوست :رقیب گفت غم خویش آن پری رو را

Sam Mirzə1 dəq
Tiğ etsə xətin pak sənə bir zərər olmaz

Tiğ etsə xətin pak sənə bir zərər olmaz,Ayinədə seyqəl ola hərgiz kədər olmaz.

Seyid Əzim ŞirvaniQəzəl1 dəq
İçdən səslər

Yurdumun bağlarının gülləridir ilmələrim,Dədə Qorqud qopuzundan ucalır nəğmələrim.

Rəfiq Zəka Xəndan1 dəq
Məni görən kimi yarım özün kənarə çəkər

Məni görən kimi yarım özün kənarə çəkər,Kənarə naz ilə biganəni dübarə çəkər.

Əliağa Vahid1 dəq
Pərakəndə şeir 556

کجا طی راه حق با جان غافل می توان کردن؟به پای خفته کی قطع منازل می توان کردن؟

Saib Təbrizi1 dəq
Rübai 233

Bir pislik etmədim mən o dilbərə,Günaha batmadım mən bircə kərə.

Xaqani Şirvani1 dəq
Rübai 120

کم کن ز غمش فغان و مستی، ای دلوین بار بیفگن که شکستی، ای دل

Əvhədi Marağalı1 dəq
Qəzəl 398

Könüldə gizli olan dərd odum alışmış əgər,Nə xoş ki, eşq nihalım gül açdı, verdi səmər.

Məhəmməd FüzuliQəzəl1 dəq
Halal

Axır vaxtlarda bəzi müsəlmanların öz halal övrətlərini evdə qoyub, gedib əcnəbi övrətlərindən rəfiqə tutmaqları başlayıb artmağa. Cənab Mirzə Abdulla “Tərəqqi”nin 160-cı nömrəsində bu məsələyə əl vurub, müsəlmanların bu hərəkətlərinin adını qoyur “xəbt gətirmək”, yəni dəlilik.Söz yox, o cür ki, cənab Mirzə yazır, – bu bir dəlilikdir, “aqilə, kamilə və mütəşəxxisə övrəti evdə gözüyaşlı qoyub, gedib ağılsız və kamalsız əcnəbi övrətini rəfiqə tutmaq” dəlilikdən də dəlilikdir. Amma yaxşı olardı ki, məqalə sahibi bizi başa salaydı ki, görək, aya, ağıl və kamalın mənası nədir və bizim halal övrətlər nəyin bərəkətindən o dərəcəyə qalxıblar ki, əcnəbi övrətləri bunların əlinə su tökməyə layiq deyildir. Bircə şərtimiz bu olsun ki, bu mübahisədə ortalığa murdarlıq söhbəti gətirməsin; çünki sən elə bircə bunu deyəsən ki, əcnəbi övrətləri əgər bizim xanımların əlinə su töksələr, xanımlarımızın pak əlləri murdarlanar, onda dəxi mən cavab verməyə aciz olaram.

Cəlil Məmmədquluzadə3 dəq
Âlemde budur âdemînün hadd-i kemâli

Âlemde budur âdemînün hadd-i kemâliKi ana tecellî kıla bir nûr-ı cemâlî

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Qəzəl 647

ای خواجه، جمالست و جهانست و جوانیمی نوش می ناب بگل بانگ اغانی

Qasım ƏnvarQəzəl1 dəq
Sünbüli-zülfünün əgər qonşusu lalə düşməyə

Sünbüli-zülfünün əgər qonşusu lalə düşməyə,Almaya kimsə könlünü, şiveyi-alə düşməyə.

İmadəddin NəsimiQəzəl1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 547

نیز از جمله سکنه آنجاست و از مردم زاده های شروان است و اوقات به مویینه دوزی میگذراند گاهی نظمی از او سر میزند این ابیات از اوست :مبند حجره ی دل را همیشه بر شتری

Sam Mirzə1 dəq