Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Bilur qədəhdə səhər lə’l tək mey içsən əgər,Odur piyaleyi-kafur, şərbəti-kövsər.
TərəkəməBir yandan o biri yana keçmək, bu il burada, gələn il bir ayrı yerdə yaşamaq, yay fəsli yaylaqda, qış fəsli qışlaqda güzəran etmək əyyamdan başlanıb. O vaxtlar sənət və ticarət yox imiş və insanlar heyvanların südü və əti ilə zindəganlıq edirmişlər. Heyvanları da bir gün bu çəməndə, o biri gün o çəməndə otara-otara özləri heyvanların dalınca hərəkət edərmişlər.Bu sayaq yaşayan adamlar yer üzündə indi yenə azmaz tapılır. Qeyri yerlərdə bunlara “qaraçı” deyirlər, bizim içimizdə bunların adı tərəkəmədir. Rusiyada qaraçıların vətəni Bessarabiya səhrasıdır. Qafqazda da tərəkəmələrin mədəni Qarabağdır.
Gönüli aldun u cândan selâm sana begümGönüli aldun u cândan selâm sana begümDiler isen anı dahi salam sana begüm
Qəzəl 683هله! عاشقان، که راهست بهو،زنید هوییببرید جمله بر هو،بزنید های و هویی
Camalın rövzeyi-rizvan deyilmiCamalın rövzeyi-rizvan deyilmi?Dodağın çeşmeyi-heyvan deyilmi?
Töhfeyi-Sami, bölmə 575مرد بی تعین و فقیر است این مطلع از اوست :فریاد که خون شد دل غم پرورم امشب
Ol üzü xurşid kim aşiqlərin cananıdırOl üzü xurşid kim aşiqlərin cananıdır,Gün təki rövşəndi kim, bu xəstə cismin canıdır.
Arazam Kürə bəndəmİçimdə bir bürkü var,Könlümdə bir türkü var,
Bir nazənin bəyənmişəm, əsli qazaxlıdırBir nazənin bəyənmişəm, əsli qazaxlıdır,Hərdən gülümsəyirsə də, çox qaşqabaqlıdır.
Pərakəndə şeir 636رویت که شست چهره به آتش نقاب ازوشد مشرق ستاره و مه آفتاب ازو
Rübai 318Təkəbbür göstərib, fəxr etmə, aman,Təkəbbürlə çatmaz murada insan.
Rübai 176ای خاک تو آب سبزه زار صافیتابوت تو سرو جویبار صافی
Rübai 30دنیا نه مقام ذوق و عیش و طرب استعیش و طرب و ذوق درو بس عجب است
Kərbəlayı“Tərəqqi”nin 201-ci nömrəsi xəbər verir ki, uşaqlarımız küçələrdə toz-torpaq içində gəzirlər və məktəbə getmirlər.Hərçənd söz köhnə sözdür, amma bu məsələyə dair mənim bir təzə sözüm var və bu təzə sözün xatirəsi üçün istəyirəm bu köhnə məsələ barəsində bir qədər söhbət edim.
Yürek lebün ile şâhâ kanadı nideyimYürek lebün ile şâhâ kanadı nideyimGamzen ciğerde komadı kan adı nideyim
Ənisül-arifin, 1منت خدای راجلت عظمته و علت کلمته،که بشعشعه انوار اسرار شموس، ارواح اقمار قلوب انسان را،یعنی سیارات سماوات نفوس ایشان را،بحکم قدم از عالم عدم موجود گردانید و خاکیان خطه امکان را بتشریف «و لقد کرمنابنی آدم » مشرف داشت،خرد خرده دان،که وزیر سلاطین ارواح انسانست و سبب سعود نقود وجود ایشانست،در مبادی بوادی جمال کمالش از سطوات صدمات اجلال جلالش حیرانست،نظم:ای برتر از آنکه عقل دراک
Cana, sən candan nə kim, gəlsə cigərlər ağrımazCanə sən candan nə kim gəlsə cigərlər ağrımaz,Həq bilir, bir zərrə neştərdən damarlar ağrımaz.
Töhfeyi-Sami, bölmə 577گر چه از روستای قزوین است اما در شهر متولد شده و از جمله طالبعلمان شهر مذکور است و بشعر نیز گاهی تشویش خود میدهد . این شعر از آنجمله است .بروز هجر که محروم از وصال تو باشم
Gəhi çeşmin, gəh əbru, gah qəmzən qəsdi-can eylərGəhi çeşmin, gəh əbru, gah qəmzən qəsdi-can eylər,Salır bir fitnə, canım, qorxuram axırda qan eylər.
Ərzurumun gədiyinə varandaƏrzurumun gədiyinə varanda,Türkü deyib, Kərəm kimi alışdım,
Bilməm, bu nazənin kimin istəkli yarıdır?Bilməm, bu nazənin kimin istəkli yarıdır?Ya hansı bəxtiyarların bəxtiyarıdır!
Qəzəl 638گرفت خط تو دلهای بی قراران راغبار، جامه فتح است خاکساران را
Qitə 8ضمانش کرد به صد سال عمر و مهر نهادقبالهدار ازل نامهٔ ضمانش را
Rübai 178تا چند گریزم و به نازم خوانی؟من فاش گریزم و به رازم خوانی
Rübai 34Aləm varlığına aydın bir dəlil,Hər zərrə açmışdır zikrin üçün dil.
Əvvəlinci sözErmənilərin katalikosu bir neçə gün bundan qabaq Üçkilsədə qırx min erməni camaatının içinə çıxan kimi əvvəlinci sözü bu olub:– Balalarım, məni buraya gətirən bircə şeydir, o da məktəbdir. Məktəbdən savayı dəxi dünyada özgə bir niyyətim yoxdur.
Bana cennet dahi sensüz nigârînâ cehennemdürBana cennet dahi sensüz nigârînâ cehennemdürCehennem bana sinünle bütâ firdevs-i a'zamdur
Qitə 1همه دان غیر خدا نیست، همه دانش ماغیر ازین نیست که : هستی همه دانیم او را
Daldım yenə bir bəhrə ki, ümman dəxi bilməzDaldım yenə bir bəhrə ki, ümman dəxi bilməz,Küfrün sözünü dünyada iman dəxi bilməz.
Töhfeyi-Sami, bölmə 582مرد بی تعین و لاابالی بود و از فسق و فجور اجتناب نمی نمود . اما رحم الهی از گناه رحمی زیاده است. امید که او را بدین گناهان نگیرد و بدین رباعی به بخشد :چون نامه جرم ما بهم پیچیدند