Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Ey üzü, qəddi, ləbi, xətti cahanə şur salan,Sərv qədsən, lalə üz, reyhan xətü, qönçə dəhan.
DağarcıqPişiklə nə tövr rəftar eləyirsən, elə də arvadla lazımdır rəftar eləmək.Belə tutaq ki, sən evində bir pişik saxlayırsan və bu pişik yaxşı dolanmır; məsələn, qab-qaşığı gəlib yalayır. Əvvəl dəfə bircə məzəmmət kifayət elər; lazımdır demək ki, “ay heyvan, rədd ol!”. Əgər gördün ki rədd oldu – çox əcəb. Yoxsa sənin nəsihətini qəbul eləməyib, başladı hələ bir qatığı da yeməyə, – o vədə götür “səndal” ağacını və bir neçə dəfə vur pişiyin başından ki, mavıldaya-mavıldaya çıxıb cəhənnəm olsun. Elə ki, gördün ki, sənin pişiyin özünü qoyub bihəyalığa və evdə nə qatıq qoyur, nə ət qoyur, nə sözə baxır, nə utanır, nə Allahdan qorxur, – o vədə o binamus pişiyi tut qat bir dağarcığa, ağzını bərk bağla, al əlinə haman “səndal” ağacını, o qədər vur ki, canı çıxsın! Amma məbada dağarcığın ağzı bərk bağlanmış olmaya: əgər pişik oradan özünü xilas eləsə, üz-gözünü cırmaqlayıb qanadar.
Ohuna uğrayan gönül selâmetdür selâmetdürOhuna uğrayan gönül selâmetdür selâmetdürTapundan ayru geçen dem nedâmetdür nedâmetdür
Qəzəl 647ای خواجه، جمالست و جهانست و جوانیمی نوش می ناب بگل بانگ اغانی
Əhdə vəfa eylədi yari-vəfadarımızƏhdə vəfa eylədi yari-vəfadarımız,Yar ilə gör kim, necə düşdü əcəb karımız.
Töhfeyi-Sami, bölmə 620از ملازاده های ری است و به تجارت روزگار میگذراند این مطلع از اوست :
Yarımı yar eylədin əğyarə, ey fələkYarımı yar eylədin əğyarə, ey fələk,Etdin gülü nəsib genə xarə, ey fələk.
Göz yaşlarımEy mənim yurddaşlarım, qardaşlarım,Zillətə düşmüş ömür sirdaşlarım!
Coşdu mey, bənzədələr bəlkə ləbi-yarə onuCoşdu mey, bənzədələr bəlkə ləbi-yarə onu,Bu öyünməkliyi tez saldı ayaqlarə onu.
Qəzəl 876از شفق هر چند شوید چهره در خون آفتابزردرویی می کشد زان روی گلگون آفتاب
Qitə 9خواجه یک هفته اضطرابی داشتدو شش افتاد چرخ ازرق را
Qəzəl 34دراز شد سفر یار دور گشتهٔ مافغان ازین دلی بیاو نفور گشته ما
Rübai 48Dostdan istədiksə arizu, murad,Vədəylə bir ümid vermədi, heyhat!
TəmizləməkBizim Cəfərin anası bu gün ev-eşiyi süpürüb, yığılan zibili evin qabağına atırdı. Birdən gördüm, zibilə bir-iki qəzet də qarışıb. Tez səsləndim ki: “Ay Cəfərin anası, ay çaşğın, onları atma, gətir görək bəlkə lazımlı sözlər yazılıb”.Sözüm yabana. Arvadım qəzetləri gətirdi; aldım, baxdım. Biri “Sabah” qəzetinin 7187-ci nömrəsi idi. Qəzetin bu yanına, o yanına göz gəzdirdim ki, oxumalı bir zad yoxsa verəm, yenə tullasın; gördüm iri xətlə yazılıb ki: “Təsfiyeyi-lisan əzbül-bəyani-osmani”. Bunu oxuyan kimi ürəyimdə dedim ki: “Məgər, arvadın da ruhu duyub ki, bu zamanda bunların yeri zibillikdir?”.
Işkından anun bu gönülüm olmadı hâlîIşkından anun bu gönülüm olmadı hâlîAndan berü ki gördi gözüm olmadı hâlî
Qəzəl 652تا بکی شیوه تقلید و ره آسانی؟بخدا، گر ز خدا یک سر مو می دانی
Firqət içində yanıram, dərdimə eylə çarə gəlFirqət içində yanıram, dərdimə eylə çarə gəl,Yaralu oldu, üştə gör, bağrım içində yarə gəl.
Töhfeyi-Sami, bölmə 623از قبیله اعراب بنی اسد است و بسه زبان شعر میگوید کاشکی نمی گفت این مطلع از اوست :
Gülşənlər içrə gər açıla səd həzar gülGülşənlər içrə gər açıla səd həzar gül,Sənsiz, gülüm, gəlir gözümə nişi-xar gül.
Vay o gündənDostsuz insan qara bayquş, çünkiGərək ülfətlə əzizlənsin dost.
Zülfün götür üzdən dedim, ol məh şəkə düşdüZülfün götür üzdən dedim, ol məh şəkə düşdü,Ayinə kimi könlünə, gördüm, ləkə düşdü.
Qəzəl 939چرخ ماند از گردش اما اضطراب دل بجاستتیغ شد کند و سماع طایر بسمل بجاست
Qitə 30گفتم ای دل بهر دربان جلالنعل اسب از تاج دانائی فرست
Qəzəl 36ای چراغ چشم توفان بار مابیش ازین غافل مباش از کار ما
Qəzəl 52Yoxdu bu rüsvalığın dərdinə dərman, ey təbib!Eyləmə rüsva özün, həm qəlbimi qan, ey təbib!
Kəc qabırğaNorveç qəzetləri yazırlar ki, vəkil seçmək üçün arvadlar ixtiyar aldılar. Xristianiya şəhərindən seçilən 8 səs demokrat deputatının ikisi arvaddır.Amerika qəzetləri yazırlar ki, buranın arvadları cəmiyyəti hökumətə tələbnamə verib dövlət qulluqlarında kişilər ilə bir ixtiyar sahibi omaqlarını və polisə qulluqlarına da girməyi istəyirlər.
Yüzün özini gösdereli ender-âyineYüzün özini gösdereli ender-âyineRûşen kılur zamîrini dâyim her âyine
Qəzəl 655تو مرهم دل ریشی و راحت جانیدوای درد دل بیدلان نکو دانی
Firqətin dərdi, nigara, bağrımı qan eylədiFirqətin dərdi, nigara, bağrımı qan eylədi,Ruzigar oldu müxalif, vəsli hicran eylədi.
Töhfeyi-Sami, bölmə 625در تهران مکتب داری میکرد مردی متقی و درویش بود این مطلع از اوست :