Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Günəş çox torpağa düşdü ki, nur alsın yanağından,Nəsibi olmadı öpsün sənin tozlu ayağından.
Nə deyimAx, kaş dünyada müsəlmanlardan savayı heç bir kəs olmayaydı və gündə biri qabağımızı kəsib soruşmayaydı ki, “o nədir” və “bu nədir”.Budur məscid tərəfində mərəkədir. Uzaqdan eşidirəm ki, oxuyurlar:
Dilber yine yüz nâz ile bir nâz ele aldıDilber yine yüz nâz ile bir nâz ele aldıGönül avına varmağa şehbâz ele aldı
Qəzəl 670مسئله مشکل و آسان تویای دل و جان، در دل و در جان توی
Görün ki, bəhri-məani nə qəsdi-can eylərGörün ki, bəhri-məani nə qəsdi-can eylər,Sifati-surəti-rəhmani xoş bəyan eylər.
Töhfeyi-Sami, bölmə 640طفیلی تخلص میکرد و ازامران سلطان حسین میرزا بود با وجود امارت فانی مشرب و بی تکلف و خوش صحبت بود و در آن زمان در شعر خصوصا در قصیده همه کس او را قبول داشته است . این قصیده ی او مشهور است .سرو قدت جلوه کرد قد صنوبر شگست
Əzəldən çünki mən meyxareyi-bəzmi-ələst oldumƏzəldən çünki mən meyxareyi-bəzmi-ələst oldum,İçib vəhdət şərabından belə məxmurü məst oldum.
Sevməyən kimsəSevməyən kimsə nədir qüssə, nə anlar, gözəlim,Qüssə nə anlamayan kimsə nə anlar, gözəlim?!
Yarəb, tükəndi cəhl ilə səbrü qərarımızYarəb, tükəndi cəhl ilə səbrü qərarımız,Oldu ziyadə möhnəti-qəlbi-fikarımız.
Qəzəl 969نعمت الوان دنیا مایه دردسرستخون فاسد در بدن آهن ربای نشترست
Qitə 145Hər kimi qudurtsa dövləti, varı,Axırda rast gələr min fəlakətə.
Qəzəl 51نیست در آبگینه آتش و آببادهشان رنگ میدهد، دریاب
Qəzəl 78Bağlayıb qəlbimi geysuyi-xəmi-pürşikənin,Qalacaqdır, məni öldürsən, adın qanlı sənin.
Təzə ilTəzə il gəldi yetişdi. Amma, doğrusu, köhnə ilə çatmaz. Məsələn, keçən il məscidlərimizin ehtiramı artıq dərəcədə idi, amma bu il Bakıda da, Gəncədə də müsəlmanları məscidə zornan çəkib gətirirlər. Keçən il İrəvan məscidində məhərrəmlikdə elə bir cəlal var idi ki, əcnəbilər uzaqdan baxıb həsəd aparırdılar.Məsələn, keçən məhərrəmlikdə iki zaviyədə və iki şəbistanda yüz pul şəkər işlənib, bir gecədə samovarlara min beş yüz sənək su daşınıb. Hər gecə iki boçka neft yanıb, iki put qəlyan tənbəkisi məsarif olunub. Amma bu il, rəvayətə görə, o qədər hazırlıq görsənmir. Hacı Həcmüddövlənin təqvimində də bu təzə ili pis yazıblar. Genə bərəkət keçən ilə.
Sen keklig isen ben dahi şehbâzam efendiSen keklig isen ben dahi şehbâzam efendiZülfün kılınun üsdine cânbâzam efendi
Qəzəl 675تو نور یقین آمدی و رهبر راهیاز نور جمالت نتوان گفت: کماهی
Həsrət yaşı hər ləhzə qılır bənzimizi sazHəsrət yaşı hər ləhzə qılır bənzimizi saz,Bu pərdədə kim, nəsnə bizə olmadı qəmsaz.
Töhfeyi-Sami, bölmə 648اصلش ترک بود چون در بلده ی قم مقیم شده بود بقمی مشهور شده است در اوایل شباب قدم در سپاهیگری نهاده و در خدمت سلطان یعقوب او را ترقی تمام دست داد بعد از آنکه شبابش به شیب مبدل شد ترک آن امر خطیر کرده و در شهر مذکور می بود . او را در اکل و شرب شهرت تمام بود، اوقات در مصاحبت لوندان صرف میکرد و غزل پردازی و عشقبازی او مشهور نزدیک و دور است اما در آخر از آن وادی دور افتاده بود چنانکه خود میگوید :عاشقانه گر از این پیش سخن میگفتم
Gəh soldurusan gülləri, sən badi-xəzansan.Gəh soldurusan gülləri, sən badi-xəzansan.Sən qaimi-bizzatsən, aləm hamı bilğeyr,
Yerə girmişlər üçünBorc almamış ömründə atan kimsədən, oğlum,Qaçmış tiyan altında yatan kimsədən, oğlum!
Ey gül, dağıtma sünbüli-zülfün üzarına!Ey gül, dağıtma sünbüli-zülfün üzarına!Ahəstə şanə çək ki, tökülsün kənarına.
Qəzəl 977عیب نادان در زمان خامشی گویاترستپسته بی مغز در لب بستگی رسواترست
Qitə 217Sən fəqirə bircə dirhəm verərkən, ey Xaqani,Əvəzində iki behişt istəyirsən xudadan.
Qəzəl 57پس از مشقت دوشین که داشت گوش امشب؟که من به کام رسم زان لب چو نوش امشب
Qəzəl 84Güldən almış ziynəti ol türfə dəstarın sənin,Hər yana saçmış qığılcım odlu rüxsarın sənin.
DüşmənlərBizim oxumuşların bəzisi aşura günü düşür baş yaranların qabağına və ağlaya-ağlaya dəstələr ilə bərabər dolanır. Bunlar iki qismdir:Bir qismi mömün çinovniklər və yarımçıq qoca “intelligent”lərdir ki, ölümün yaxınlaşmağını görüb, istəyirlər bəlkə asan vəch ilə bir qədər savab qazanalar. Bu qism “intelligent”lərimiz filcümlə yaxşı adamdırlar. Amma heyif ki, bir az axmaqdırlar.
Gözüm kılur lebünden bir hikâyetGözüm kılur lebünden bir hikâyetKi hüsnündür cihân içinde âyet
Qəzəl 679زلف را شانه زن، که رعناییچشم را سرمه کش که زیبایی
Məndən üzün yaşırma kim, səcdəgahım oldurMəndən üzün yaşırma kim, səcdəgahım oldur,Seyr edərəm bu çərxi, xurşidü mahım oldur.
Töhfeyi-Sami, bölmə 649اصلش ترک بود و در جوانی ترک ترکی کرده! در ترقی احوال در عجم بملک اصفهان مقیم شد و همانجا فوت شد . شعر خوب او بسیار است این دو مطلع از آن جمله است :چنان زرد و ضعیفم از فراق لاله رخساری