Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
که رساند به من شیفتهٔ مسکین حال؟خبری زان صنم ماهرخ مشکین خال
Həyat sərf edübən, dərd qılmışam hasilHəyat sərf edübən, dərd qılmışam hasil,Sirişki-alü rüxi-zərd qılmışam hasil,
“Molla Nəsrəddin” aeroplanıAxır vaxtlarda çün kəndli və fəhlələr arasında yazıb oxumaq o qədər yuxarı dərəcəyə qalxıb ki, dəxi gündəlik poçt ilə jurnalımızı kəndlərə göndərəndə bu gün Bakıdan çıxanda sübh tezdən, sabahı günü ancaq Qazaxa və Qaryaginə və Gəncəyə çatır; belə olanda “Molla Nəsrəddin” jurnalının Bakıdan mahallara gedib çatmağı 24 saat çəkir.Məlumdur ki, kəndlilər buna razı ola bilməzlər; ondan ötrü ki, savadsızlığı ortalıqdan qaldıran idarələrin dövlətindən indi dəxi gündəlik qəzetlər kəndlilərin iştəhasını söndürə bilməz və lazım gəlir ki, kəndlərə qəzet karvanı bir dəfə səhər daxil ola, bir dəfə günorta daxil ola, bir dəfə də axşam daxil ola.
Gönülüme ben didüm ki kandasınGönülüme ben didüm ki kandasınGamzesinün ohlarıyle kandasın
Qəzəl 486ما سوز عشق را به دو عالم نمیدهیمبه یک جرعهای ز جام به صد جم نمیدهیم
Töhfeyi-Sami, bölmə 631متولی امامزاده اندرمان ری است، مردی خوش صحبت بود و دایم خدمت فقر او عابرین و نازلین بواجبی میکرد این بیت از اوست :غبار غیر ز غیرت بگرد دامانش
Ey dil, genə ol şöbədəgər yadıma düşdüEy dil, genə ol şöbədəgər yadıma düşdü,Piranəsər ol sadə pəsər yadıma düşdü.
İnsandan ilham alGerçək bir əfsanə varİnsan adda, Aydanım,
Qəzəl 4193هردم نه بیسبب دل ما رقص میکندکز شوق کعبه قبلهنما رقص میکند
Rübai 97خاقانی را جور فلک یاد آیدگر مرغ دلش زین قفس آزاد آید
Qəzəl 453گفتم: ز درد عشق تو گشتم چنین به حالگفتا: منم دوای تو از درد من منال
Əzizi-həq həsədi-düşmən ilə olmaz xarƏzizi-həq həsədi-düşmən ilə olmaz xar,Həsud hiyləsi iqbali eyləməz idbar.
MəhərrəmlikBu gün məhərrəmlik ayının yavıqlaşmağı münasibətilə əmələlər içində və qeyri yerlərin camaatı arasında yığıncaqlar qərar verilir və məhərrəmlik barəsində müəyyən natiqlər tərəfindən nitqlər söylənir.Bu yığıncaqlardan və bu danışıqlardan murad odur ki, camaat təziyənin nə olduğunu başa düşsün və məhərrəmlikdə təziyə saxlamalı olsa, məscidə və qeyri ibadətxanaya daxil olub imamı layiqincə və təmkinlə yad etsin və dəxi küçələrə düşüb nərə etməklə dünyanı öz vəhşiliyinə şahid çəkməsin.
Kandasın cân kandasın cân kandasınKandasın cân kandasın cân kandasınBen sini esirgerem ki zindesin
Qəzəl 495طالبانی که اسیرند درین حبس بدنعیسی جان نشناسد ز گهواره تن
Töhfeyi-Sami, bölmə 633از جمله متمولان جرجان بوده و تخلص او فانی است این مطلع از اوست :
Şəhri-Şirvanın əcəb dilbəri-dilculəri varŞəhri-Şirvanın əcəb dilbəri-dilculəri var,Gülbədən, qönçədəhən, sadəvü məhruləri var,
Od odunOd odunla yaşar, gülüm,Odun üçün oddur ölüm.
Qəzəl 4238از دل هرآنچه خاست دل آن را مکان بوداز گوش نگذرد سخنی کز زبان بود
Rübai 132چون درد تو بر دلم شبیخون آورددندانت موافق دلم گشت به درد
Qəzəl 460نه به اندازهٔ خود یار گزیدی، ای دلتا رسیدی به بلایی که شنیدی، ای دل
Gətir, saqi, qədəh kim, növbahari-aləmaradırGətir, saqi, qədəh kim, növbahari-aləmaradır,Zəmin səbzü həva canbəxşü gülşən rahətəfzadır!
Gəncə qiraətxanasıİnsanın bəxtindən çox şey asılıdır. Əgər bəxti var – xoşbəxt olacaq. Əgər bəxti yoxsa, bədbəxt olacaq. Şübhəsizdir.Bu da adamın özü ilə deyil. Hər nə ki, insanın alnına yazılıb, o da olacaq. Əgər yaxşı yazılıb – yaxşı olacaq. Yaxşı yazılmayıb – yaxşı olmayacaq.
Mugayyebât-ı ilâhun beşâreti iriserMugayyebât-ı ilâhun beşâreti iriserYine bu feth ü fütûhun işâreti iriser
Qəzəl 499ای ساقی دل و جان، ای نور چشم اعیانما توبها شکستیم، جامی بیار پنهان
Töhfeyi-Sami, bölmə 643از شعبه چاوشلو طایف ایست از استاجلو اگر چه ترک است اما اطوار آدمیانه از ایشان بظهور میرسد . و در تقوی و طهارت و اجتناب از امور نا مشروع چندانکه تعریف کنند زیاده از آن است چه حالیا مدت دوازده سال شد که با من می باشد هرگز امری که منافی عقل و شرع باشد ازا و مشاهده نیفتاده در شجاعت و سپاهیگری کامل است و در شعر فارسی و ترکی طبعش بسیار خوب، حاصل آنکه در این زمان مثل او ترک بلکه تاجیک نیز کم پیدا میشود . یوسف تخلص میکند.این دو غزل و چند مطلع ترکی و فارسی از اوست :
Xoş ol zaman ki, yar mənə həmzəban idiXoş ol zaman ki, yar mənə həmzəban idi,Bəzmim cəmali-yar ilə rəşki-cinan idi,
Qarabağ uğrundaVətənin min yara var bağrında,Bu ömürlük qalan izlərdəndir.
Qəzəl 4252Gecələr bu sinəmi qəmli ürək tərk eləyər,Ucalar ahım odu hər gecəni sübhə qədər.
Rübai 187او رفت و دلم باز نیامد ز برشمن چشم به ره، گوش به در بر اثرش