Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
آن تخم، که در باغ وفا کاشته بودمشد خار دلم، گر چه گل انگاشته بودم
Bu, Məcnunun sidq ilə münacat etdigidir və navəki-duası hədəfi-icabətə yetdigidirBir gecə ki, zülməti-ziyasuzZülfi-şəbi etdi bürqeyi-ruz,
Aşura oğrularıİki ildir ki, Şura hökuməti küçələrdə dəstə tutub baş çapmağa mane olur. Təəccüb burasındadır ki, həmin bu iki ilin aşura günlərində çox evlərdə oğurluq olmuşdur. Məsələn, bildir aşura günü ki, baş yaran olmadı, Təzəpir məhəlləsində və habelə qeyri məhəllələrdə on yeddi yerdə oğurluq müşahidə olundu. Məşədi Orucun evindən xalça oğurlandı, bir evdən qaynar samavarı lotular aparmışdılar. Keçəllər məhəlləsində axund Cəfərin evini yarmışdılar. Ərdəbillilər məscadindən mücavirin başmaqlarını aparmışdılar. İmamverdi məhəlləsindən Fatma xalanın corablarını oğurlamışdılar.Xülasə, belə-belə on yeddi yerdə oğurluq baş vermişdi. Bu hələ müsəlman məhəllələrinin oğurluğudur, yəqin ki, qeyri məhəllələrdə də o gün belə işlər törəyibdir.
Kaşun hilâliyile dilde ola mı îdünKaşun hilâliyile dilde ola mı îdünKi ire yimişi bir kez bu ışk-ı câvîdün
Qəzəl 550الا! ای نفس، خودکامی و خودبیناز آن گشتی اسیر سجن سجین
Töhfeyi-Sami, bölmə 690تخلصش نیز تونی است و خود در امرید و شاگرد حیرتی میداند این مطلع از اوست :
Ey Gəncəni abad qılan Məscidi-ŞahEy Gəncəni abad qılan Məscidi-Şah,Meydanüvə hər gün gətirir ərş pənah,
Bu məmləkətUstad Şamil Güvənə*Ərdəmlidir bu məmləkət,
Qəzəl 4535Necə xoş olar, bu naləm ucalıb nəvaya çatsın,Bu sınıq, bu xəstə qəlbim barı bir dəvaya çatsın.
Qitə 138جهان را آه آه از دل برآمدچو عزالدین بوعمران فروشد
Qəzəl 505دی ره میخانه باز یافته بودمکار طرب را بساز یافته بودم
Bu, bəyani-üzri-tə'lifi-kitabdır və tarixi-zəmani-fəthi-babdırEy kilki-rəvəndə, barəkallah!Oldun məni-rəhnəvərdə həmrah.
BinamazlıqBunu bilmək lazımdır ki, günahi-kəbirlərin birisi binamazlıqdır. Əgər birisi binamazlıqda israr edə, o vədə onun qətli vacibdir. Demək, bu saat küçə və bazarda gəzən müsəlmanların hamısının qətli vacibdir; çünki hamısı binamazlıqda müqəssirdirlər, yəni israr edəndirlər. İnşallah-taala onların hamısı axirətdə əzabi-əlimə giriftar olarlar.Çünki həqqi-taala cəllücəlala fərmudə ki: yövmə yətəsalənun əla mücrüminə masələküm fisəqər; yəni soruşarlar ruzi-qiyamətdə günahkarlardan: sizdən nə günah baş verib ki, duzəxə sizi kəşankəşan eləyiblər, cavab verərlər ki, bizdən bir günah baş verməyib, savayı ondan ki, bizi elm təhsil etməyə mədrəsələrə göndərdilər, rabfaka göndərdilər, texnikuma göndərdilər. Və orada möhür tapa bilmədik namaz qılaq. Və bir paramız da qılmaq istəyəndə qeyri mərdümazar yoldaşlar lağa qoyub, üstümüzə gülməyə başladılar.
Vasf-ı cemâli dilberim altunla yazasıncadurVasf-ı cemâli dilberim altunla yazasıncadurZülfün girihlerinde gönül azasıncadur
Qəzəl 554جعل را چند ازین تحسین و تمکین؟جعل اماره راهست و بد دین
Töhfeyi-Sami, bölmə 691همانا که از ولایت عراق است . مردی درویش و فقیر است و در شعر فراقی تخلص میکند، این مطلع از اوست :
Ağladırsan sevinir kim, məni-sərgərdanıAğladırsan sevinir kim, məni-sərgərdanı,İnciməzsənmi mənim naləvü fəryadımdan?
SahibiyikAylı, ulduzlu ulus bayrağınınNuruna göz dikənin qalibiyik!
Qəzəl 4585سنبل او می خرامد دست بر دوش بهارتاکند در وقت فرصت حلقه درگوش بهار
Qitə 153همه عیباند زنان و آن همه رانیک مردان به هنر برگیرند
Qəzəl 508به یک نظر چو ببردی دل زبون ز برمچرا به دیدهٔ رحمت نمیکنی نظرم؟
Bəngü-Badə (II hissə)ĞƏZƏBİ - MEY BE SAQİYİ-SADƏDedi:
Şükür eləməlidirMənim bir dayım var idi. Özü də çox qocalmışdı və çox da dünya görmüş və təcrübədən çıxmış adam idi.Allah rəhmət eləsin, dayım bizlərə çox nəsihət eylərdi. Bu da yadımdadı, hər nə qədər birisinə bədbəxtlik üz versəydi, dayım deyərdi:
Eyâ sâkî ki boynuma tohınur şu'le-i sâkıEyâ sâkî ki boynuma tohınur şu'le-i sâkıElünden elüme sungıl yükinüp altun ayakı
Qəzəl 561باده کهنه گیر و شیشه نودلق و تسبیح کن بباده گرو
Töhfeyi-Sami, bölmə 698خیر و عالم بود و جهت فرط مکنت مسجدی در تبریز ساخته این مطلع از اوست :
Vaiz, demə kim, zail edər əqli piyaləVaiz, demə kim, zail edər əqli piyalə,Badə gətirər mərdümi-huşyarı kəmalə.
Ölkəmi var?!Gözəl İstanbulun gözəl qəmi var,Öylə bir qəm ki türlü məhrəmi var.
Qəzəl 4632Saçların da uzanar, ey nazlı canan, qəm yemə,Xızrı da sirab edər ol abi-heyvan, qəm yemə.
Qitə 157Hər gecə göylərin yüksək qatına,Xaqaninin ahı qalxıb, ucalar.