Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
نبض دل شوریدهٔ محرور گرفتمدامن ز هوی و هوسش دور گرفتم
Bu, Növfəlin ikinci növbət rəzm edib qalib olduğudur və fayi-əhdə kazib olduğudurÇün tiğ çəkib mübarizi-Rum,Şam əhlini etdi əmrə məbkum,
Qurban bayramıNecə ki mömin din qardaşlarıma məlumdur, üzümüzə gələn zilhəccə ayının onuncu günü Qurban bayramıdır ki, ərəb dilində ona “Eydi-Əzha” da deyilir.Bu bayramın əzəməti və şərafəti çox-çox böyükdür. Hətta inqilabdan qabaq Bakıda nəşr olunan “Azadixah” İslam ruznamələri və bizim ən məşhur əhli-elmlərimiz Qurban bayramının hörmətinə dair o qədər qələm çalardılar ki, məscidlərdə əmmaməli vaizlərimizə macal verməzdilər.
Sun bize sâkî ayak değdi bulınmaz bayakSun bize sâkî ayak değdi bulınmaz bayakÇünki cihândur geçer bizi komagıl yayak
Qəzəl 544بسودایت سرشت آب و گل منبدیدار تو حل شد مشکل من
Töhfeyi-Sami, bölmə 676تبریزی است، مرد فقیر و عامی است و بهر دو زبان که عبارت از ترکی و فارسی باشد شعر میگوید، این مطلع از اوست :
Dərda ki, fəraq ilə cigər qan olduDərda ki, fəraq ilə cigər qan oldu,Əyyami-visal döndü hicran oldu.
Yarpaqları düşən söyüdYaman düşüb, nə düşünürYarpaqları düşən söyüd!?
Qəzəl 4456خط سیه مبادا زان خال سربرآردعمرش تمام گردد چون مور پربرآرد
Qitə 78خطی مجهول دیدم در مدینهبدانستم که آن خط آشنا نیست
Qəzəl 494غافل چرایی؟ جانا، ز دردمرحمت کن آخر بر روی زردم
Bu, Məcnunun Leyliyə müqabil olub əhvalın bildirdigidir və fürsətlə razi-pünhanın əyan etdigidirMəcnun ki, ona nəzarə qıldı,Razi-dilin aşikarə qıldı,
MüsəllaNecə ki, bu il Azərbaycanın hər bir guşəsindən quraqlıq xəbəri gəlirdi, Cavanşirdə də bu il yağış olmadı. Və taxılların çox hissəsi və ot-ələf habelə susuzluqdan yanıb tərk oldu.Və heç bir yandan bir çarə gözləmək mümkün olmadı, Allahdan başqa. Çünki bunlar hamısı xaliqa-ləm-yəzəlin öz ixtiyarındadır: istər yağışı yağdırar, istər yağdırmaz. Əgər durub soruşsan ki, niyə bu qədər öz yaratdığın aciz bəndələrin çörəyini məhv-nabud edirsən və ac qoyursan və əgər soruşsan ki, göylərdə saxladığın yağış anbarlarının müftəcə suyundan niyə yer üzünə çalamırsan ki, onlar da sirab olsun, heyvanat da sirab olsun və əgər sən bu taxılları bir neçə nəfər binamazın ya komsomolun, ya üzüaçıq dərsə gedən islam qızlarının acığınamı yandırırsan, elədə bəs min-minlərlə mömin və dindar qırmızı saqqal hacı və kərbəlayıların taxıllarının günahı nədir?
Niçe esîr idesin zülf ile ya hâle diliNiçe esîr idesin zülf ile ya hâle diliDelük gönüldeyise tur örü yahala dili
Qəzəl 547دل آشفته دارم، چشم پر خونتنم عورست و جانم گنج قارون
Töhfeyi-Sami, bölmə 682پسر لوندی مذکور است حیثیتی که دارد اینست در یکروز از ورجرد به همدان که بیست فرسنگ است پیاده آمده و بدان مباهات میکند! این مطلع از اوست :
Yarım gedibən özgələrə yar olduYarım gedibən özgələrə yar oldu,Sədparə könül hicrə giriftar oldu,
Çağlaya-çağlayaİnsan oğlu bu dünyayaGələr ağlaya-ağlaya,
Qəzəl 4478O fitnəkar gözləri kim bimar eyləmişdir?!Aldanma ki, bu işdə kələk var eyləmişdir.
Qitə 83مهتر قالیان و نور مرندمیلشان جز به سربلندی نیست
Qəzəl 501چو چشمش راه دل میزد من بیدل کجا بودم؟ز خود بیزار چون گشتم؟ برو ایمن چرا بودم؟
Bu, Məcnunun atası vəfatından xəbərdar olduğudur və məzarına yol bulduğudurSaqi, meyi-laləfam yoxmu?Dözmən bu xumara, cam yoxmu?
Ədəbli təziyəMəhərrəmlikdə çığır-bağır salan və başlarını yaran bambululardan mənim xoşum gəlmir. Çünki onlar savadsız və nadandırlar. Mənim xoşum elmli və ədəbli intelligentlərdən gəlir. Çünki bunlar məhərrəmlikdə başlarını yarmayırlar. Çünki bunlar oxumuş adamlardırlar. Ancaq bunlar bir yüngülvarı yas saxlayırlar. Çox ədəbli və üslublu təziyədarlıq edirlər.Doğrudan da nə vəhşilik, baş yarmaq və nə cana qıfıl keçirmək, bunların heç birinə nə Allah razıdır, nə imam.
Gamzen cânuma ohdur u kaşun kemân begüGamzen cânuma ohdur u kaşun kemân begüBilün hayâl gönlüme ağzun gümân begüm
Qəzəl 548ما را هوای باده نابست در دروناین خاطر از درونه ما کی شود برون؟
Töhfeyi-Sami, bölmə 688مردی دیوانه صفت است این مطلع از اوست :
Həngami-hilali-eyd, ol məh nagahHəngami-hilali-eyd, ol məh nagah,Bam üstə çıxıb edərdi hər yanə nigah.
Qürbət ellərdəAzərbaycan dünyada olan dünyadır mənə,Dünyanın səfasını mən bu dünyadan aldım.
Qəzəl 4529از بیم خط آن لب شد باریک وچنین باشدآن را که چنین زهری در زیر نگین باشد
Qitə 92سرفکنده شدم چو دختر زادبر فلک سر فراختم چو برفت