Qəzəl 474

به مسجد ره نمی‌دانم، گرفتار خراباتمجزین کاری نمی‌دانم که: در کار خراباتم

Əvhədi Marağalı1 dəq
Bu, sifəti-Məcnundur və ibtidai-möhnəti-füzundur

Bir dilbəri-sərvqəddü gülruy,Sərvi-xoşü gülrüxü səmənbuy.

Məhəmməd FüzuliMəsnəvi15364 dəq
Axır çərşənbə

İki həftə bundan qabaq gördüm ki, çərşənbə axşamı müsəlman məhəlləsində həyətlərdə və damların üstündə saqqallı kişilər küçə uşaqları ilə birlikdə tonqal qurub, od yandırırlar və alovun üstündən o tərəf– bu tərəfə tullanıb deyirlər:

Cəlil Məmmədquluzadə2 dəq
Hey di gözüne niçe atar tîr-i hadengi

Hey di gözüne niçe atar tîr-i hadengiBir yola sürer bizüm ile sulh ile cengi

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Qəzəl 533

جگر پردرد و دل پر خونم، ای جانبآب دیده گلگونم، ای جان

Qasım ƏnvarQəzəl1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 664

از برگشاد آذربایجان است اول در خدمت سلطان یعقوب می بود، آخر بشرف ملازمت حضرت صاحبقران مغفور سرافراز گشت آنحضرت او را منصب ملک شعرایی داده از روی هزل گرزالدین بیک نام نهاد، در اوایل حال بواسطه فقر و پریشانی اوقات بشبانی میگذرانید گویند سبب تربیت او این شد که سلطان یعقوب روزی در شکارگاه او را دید که بره ای چند میچراند یکی از ملازمان را فرمود که « از این پسر بپرس که این بره ها از کیست؟»آن ترک نزدیک حبیبی آمد و پرسید و او جواب داد که « بره ها از گوسفندان است » ترک دیگر بار پرسید که « بزرگان ده شما کیانند؟» گفت : گاوان از همه بزرگترند بار دیگر گفت : من آنهایی را میگویم که پیشواز مردم بدم در میآیند؟ جواب داد که سگهای کپک اند! که همچو تو عزیزی که بده میآیی باستقبال بیرون میروند ترک در قهر شده به ترکی گفت « آی نه جایدوم سنی؟» گفت : جبار کور که یولدا شلرنک گتی».

Sam Mirzə1 dəq
Ey qanə dönən rəşki-ləbindən yaqut

Ey qanə dönən rəşki-ləbindən yaqut,Öldür məni, ver ləli-ləbindən ya, qut.

Seyid Əzim ŞirvaniRübai1 dəq
Azərbaycan cahandır

Cahana bələdəm mən, mən cahanı gəzmişəm,Doğmalarla olmuşam yadlar ölkəsində mən.

Rəfiq Zəka Xəndan1 dəq
Qəzəl 4402

Səhərin feyzi sənin ol ləbi-xəndanındadır,Çünki şəkkər gülüşün şəhdi sənin şanındadır.

Saib TəbriziQəzəl2 dəq
Qitə 16

ما غم کس نخورده‌ایم مگرکه دگر کس نمی‌خورد غم ما

Xaqani Şirvani1 dəq
Qəzəl 477

ای زاهد مستور، ز من دور، که مستمبا توبهٔ خود باش، که من توبه شکستم

Əvhədi Marağalı1 dəq
Bu, Məcnunun nəsihət qəbul etmədigidir və atasının dərdi dərmana yetmədigidir

Məcnun ki, eşitdi bu xitabı,Verdi bu əda ilə cəvabi:

Məhəmməd FüzuliMəsnəvi15363 dəq
Gizlədirlər

Biz həmişə eşitmişik və görmüşük ki, çox adamlar oruc yeməklərini mömin müsəlmanlardan gizlədiblər. Yəqin ki, bu adət qədim əyyamdan qalıb: yəqin etmək lazımdır ki, vəhşi camaat arasında oruc yemək elə bir böyük çinayət hesab olunub ki, orucunu yeməyə məcbur olanlar xəlvət bir yer altı axtarıblar ki, bir kəs onları görməsin. Hələ nəinki uzaq və qaranlıq islam məmləkətlərində, bu hal indi də bu surətdə qalır, hətta indi bu saat gözümüzün qabağında həmşəri palanında bir kəs cürət edib orucunu yeyə – gör qoçağım şeyx Qəni ağa o məlunun başına nə iş gətirər!..Demək, oruc yeməyi gizlətmək təbii bir haldır və buna da təəccüb eləməli deyil; amma sözümüz oruc tutmağı gizlədənlər barəsindədir. Burada çox məzə var. Dünən axşama iki saat qalmış bizə bir qonaq gəldi. Evimizdə çay dəmdə idi; bir stəkan çay tökdük, qoyduq qabağına. İçmədi və dedi ki, ürək döyünməsi səbəbindən həkimlər çay içməyi ona qədəğan ediblər. Sonra məlum oldu ki, papirosu da haman səbəbdən ona qədəğən ediblər. Amma haman gün axşamdan iki saat sonra haman rəfiqimi ədliyyə məhkəməsində tamojna qəhrəmanlarının işində mən papiros çəkən gördüm. Məlum oldu ki, hərif oruc imiş. Özü də müəllimdi.

Cəlil Məmmədquluzadə1 dəq
Dil sana revân hükmüni kıl câna mı dirsin

Dil sana revân hükmüni kıl câna mı dirsinLa'l-i lebüni sun gönüle kana mı dirsin

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Qəzəl 538

مرا از زخم شمشیرت نمی شاید حذر کردنبپیش زخم شمشیر تو باید جان سپرکردن

Qasım ƏnvarQəzəl1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 665

ا زترکان قره قویونلوست، اول در سلک قورچیان نواب صاحبقرانی می بود آخر بواسطه امر ناملایم که از او سر زد از آن درگاه محروم شد و با وجود آنکه شعری نمیتواند خواندن تا بگفتن چه رسد . شعر مردم بنام خود میخواند در محلی که بجمع کردن این اوراق ابتر مشغول بودم . از او شعری طلب کردم این مطلع را از سوسنی قدیم بنام خود خواند که درمجالس النفایس آورده شده است حسب التماس او نوشته شد:مجردان که ز قید زمانه آزادند

Sam Mirzə2 dəq
Ey Xızrxət, ey şahi-rəfiüddərəcat

Ey Xızrxət, ey şahi-rəfiüddərəcat,Ey zülməti-xətt içrə ləbin abi-həyat.

Seyid Əzim ŞirvaniRübai1 dəq
Qara dəniz türküsü

Soraqlar axınlaşar,Sənin dalğalarınla,

Rəfiq Zəka Xəndan1 dəq
Qəzəl 4449

İmkanın vardısa, nadan ilə söhbət eləmə,Söz ki, bir ayinədir, sən onu zülmət eləmə.

Saib TəbriziQəzəl2 dəq
Qitə 28

دوش آن زمان که چشمهٔ زراب آسمانسیماب‌وار زین سوی چاه زمین گریخت

Xaqani Şirvani1 dəq
Qəzəl 479

گر یار بلند آمد، من پستم و من پستمور کار ببند آمد، من جستم و من جستم

Əvhədi Marağalı1 dəq
Bu, Növfəlin Məcnunla müqəddimeyi-ixtilatıdır və ol cəvahiri-pakdan inbisatıdır

Saqi, yenə qəsdi-can edər qəm,Ver cam ləbaləbü dəmadəm!

Məhəmməd FüzuliMəsnəvi15362 dəq
İki cür möcüz

Təzəlikdə Amerikada “Hiyufant” vilayətində təzə təsis olunan elektrik stansiyasına bəzi axmaqlar möcüz ad qoyurlar. Guya bu illətə ki, həmin elektrik stansiyasına iki yüz milyon at qüvvəsi əmələ gətirəcək. İyirmi milyon kilovat işıq verəcək və Şimali Amerikanın cəmi zavod və mədənlərinin yarısını işlətməyə və işıqlandırmağa qadir olacaqdır.Bu barədə Bakıda on yeddinci klubun zalında ramazanın 23-də professor Nikolayev tərəfindən müfəssəl məruzə oxundu ki, möcüz o deyil. Möcüz odur ki, həmən gecə qubalılar məscidində bir nəfər ləzgi istəyirmiş minbərə çıxıb xütbə oxusun. Elə ki, ağzını açıb, birdən yıxılıb və həmən saat can verib, ölüb. Həmən saat camaat həyəcana gəlib, bu işi möcüz hesab edib və fövri şeyx cənablarına üç yüz otuz manat pul yığıb, verib, dağılıblar.

Cəlil Məmmədquluzadə2 dəq
Zihî zülf-i semen-sâyun bırahmış şol güle sâye

Zihî zülf-i semen-sâyun bırahmış şol güle sâyeLebüni sorma ki olmış leb-i hayvâna hem-sâye

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Qəzəl 540

نیم مستان ترا سرگشته چون پرگار کنآخر ای جان و جهان، جامی دگر در کار کن

Qasım ƏnvarQəzəl1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 675

در شماخی بدلالی اوقات میگذراند و شعرهای بی مزه میگوید، این مطلع از اوست :

Sam Mirzə1 dəq
Öpdüm ləbini dedim ki, şəkkərdir bu

Öpdüm ləbini dedim ki, şəkkərdir bu,Yox, şireyi-şəkkər nədi, behtərdir bu,

Seyid Əzim ŞirvaniRübai1 dəq
Cəfər Xəndan

Türklərlə can deyib, can eşidərdi,Hər sözü candandı Cəfər Xəndanın.

Rəfiq Zəka Xəndan19711 dəq
Qəzəl 4453

Küpənin ağzını aç, kuzəyə pambıq tıxama,Cənnətin çeşməsitək ruh verəcək mey adama.

Saib TəbriziQəzəl2 dəq
Qitə 32

خاقانیا چه مژده دهی کز سواد ملکیک باره فتنهٔ دو هوائی فرو نشست

Xaqani Şirvani1 dəq