Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
Səyyad olub ov bərəsin keçəndə,Yaxşı yerdə yaxşı gözlə, yaxşı yat.
Çarə kimdür ələmi biçarə olmuş könlümüÇarə kimdür ələmi biçarə olmuş könlümü,Qandadur bir cəm edən sədparə olmuş könlümü.
Nizamiyə borcumuzAzərbaycanın bu böyük oğluna can və ürəkdən bağlanmaq, ona aid maddi və mənəvi xatirələri Vətən və milləti birləşdirən bir müqəddəsat kimi mənimsəmək, əsərlərini diqqət və ehtiram ilə öyrənmək, yaratdığı ədəbi tablo və timsalları müasir sənətin texnikası vasitəsi ilə yenidən canlandırmaq, möcüzəli sənətindəki bütün incəliklərin zövqünə varmaq, yüksək ruhundakı böyüklük və dərinliyin həqiqi ölçülərini bilməyə çalışmaq, varlığın sirlərini araşdıran hikmət və fəlsəfəsini qavramaq, bir sözlə: öz zamanında anlaşılmadığından şikayət etdiyi “türkcə”sini anlamaq – budur vətənpərvər Azərbaycan ziyalılarının və xalqını sevən bütün türklərin vəzifəsi.Bu vəzifədən üzərimizə düşən hissəsini öz bacarığımız daxilində hazırladığımız və müharibə vaxtının yaratdığı çətinliklər məxəz və qaynaqların hamısını əldə edib nəzərdən keçirə bilmədiyimiz nəticəsində istədiyimiz kamillik və dolğunluğa nail olmayıb bizi qane edə bilməyən bu səhifələrin Nizaminin yubileyinə hədiyyə edilməsindən başlıca məqsəd türk dilli gənc nəsildə Azərbaycanın bu böyük şairinə qarşı bir maraq oyatmaqdan ibarətdir.
Ağahüseyn "Arif" təxəllüsMəhəmməd ağa Müctəhidzadə[nin] "Riyazül-aşiqin" ünvanı ilə tərtib etdiyi "Təzkirətüş-şüəra"sında verdiyi məlumata görə, Arif Molla Pənah dövrünün şüərasındandır.Nişatın və Ağaməsih Şirvaninin müasiri imiş. Əsli və nəsəbi İrana mütəəlliqdir. Təvəllüd edib Təbrizdə, sonraları Qafqaziya torpağına hicrət edib və Şuşa şəhərini məhəlli-iqamət etmişdir. Çox arif, danişmənd və bəzi elmlərə dara bir şəxs imiş. Təbii şeriyyəsi dəxi var imiş.
Qəzəl: Qaçan ol sərvi-səhi nazilə rəftar eylərQaçan ol sərvi-səhi nazilə rəftar eylər,Gövhəri-əşki gözüm payinə isar eylər
Sənsiz, ey gül, könlümün bir dəm qəran yoxdu, yoxSənsiz, ey gül, könlümün bir dəm qəran yoxdu, yox!Səndən özgə neyləsin, bir qəmküsan yoxdu, yox!
VIII fəsil, 4Qar ara vermişdi. Göyün üzündə gün işıldayırdı. Amma hava sazaq idi. Dünəndən kişilərinə çörək gətirən arvadlar evlərinə getməmişdilər. Onlar qonşu həyətlərdə, damların böyründə, çəpərlərin dibində büzüşüb oturmuşdular. Ümid edirdilər ki, böyüklərin ürəyinə insaf gələcək və kişilərin yemək üçün evlərdən gətirilən şeyləri qəbul edəcəklər. Damların üstü, çəpərlərin dibi, kənd yolları, evlər qarın altında qalmışdı. Başqa vaxt olsaydı, kənd adamları damların üstünü, həyət-bacaları qardan təmizləyər, mal-qaranı həyətə çıxardar, sonra da kürəyi götürüb yollarda cığır açardılar. Bacalarından tüstü qalxan evlərin belindəki qarı təmizləməyin ayrı ləzzəti var idi. Uşaqlar da, elə böyüklər də bundan ayrı zövq alardılar. Amma indi həyətlərdə nə malqara görünür, nə də qar təmizləyirdilər.Məsciddəki camaat soyuqdan titrəşirdi. Biryandan qar-şaxta, bir yandan da aclıq onları əldən salmışdı. Soyuqdan donmamaq üçün ayaqlarını yerə döyür, kürək-kürəyə verib bir təhər qızışırdılar, Qar adamın gözünü qamaşdırırdı.
Ghazal 1289آب کن در شیشه ساقی گر شراب صاف نیستکشتی ما را به خشکی بستن از انصاف نیست
Ghazal 341یا وصل تو را نشانه بایستییا درد مرا کرانه بایستی
Ghazal 23از زبانت می رسد هر لحظه آزاری مرامی خلد هر دم بدل زان برگ گل خاری مرا
Jam-i Jam, chapter 33نوبهارست و روز عیش امروزبهل این اضطراب و طیش امروز
SəyahətnaməReynqartın səyahət kitabından(19-cu nömrədən sonra)
İy ciğer ışkun odıyile kebâbİy ciğer ışkun odıyile kebâbViy gözüm yaşı lebün içün şerâb
Ənisül-arifin, 11هر کرا قصد حریم کبریاستدشمنش در راه دین کبر و ریاست
Töhfeyi-Sami, bölmə 402بدیهه گویی شعار خود ساخته و در بدیهه گویی خوب است این مطلع از اوست :سرو، جان داد از هوای قامت جان پرورش
Ghazal 52خلاق دو عالم بجز از فضل خدا نیستاو ذات و صفاتش بجز از سی و دو تا نیست
YelkənDənizdə tufan qopub,Hər dalğa bir dağ kimi.
Qit'a 132ای شاه جهانگیر جهاندار جهانجویعید است و لب یار و لب جام و لب جوی
Yaralarım[Poemanın əvvəli – kitabın 95-ci səhifəsi – mənbədəki skanda yoxdur.]*Başıma daş atılıb, gül atılıb,
Ghazal 65چه بد کردم که پیمانم شکستی؟امید وصل در جانم شکستی
Rubaiyat, 23گیسو به سر زلف تو درخواهم بستتا بنشینی چو دوش نگریزی مست
Qaz və durnaBir göl içrə üzürdü bir yekə qaz,Özünə fəxr edib uzatdı boğaz.
Ghazal 196دشمنی با ما به حرف دیگران دیگر مکنهر چه گوید مدعی در حق ما باور مکن
Ghazal 219دانی چگونه باشد از دوستان جداییچون دیدهای که ماند خالی ز روشنایی
O gül mənə bu gecə həmzəban olan gecədirO gül mənə bu gecə həmzəban olan gecədir,Deyib, gülüb, danışıb, mehriban olan gecədir.
The Seven Beauties, chapter 18(So) in the morning when the gold-crowned dawn set up a chair of gold, an ivory-throne,The officers and the authorities — those strong of arm and strong of judgment too —
Rubai 6در بزم می از لطافت جام و مدامافتاده معاشرین در اندیشۀ خام
Məktəbə tərğibMənim bağım, baharım!Fikri işıqlı oğlum!
Kəhər atElə ki, əlimi qoydum yəhərə,Kəhər öz yerində oynardı həmən.
Kef elə, yorğana girXabi-qəflətdən kənar ol, haqq olan meydana gir,Mərd ol, meydangir ol, sən haqq ilə peymana gir.