Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
Nerdə məni gül qoynunda doğuran,Xəmirimi göz yaşıyla yoğuran,
İki ildir vafat edib Sabirİki ildir vgfat edib Sabİr,Onu millət gözəlcə yad eliyib,
Nazim yadıma düşdüDağların dağa bənzər!Yanıq bağrın nə qaradır,
OlmazÖzündən kiçiyi işə buyurma,Sözün yerə duşər, heç miqdar olmaz.
GörəndəKönül cavanlaşır əlli sinində,Sevgili alagöz yarı görəndə.
Lam-ləng olaMərifət bəhrində, ədəb-ərkanda,Bir igid istərəm lam-ləng ola.
Bu axşam çimməyinGecə sakit, gecə lal,Ətraf sükut içində.
Kirvə məni qonaq eyləSalam Əleyküm, Məşədi,Məşədi bir ağa kişidi.
Şəxslərin və hadisələrin tipləşməsiŞƏXSLƏRİN VƏ HADİSƏLƏRİN TİPLƏŞMƏSİ*Turgenevin həqiqi, canlı simaları nəzərdə tutaraq tip yaratdığını söyləmişdik. Bu qayda Dostoyevski, L.Tolstoy və başqa yazıçılarda da görünür. Dostoyevski ədəbi həyatına böyük bir romanla xitam vermək xəyalında olduğunu 1870-ci ildə şair Maykova yazdığı məktubunda söyləyir. Bu romanın ikinci hissəsi müəllifin planına görə, monastıra həsr olunmalı imiş. Bu barədə Dostoyevski Maykova yazır: “Burada baş sima olaraq Tixon Zadonskini, əlbəttə başqa bir adla təmsil etmək istəyirəm. Bu arxiyereydir və monastırda istirahətdə bulunacaq. Bütün romanın baş qəhrəmanı yoldan sapmış, əxlaqsız, cinayət işləmiş on üç yaşında bir çocuq da (bu tipi tanıyıram) ata-anası tərəfindən monastıra qoyulmuş, orada da dərs oxuyur. Çaadayevi də (əlbəttə başqa adla) bu monastıra salacağam. Niyə Çaadayev bir il monastırda oturmasın? Təsəvvür ediniz, birinci məqaləsinin üstündə hər dəfə doktorlar müayinəsinə məcbur olan Çaadayev bu vəziyyətə dözməyib xaricdə, fransız dilində bir risalə nəşr etdi, buna müqabil Çaadayevi bir illiyə monastıra göndərə bilərdilər. Çaadayevin yanına qonaqlar da gələ bilər. Məsələn: Belinski, Qranovski, hətta Puşkin. (Axı mənim romanımdakı Çaadayev deyil, mən ancaq bu tipi alıram). Monastırda prusiyalı Pavel, Qolubev, inok Parfiriy də olacaq (bu aləmə bələdəm, rus monastırını çocuqluğumdan tanıyıram)...” Dostoyevskinin sadaladığı bu həqiqi simalar rus ədib və ruhanilərinə mənsubdur. Müəllifin “böyük romanı” çıxmadı, onun bir hissəsi olan “Karamazov qardaşları” yazıldı ki, Tixon orada Zosima adı ilə göstərilir.
Qasida 25شاه گردون را نگر شکل دگرگون ساختهبر شمایل پیکران عزم شبیخون ساخته
Ağlına gəlməzGünlərin birində Molla evə gəlib baxır ki, içəridə oğru var. OğruMolladan qorxur, Molla oğrudan. Bir müddət ikisi də donub qalırlar.
Ay anam mənimDərdim elə artdı, Kürü də keçdi,İndi hara gedim, ay anam mənim?!.
Molla Cümə və Bilalİsti yay günlərinin birində Molla Cuma yoldaşları ilə toyagedirmiş. Bu an qarşıdan kəndliləri Bilal bir araba yemişlə bostandan
Qəzəl: Gərçə gün kimi olub pak nəzərlər gustaxGərçə gün kimi olub pak nəzərlər gustaxQarşı durmaz sənə ayinə kimi hər gustax
Balaca mütəfərriqələr 16– Sənin borcun “amin” demək olsun, kərbəlayı, artıq danışmaq lazım deyil, bugünkü xəbərlər özgə cürə xəbərlərdir!– Baş üstə, ağa Dərviş, gözüm üstə, buyur görək?
Aşıq Valehin Abdulla Canızadəyə ikinci şeiriAşıq Valehin Abdulla Canızadəyə İkinci şeiriGəldi mehman ki, sən ey hacı Zəvvar Hüseyn,
Əldən gedərBu cahanda istədiyim mehriban əldən gedər,Taci-təxti, cahı-cəlal, şövkət-şan əldən gedər.
SöhbətBir gimnaziya mütəəlliməsi ilə şəriət müəllimi arasında M ü t ə ə ll i m ə. Müəllim əfəndi, görünüz nə xoşbəxtik ki, bizim də “İşıq” qəzetimiz var. Bundan sonra hər ixtiyarımızı, hər hüququmuzu istəyəcəyik. Razı olmayacayıq dəxi kişilərin kefmə əsir olaq. “İşıq”ın çıxmağına dünyalar qədər sevinirəm. Sağ olsun Xədicə xanım!Müəllim. Ha, ha, ha! Öz başınızasınız ki, istədiyinizi edəsiniz. Bax, Xədicə xanım 3-cü nömrədə nə yazır: “Biz şəriəti-islamiyyə miivafıq əməl etmək arzu edirik”. Madam ki, şəriətə müvafiq əməl istəyirsiniz, o vaxt kef genə bizimdir.
Dördüncü pərdəToy məclisi. Böyük bir otaqda kəndlilər halə vurub əyləşiblər. Yuxarı başda toybaşı*əyləşib, fərraş, əlində çubuq, ortalıqda dolanır. Balabanlar çalğısı təqibi iləşamlarla*
Sorğu-qaytarğuSorğu — Tanrı bu dünyanı neçə gündə yaratdı,Əgər arifsən, söylə, sən aşiq,
Miscellaneous poem 372محنت مردم آزاده فزونتر باشدبار دل لازمه سرو و صنوبر باشد
Ghazal 29زآتش اندیشه جانم سوخته استوز تف «یا رب» دهانم سوخته است
Qasida 10باز این لطف چه لطف است که در طبع هواستوین چه فیض فرح افزاست که در سیر صباست
Jam-i Jam, chapter 82تا تو را شهوت و غضب یارستهر زمان توبهایت در کارست
Nakkâş-ı ezel sûret-i nakşını yazaldanNakkâş-ı ezel sûret-i nakşını yazaldanDüşdi bu dil ayahdan u gitdi bu göz elden
İdarədənMəcmuəmizin nüsxələri Kitaydan başlamış Vladivastok, Xarbin, London, Parij, Misir və hətta Amerikaya kimi dağılır. O məmləkətlərin hər birində yuxarıda yazdığımız cümə məsələsini oxuyanlar öz könüllərində deyəcəklər ki, gör bu müsəlmanlar nə qədər çalışan, pul qazanan və ticarətə hərisdirlər ki, həftədə bir gün də tətil edib və dükanlarını bağlayıb ibadətə məşğul olmurlar.Bəli, xarici millətlər belə başa düşəcəklər, amma onlar bircə şeyi bilməyəcəklər:
Ghazal 635چه غمست آخر از غم؟ چو تو در میانه باشیغم جانانه باشد چو تو در میان نباشی
Ghazal 200صلاح از ما مجو زاهد که ما رندیم و قلاشیمگهی دُردیکش میخانه گه سرخیل اوباشیم
Töhfeyi-Sami, bölmə 157عنایت الله نام دارد اصفهانی است و طبعی تخلص میکند و در اکثر علوم وقوفی دارد مردی است خوش صحبت و آدمی است خوش طینت این دو مطلع از اوست :بلاست نخل قد فتنه بار یار نه قامت
Getməz, qardaşımDərdli xalqın dərdi bitməz, qardaşım,Kimsə yetməz dada, yetməz, qardaşım!