Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
Xandostu, amandı, qoyma, gəldi!Didarı yamandı, qoyma, gəldi!
Ghazal 128آرزومندم ولیکن کو قدمدر فراقت شد وجودم کالعدم
Ghazal 75افسرده دلان شورت نادیده بسر داردزین پردۀ شورانگیز خوش آنکه خبر دارد
Belələri də varGöz aldadan bir su kimiGah lal axar asta-asta,
Oxu, tatar qızıOxu, tatar qızı, dodaqlarınıDarasan çayına söykəyib, oxu!
Gedin tullanmağınızın dalınca!Bizim məmləkətdə bəzi şeylərin pulnan olduğunu bilirdim. Əttövbə, tullanmağın yox. Bunu da bildim. Yatıb yuxuma da girməzdi ki, abituriyentlərinin əksəriyyətini qızlar təşkil edən litseylərdə, məktəblərdə, texnikum və institutlarda bizim müsəlman qızlarına idman dərsini kişi müəllimlər keçə. Dar retuz və ya şortik geyinmiş bir dəstə yeniyetmə qızı, bir kişi qabağına qatıb kross qaçıra, hoppandıra, nə bilim onlara cürbəcür hərəkətlər etməyi öyrədə. Bunu gözümlə görməsəydim inanmazdım.İdman dərsi uzunluğa tullanmaqdan başlandı. Qızlardan kimi 2 metr, kimi 2,5 metr, kimi də 3 metrə qədər tullandı. Müəllim hər üçünə «2» yazdı. Qızlardan birinə yan alıb soruşdum ki, bəs «2» almamaq üçün neçə metr tullanmaq lazımdır. Dedi, 4 metr. Açığını bilmək istəyirsinizsə, ya 4 metr tullanmalısan, ya da bir «şirvan» verməlisən. Metrəsi 2500 manatdır. Şükürlər olsun ki, bizim texnikum ucuzluqdu.Mən elə məktəb tanıyıram ki, orda hündürlüyə tullanmağın metrəsi 5 «məmməd»dir. Müəllim hündürlük taxtasını qoyur 2 metr ölçüsünün üstünə, pulun yoxdursa, taxtanın üstündən tullanırsan, varsa altından keçirsən. Dedim, qızım müəllimizin adı nədir? Dedi, Qeyrət müəllim. Bəli, Qeyrət müəllim bığıburma olmasa da, saçıburma bir kişi idi. Deyirlər insanının adı özünə uyğun olur. Doğrudan da, bu kişiyə baxanda əyninə geydiyi dar «cins»indən onun əsli, nəsli, cinsiyyəti məlum eləyirdi. Qeyrət müəllimin «2» yazdığı qızlar, yaxınlaşıb ona yalvarmağa başladılar ki, ay müəllim, başına dönüm, qadanı alım, bəs semestr yaxınlaşır, amanın bir günüdür bizi «kəsir»li eləmə. Qeyrət müəllim, bir o yana, bir bu yana baxdı, barmaqlarının ucu ilə saçlarını burub, bir ayağını qabağa qoyub, sanki Koroğlu «stoyka»sını aldı və acıqlı-acıqlı dedi:
Günəş rüxsarına töküb zülflərinGünəş rüxsarına töküb zülflərin,Yalvarıram, yapışıram yüz olmaz.
Yeddinci pərdəOxuyan qız. Firəngizin tualet otağıdır. Otaqda heç bir kəs yoxdur, zaldan alqış səsləri eşidilir. Azdan sonra Firəngiz daxil olub güzgünün qarşısında oturur, saçlarını səhmana salır. Bu əsnada bir dəstə adam əllərində gül dəstələri daxil olur.*Birinci adam** — Mühəndis dəstəsi tərəfindən *(gül dəstəsini qoyur).*
SavaşKöçəri həyatından*Yenə səssiz, cansız yurdlar qol atmışdı hər yana,
Yedək gəmisiDartınır arxada yedək gəmisi,Gedir sükançısı özündən qabaq.
Qızlardan oğlanlaraOğlanlar, qızlara hörmət eyləyin,ya sevin qızları, ya rədd eləyin.
Oğluma layla çalıramGecələr günəş kimi yatan,Gündüzlər ay kimi xumar,
Vəh ki, qıldı natəvan bir gözləri sayru məniVəh ki, qıldı natəvan bir gözləri sayru məni,Qıldı rüsvayi-cəhan bir nərgisi-cadu məni.
ÇəkməyəAŞIQ ALIBir gözəllə əhdi peyman edəndə,
Gulshan-i Raz, chapter 28ندارد باورت اکمه ز الوانوگر صد سال گویی نقل و برهان
“Bəli”, - deyib yol-ərkana gəlmişəm“Bəli”, - deyib yol-ərkana gəlmişəm,Nəqş olub sinəmdə eşqin kitabı.
Ghazal 137ای نهان در ذات پاکت ذات کَونوی عیان نور تو در مرآت کَون
Həyat səs imişDut... dut... dut...Telefonun o başında
Ordan-burdan 64Kazakların Şuşa uyezdində erməni kəndlərində olan rəftarı və Şuşa ərbabi-hökumətinin belə rəftara etinasız və qeydsiz baxmağı Qafqaz ermənilərini böyük bir həyəcan və qələyanə gətirdi. Arvad, kişi, uşaq, iri dad-haray çəkib mühakimə tələb etdilər. Tələblərində sabit durdular və arzularına çatdılar. İş istintaq olundu. Şuşa uyezd naçalniki ilə bərabər bəzi məmurlar suda verildilər.Kazakların Cavanşir uyezd naçalniki Pivovarov və pristav Şəfi bəy ilə bərabər Cavanşir kəndlərində icra etdiyi zülm və sitəmi müsəlmanlar eşidib bildilər. Heyf – dedilər. Çox pis iş olubdur, gərək elə olmaya idi! Söylədilər və... Bu faciəni nisyan bucağına atıb, işlərinin dalınca getdilər... Şayiələrə görə bu əhvalatı istintaq etmək üçün Cavanşirə məhkəmə məmurları göndərilibdir. Nəticəsi nə olacaqdır? Naçalnik ilə pristavın suda, verilməsi o yanda dursun, qorxuram ki, istintaqdan sonra bu zülm təkrar baş verə...
Nə təyyarə uçaydıNə qış tufanları dağlara qaçaydı,Nə bahar gələydi,
Ghazal 4112از هیچ کس سپهر خجالت نمی کشدآیینه گرفته کدورت نمی کشد
Ghazal 221گر به عیار کسان از همه کس کمتریمهیچ کسان را به نقد از همه محرمتریم
Jam-i Jam, chapter 99زمرهای از بلا هلاک شوندبه بلا از گناه پاک شوند
Ghazal 390از پری رویان بدل بردن همین مایل توییآن که می خواهد دل عشاق خونین دل تویی
Tur örü sâkî vir ayağı bizeTur örü sâkî vir ayağı bizeİl olursa tapun ne yağı bize
Dirsək bilərMənə əmr etdiyin sözlərə qarşı mənim heç bir etirazım yoxdur: İsrafı qaldırmaq? – baş üstə. Qənaət yolunda səy etmək? – bu da göz üstə. Bunlar hamısı mümkündür və burada heç kəsin sözü ola bilməz və bu yolda hər bir mübarizə mümkündür: israfdır eləməzsən, rədd olar; qənaətdir gözlərsən, olar.Ancaq bircə məsəl qabağında bəndeyi-həqir aciz və sərgərdan qalıbdır; əgər bu məsələni həll edə bilsəm, həm qənaət və israf məsələlərini həll etmiş olaram, həm də yüz il yaşaram.
Ghazal 331گر با تو دمی محرم اسرار توان بودبر ملک و ملک فایض انوار توان بود
Ghazal 8آنچه پیش است اگر جمله بدانید شماروز و شب خون ز ره دیده فشانید شما
Töhfeyi-Sami, bölmə 561از ولایت سبزوار است شاعر بدی نبوده این مطلع از اوست :به مسجدی که روم در فراق دلبر خویش
Çəpgöz hekayəsiBir əhvəldən (yəni çəp) bir nəfər şəxs soruşdu ki, bu söz doğrudurki, deyirlər çəplər biri iki görür?