Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
Mahbûb hidmetine eğer yârumuz diremKüllî durur ne var dahi ki yarumuz direm
Bəqaüs-səltənəMar mar mizənəd, gürzə mar mizənəd*Genə keçən günlər yadım düşdü. Məhəlləmizdə xəbər çıxardı ki, bazarda ilan oynadırlar. Qaçardıq tamaşa eləməyə və görərdik ki, hacılar və kərbəlayılar cəm olub doluşublar bir kişinin başına. Bu kişi qutuları düzüb ortalığa və bir qutunun ağzını açır və bir zorba ilanı qutunun içindən çızardıb atır meydana və üzünü camaata tutub deyir: “hələ bu balasının balasıdı”.
Ghazal 591از مسجد و میخانه، وز کعبه و بتخانهمقصود خدا عشق است، باقی همه افسانه
Ghazal 247باز آمد آن خورشید جان در رخ نقاب انداختهوز عنبر تر برقعی بر آفتاب انداخته
Töhfeyi-Sami, bölmə 637از نژاد اتراک است و از غایت دقت طبع و صفای ادراک الحق آن قوم را به یمن طلوع آن اختر افق احتشام سرخ رویی تمام حاصل است . مصرع : « چنین دهد اثر آری طلوع چون چون تو سهیل .» ( و هر در شاهوار که آن خلاصه روزگار ببرکت طبع سهیل آثار ) از معدن یمن خاطر بر سر بازار اظهار آورده چون عقیق یمانی آبدار است و همچون لعل بدخشانی نامدار، در تذکره الشعراء مذکور است که منشاء تخلصش آنکه ویرا خلوص اعتقادی نسبت بشیخ آذری بوده از خدمتش دریوزه ی تخلصی میکند بنابر التماس او شیخ تفأل بکتابی که در نظر داشته کرده آنرا میگشاید در سطر اول لفظ سهیل برآمده لاجرم بدین تخلص مسمی گردیده .مولانا حسین واعظ علیه الرحمه و الغفران انوار سهیلی را باسم آن امیر کبیر مرقوم ارقام بلاغتا انجام گردانیده همانا ایشانرا، دو دیوانست یکی ترکی و یکی فارسی، این چند بیت از دیوان فارسی ایشان ثبت افتاد :
Şeyxül-islam Molla ƏhmədəMəsnəviŞeyxül-islam, ey həya kani-
Rumeli hisarındaŞairlər uyumaqda Rumeli hisarında,İstanbul bir şeirdir Hamid intizarında.
Rubai 60ای زلف تو از رخان من پرچین تروز خون دو چشم من رخت رنگین تر
Ghazal 58مکن ای دوست دوای من دلریش بدهپرده زین بیش مدر بوسه ازین بیش بده
“Yarımı bağçada qəm-qüssəyə batmış sandım“Yarımı bağçada qəm-qüssəyə batmış sandım,Xəbər aldım ki, nə var, dinmədi, yatmış sandım”.
Yaz, Süleyman, yazTəbrizimin bitməyib, heyhat, qanlı günləri,Sonsuz ahlı, fəryadlı, həyəcanlı günləri.
Ghazal 1027از تن خاکی به جد و جهد رستن مشکل استرشته جان را به زور خود گسستن مشکل است
Qit'a 29دوست دشمن گشت و دشمن دوست شد خاقانیاآن زمان کاقبال بیادبار بینی بر درت
Ghazal 374نالهٔ بلبل شوریده به جایی برسیدگل به باغ آمد و دردش به دوایی برسید
Ghazal 235باغ حسن از گل رخسار تو دارد رونقکشور عشق بتیغ مژه ات یافت نسق
Bana lâzım degül mi bir terahhumBana lâzım degül mi bir terahhumNola çün adernem yidümse gendüm
Salam-məleykAxund dadaş, qulluğunuzdan ki, mürəxxəs oldum gəldim İrəvana, orada cənab qazi məclisində sizin təkfirinizə hökmi-qəti verdik. Oradan gəldik Zünuza. O altı ildə ziyarətlərindən məhrum olduğumuza, pirləri ziyarət elədik. Amma Axund dadaş, Zünuz əhli bir iş gördülər ki, heç müsəlmançılığa yaraşmaz. De nə elədilər: cəm oldular məscidə. Cəmiən övrət və kişi and içib övrət libasını bilmərrə əvəz elədilər, yəni demək olar ki, haman günü 100 top çit satılıb alındı təzə uzun şalvarlıq. Amma… Heyif ki, 100 topun hamısı urus çiti oldu, heç bir qarış da İran çiti satılmadı!!! Bir də ümumən and içdilər ki, bundan sonra vətən bezindən kəfən alsınlar, dəxi firəng malı işlətməsinlər və pirlərə də dəxi vida etsinlər və urus qəndindən İmam Hüseyn ehsanı verməsinlər. O qəndlərin pulundan üsuli-qədim məktəb açsınlar. Qərəz ki, sağ olsun Zünuz. Oradan gəldik Mərəndə, bəli, gəldik Mərəndə, elə ki, gəldik yetişdik Mərəndə, bazara girməmişdən qabaq şəhərə bir günlük yol qalırdı, yəni Mərənddən əcəb və təkəbbür, qəflət, məstlik, piyanlıq, süstlük, nəmnəmənəlik insaniyyətdən savay hər zadlıq iyisi, üfunəti qalxıb Culfada bizi çaldı, belə ki, biz də az qaldıq Mərəndin bəzi ağayanları kimi olaq. Elə ki bazara girdik, əsli müsəlman iyi: tiryək və şirə və Ağa Həmmadın damadının abcu şərab sandıqlarını sınıb və dağılmaq iyi bizi elə vurdu, az qaldıq ya Ağa Həmmad olaq, ya da damadı. Dedik, şəhərdə carkeşlər car çəkdilər ki, yığılın məscidə, nağıl deyəcəyik. Xəbər gətirdilər ki, bir nəfər seyid cənab Cəfər kəzzabın lap öz oğlu səhihnəsəb və bir də bir nəfər Səffeyn şeyxlərindən cənab himarül-məşayix Hacı Şeyx Həsən ağa haman Binamüsül-sadat ağaya müvafiqət edib xalqa deyirlər ki: baba, çıxın gedin işüzə, bular əncümən adamlarıdır, əncüməni də ki, əlhəmdülillah, rus kazakları gətdi, bu günsabah dağıdarlar, yaxan qurtarar.Dəli*
Ghazal 616ای آفتاب روی ترا ماه مشتریجانش مباد، هرکه کند از تو دل بری
Ghazal 253ای به میان دلبران زلف تو بر سر آمدهگل ز رخ تو منفعل، لاله به هم برآمده
Töhfeyi-Sami, bölmə 641از جماعت ترکان شاملوست پدرش امیر آخور صاحب قران مغفور بود. او نیز چند روزی بخدمت صاحبقرانی مشرف شد اما بواسطه سعایت بعضی از مفسدان اخراج شده متوجه خدمت همایون پادشاه شد . حالیا یکی از امرای معتبر اوست طبعش در شعر خوب و سلیقه اش مرغوب است، این مطلع از اوست :تار طنبور که راز دل من میگوید
Yerdəkilərin göyə şikayətiBir zaman tutdu zülm dünyanı,Ucalır xəlqin ərşə əfğanı.
Azərbaycandan ayrıDünyanın üç qitəsində olmuşam,Afrikada, Avropada, Asyada,
Rubai 64بنگر که چه گفت با دلم چشم، به رازچشمی که نیامد از غم هجر فراز
Ghazal 71گره مشگ بر سمن چه زنی؟لشکر زنگ بر ختن چه زنی؟
Əzizim, sevgilim, nazlı nigarımƏzizim, sevgilim, nazlı nigarım,Züleyxadan gözəl istəkli yarım.
Nə qədər ki, sağdır...Ötərgi sanmayın şikayətimi,Mənim hər fəryadım, hər naləm haqdır.
Ghazal 1073دیده شبنم گر از روی گلستان روشن استچشم گریان من از رخسار جانان روشن است
Qit'a 41گر نشستی ورای خاقانینه ورا عیب و نه تو را هنر است
Ghazal 386از باده در فصل خزان افتان و خیزان نیکترور یار دلداری دهد خود چون بود زان نیکتر؟
Ghazal 239ما را ز وصل دوست جدا می کند فلکباز این چه دشمنیست بما می کند فلک