Həqiqət

Mən bir qranitəm - adım həqiqətQafil, külüngünü hara çalırsan?!

Qabil1 min
Çətindi

Həqiqi insanın, istəkli canınBir-biriynən irəftarı çətindi.

Novras Iman1 min
Qoymayın, amandı gəldi…

Bu nə zaman idi gəldi,Bu nə əyyam idi gəldi…

Jabir Novruz19922 min
Bu, haman qılıncdır?

“Azərbaycan xalqı parçalanmış xalqdır”*İqor Belyayev*

Hokuma Billuri7 min
Bu gələn Eyvaz, bu gələn

Nigar xanım sənə deyimBu gələn Eyvaz, bu gələn.

Folk literature1 min
Yuxuma gəlsəydin

(Kitabın 134–135-ci səhifələri Milli Kitabxananın skanında yoxdur; şeirin əvvəli burada verilmir.)*Yuxuma gəlsəydin əgər bir axşam,

Madina Gulgun19741 min
Başının üstünə bax

Başının üstünə bax!– Durna qatarıdımı?

Ali Kerim1 min
VIII fəsil, 1

Qar aramsız yağırdı. Hər yer dümağ örtüyə bürünmüşdü. Elə bil kəndin üstünə ay doğmuş və hər yeri işıqlandırmışdı. Bu, Çapıq Əmrahın xoşuna gəlmədi. Beləcə qarlı günlərdə hər qaraltı aydınca seçilirdi.O, sakitcə tövləyə endi, içəri püş səpilmişdi. Baca basdırılmışdı. Malların nəfəslərinin hənirtisi içərini isitmişdi. Çapıq Əmrahın bədəni qızışdı, sümüyü açıldı. Ondan olsaydı, burdan heç yana getməzdi. Atına yaxınlaşdı. Həmişə yəhərli-yüyənli saxladığı kəhərin telini sığalladı, üzənginin və dal tapcırlarının möhkəmliyini yoxladı. Əlini atın sağrısına çəkdi, boynunu, üzünü sığalladı və sonra gözlərindən öpdü. Bir xeyli beləcə, üzü atın üzündə dayandı. Kəhər sahibinin bu mehribanlığından riqqətə gəldi. Qabaq ayağını tərpədib astaca oxrandı. Çapıq Əmrah toxtaqlıq verib atı həyətə çəkdi. Tüfəngini götürdü, xəncərini bağladı və yapıncısını çiyninə saldı. Ağ yun başlığını papağının üstündən geyindi. Pəncərədən sakitcə boylanan arvad-uşağına üzünü belə çevirmədən quş kimi sıçrayıb yəhərə qalxdı. Onun məqsədi xəlvəti yollarla gözə görünmədən kənddən çıxmaq və qonşu obaya getmək idi. Dərə ilə İncə çayının sahilinə endi. Ağacların arxasından sivişib keçdi və azacıq sonra kəndin yuxarı başındakı dikdirdə göründü və elə zənn etdi ki, aradan çıxmışdır. Azacıq nəfəsini dərdi və ətrafı dinşədi. Qarın üstündə tərpənən qaraltıları görəndə isə başa düşdü ki, yollar, bənd-bərələr kəsilmiş, kənd mühasirəyə alınmışdır. At da bunu hiss etdi. Dayanıb irəli getmək istəmədi. Əmrah bilirdi ki, onun atı qabaqda bir qaraltı görəndə, qorxu hiss edəndə qulaqlarını şəkləyib ətrafı dinşəyir və bədəni titrəyirdi. O bununla sahibinə bildirmək istəyirdi ki, yol xatalıdır. Əmrah atın boynunu sığalladı və yalına yatdı. At qulaqlarını yapıxdırdı və hiss etdi ki, yolu kəsən qaraltıların yanından güllə kimi keçib sahibini dardan qurtarmaq lazımdır. Yerindən götürüldü. Keşikçilərin yanından yel kimi keçdi. Onu arxadan harayladılar. "Dayan!" - dedilər və çaxmaxlar şaqqıldadı. At sürətini bir az da artırdı. Əmrah aradan çıxdığına sevindi və "Ağrın alım, a kəhərim, bir azca da tərpənsən, dardan təmiz qurtararıq", - deyə ürəyindən keçirdi. Elə bu vaxt at büdrədi, dal ayaqları üstə şaxə qalxdı və birdən arxası üstə yerə sərildi. Əmrah ayağını üzəngidən çıxara bilmədi. Onun qılçası atın altında qaldı. Gözünü yumub-açınca buynuzlu əsgərlərin süngüləri sinəsinə dirəndi. Keşikçilərin yarımkürk geyinmiş, uzun qılınclı komandirləri də at belində gəldi. Çapıq Əmrahı dartıb ayağa qaldırdılar. Tüfəngini aldılar, xəncərini belindən açdılar. Komandir atın belindən əyilərək onun yapıncısını götürdü və öz çiyninə saldı. Başlığı da boynuna doladı. "'Necədi, əsil Qafqaz igidinə oxşayırammı?" - deyə əsgərlərə müraciət etdi. Gülüşdülər, sonra da Çapıq Əmrahı qabaqlarına qatıb kəndə gətirdilər.

Ismayil Shykhly19952 min
Min beş yüz əlli!..

Dinlə məni, səninləyəm, döyüşçü qardaşGün bu gündü, ay bu aydı, bir il əzəldi.

Zeynal Jabbarzade2 min
Eşqdə təmizlik haqqında

Məhəbbətdə sanma kufrə, nə də dinə uyan var,Rindlik, məstlik olan yerdə ayinlərə kim uyar?

Abbasgulu agha Bakikhanov18285 min
Şaha və dövlətlülərə ərizə

القوم الذین ظلموا والحمدالله رب‌العالمین»- به دنیا نشان دادند که ایران مال ایرانیان است. خارجه گمان می‌کرد که اهل ایران مانند امیر بهادر و مفخم و مجلل، بی‌غیرتان‌اند؛ دیدند که شمشیر آتش‌بار سرداران و ملت و مجاهدین با غیرت با سطوت مانند شمس تابان از افق نیام بیرون آمده، چشم خفاش‌طبعان تیره و تار گشته، گردن طاغیان و ظالمان گوی میدان شد. شاه گمراه و وزرای رو سیاه به کیفر اعمال ناشایست نائل گشتند. این است سزای خیانت! الحمد خدا را که نمردیم بدیدیم مغلوبی اشرار را و به مطلب رسیدیم. به دنیا نشان دادند نادران از اولاد ایران نادر نیستند.باری، توضیحات به طول انجامید. در این‌جا لازم آمد تشبثاتی که در این یک سال و نیم بندهٔ حقیر کرده و وظیفهٔ دولتخواهی به عمل آورده، با چه زبان عجز و لابه دست توسل به دامن شاه زده، فخامت انجام اقدامات مستبدان را بیان کردم؛ ابداً محل اعتنا نگشته، عاقبت دیدند آن‌چه را که پیش از وقوع خاطر نشان کرده بودم و حال هر چه از زبان قلم جاری می‌شود از سوز دل است، حمل بر فضولی و پرگویی نشود. خصوصاً اعلی‌حضرت خسرو معصوم جوان‌بخت بدانند مبادا آیینهٔ منیر ضمیر مبارکش مکدر شود، مهر پدر و فرزندی سبب این کدورت تولید نماید. این قدر هست که در این عوالم ابداً این ملاحظات ملحوظ نمی‌شود. این سلطنت است -«الملک عقیم»- پس پدران اولاد عزیز خود را نابود و نابینا کرده، بسی برادر، برادر را کشته. پادشاه را سی کرور رعیت -که به مقام فرزند است- لازم است؛ در صورتی که رعیت‌پرور شد عموم رعیت حافظ و نگهبان اوست و غم‌خوارتر از پدر و مهربان‌اند. الحاصل، صورت بعض حرایف که با واسطهٔ روزنامه یا بلاواسطه عرض شده است اگر تماماً درج شود کتاب جداگانه لازم است؛ این مختصر از مفصل است که عرض می‌شود.

Zeyn al-Abedin Maraghei10 min
Son söz, son saz

El şairi Mahmuda*Quraqlığa tutulandan, baba diyarında,

Habib Saher1 min
Tuba boylum, qamətindi sərvü ərərdən gözəl

Tuba boylum, qamətindi sərvü-ərərdən gözəl,Gül üzün yanında zülfün sünbüli-tərdən gözəl,

Molla Panah Vagif1 min
Balaca mütəfərriqələr 50

Məndən sual edirlər: nə əcəb neçə vaxtdır ki, nə yazmıram, nə danışmıram?Qardaşlarım! Yazmağa qolum yorulub, danışmağa dilim bağlanıb. Əhvalım pərişan, ciyərim şan-şan... Necə ki qanadı sınmış quş uçmağa qadir olmuyub, yerdə tək qanad döyüb sürünər, necə ki, beli əzilmiş, başını gah sağa, gah sola çırpar, mənim də halətim o cürə olubdur... Hal-hazırımızı xəyala gətirib başımı gah sağ dizim üstə, gah sol dizim üstə qoyuram, zor verirəm ağlamağa və keçən babalarımıza yaman deməyə... Lənət oxuyuram o rəislərimizə ki camaatı cəhalətdə, avamlıqda saxlayıb, “dünya beş gündür, beşi də qara” – deyib, ancaq eyş-işrətə məşğul oldular... Necə heyvanlıq, necə bədbəxt halət!.. Rəisimizə baxınız, ruhanilərimizə baxınız... Əlim yorulmuş, dilim bağlı, nə deyim?.. Bircə dəfə, bağışlayınız, bir evdə bir cənaba rast gəldim (keçən vaxtın əhvalatıdır).

Najaf bey Vazirov19111 min
Külək əsir dənizə

Uzaqdakı dağlardanKülək əsir dənizə...

Zeynal Khalil19671 min
Belə bir əsrdə kim elmi-maarif günəşi

Belə bir əsrdə kim elmİ-maarif günəşiÇacib öz nurunu hər bir təbəqat üstündə.

Aligulu Gamgusar1 min
Qaya üstündə çinar

Qaya üstündə tək çinar...Meşədə min-min.

Balash Azeroghlu2 min
Ghazal 1578

ما نه آنیم که ما را به زبان باید جستیا ز هر بی سروپا نام و نشان باید جست

Saib TabriziGhazal2 min
Rubai 84

خاقانی از آن شاه بتان طمع گسستدر کار شکسته‌ای چو خود دل دربست

Khaqani Shirvani1 min
Rubai 20

مشتاق وصال تو کسی نیست که نیستحیران جمال تو کسی نیست که نیست

FuzuliRubai1 min
Ghazal 111

سروی که ازو و حور و پری بار برند اوستماهی که ازو خلق دل زار برند اوست

Awhadi Maraghai1 min
Əsatiri-əvvəlin

starıe skazki*Dili qurusun mədinəlilərin!

Jalil Mammadguluzadeh1 min
Kanı aklum kanı cânum kanı dil

Kanı aklum kanı cânum kanı dilSanasın âdet eylendi kanı dil

Kadi Burhan al-DinGhazal1 min
Sharafnama, chapter 16

Come, cup-bearer! that wine (of senselessness) that is like the men of Rum (red and white)Give me; for my temperament is happy like the (temperament of the) men of Zang.

Nizami GanjaviMasnavi38 min
Bədbəxt milyonçu, yaxud Rzaqulu firəngiməab

İranın dövri-istibdadını, Nəsrəddin şahın üsuli-idarəsini, dövləti-mütləqənin İrana nə kimi fəna tə’sir bəxş etdiyini, Müzəffərəddin şahın əhdi-səltənətində əhalinin tərzi-məişətini, üləmanın elmə, fünunə dair olan iştibahını göstərən bir facieyi-aşiqanədir.*Əş’ar

Mammed Said Ordubadi11 min
Ghazal 243

دلم از شیوه شیرین تو شوری دارددیده از طلعت زیبای تو نوری دارد

Qasim AnvarGhazal1 min
Qasida 9

غلام روی آن ماهم که مهر آسمانستیجمال او به زیبایی حیات جاودانستی

Nasimi3 min
Töhfeyi-Sami, bölmə 500

در شهر خود به عصاری اوقات میگذراند. بسیار فقیر و درویش نهاد است و شعر او خالی از لطافتی نیست . این دو مطلع از اوست :آری بدل نرفت کسی از دیار خویش

Sam Mirza1 min
Hər aşiqi-dilsuxtə bir meyldə qaldı

Hər aşiqi-dilsuxtə bir meyldə qaldı,Məcnuni-siyəhbəxt qəmi-Leylidə qaldı.

Seyid Azim ShirvaniGhazal1 min
Qit'a 19

گوشی که در حلقه او بود لفظ تومالیده سفاهت هر بدگهر شده است

Qatran Tabrizi1 min