Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
Sevgi gözəl bəladı,Bəlası mənə gəlsin.
Gulshan-i Raz, chapter 27مکن بر نعمت حق ناسپاسیکه تو حق را به نور حق شناسی
Bəs ki, xuni-dil bilə kirpiklərim qan bağladıBəs ki, xuni-dil bilə kirpiklərim qan bağladı,Guyiya kim, hər biri bir şaxi-mərcan bağladı.
Türk operaları haqqındaVətəndaş [Samit]* möhtərəm “Kommunist” qəzetinin 203-cü nömrəsində türk opera və operettalarına dair yazdığı tənqidin səbəbini bildirmək üçün – bizim opera və operettalarımız bədii və musiqi gözəlliyindən aridir, – deyir. Hərgah məzkur vətəndaş bunu deyib buradaca sükut etsə idi, məsələnin üstünü bir az örtülü qoyub özü üçün mənfəət yetirmiş olurdu. Fəqət vətəndaş [Samit] “çılpaq sözlü” olmaq istəməyib “dəlil” götürmək dəxi istəyir və bunun üçün:Şərq musiqisindən mühüm bir məqam alisi olan və avropalıların major və minorundan bilkülliyyə xaric olmaq oranın musiqişünaslarını orijinal gözəlliyilə heyran edən, bir tərəfdən ərəb, İran, digər tərəfdən yəhudi sənət musiqisində o tərəf və bu tərəfcə fəxr eylənilmək dərəcəsində əziz olan və nəhayət, Şərq musiqisi estetik nöqteyi-nəzərindən insanın əhval-ruhiyyəsində, qeyri-təhurə təlaş kimi bir həyəcan – bədii oyadan və qədim musiqişünasların rəyincə göy guruldamasından əxz edilmiş olan “Çahargah” kimi böyük və məzmunlu dəsgahı layiq istehza bilib təməsxanə bir surətdə “İran çahargahı” deyə, bədii bir zövq almaq istəyənlərə bunu rəva görmür.
GülöyşəSəni gördüm, cani-dildən şad oldum,Həsrət idim bir gülüşə, Gülöyşə.
Nəs ağı beləZər-ziba xələti pünhan eylədin,Biçdirdin qəddimə nəs ağı belə.
Ghazal 14مرا که لعل لبت ساقی است و جام شراباز آن دو نرگس مست توام مدام خراب
Göyə çıxdı“Bu vaxta kibi uçuruma düşüb məhv olanŞeyx Sənan və Xumarı təzə rejissor bu axır
Ay hazaratAy hazarat, bu nə gündü çəkirik,İçdiyin zəhərdi, yediyin ağı.
Düşmən əlindəİsa bulağının suyu şırhaşır,Kirsin çiçəkləri başımdan aşır,
Akademik Dorna cavabHəzrət-əşrəf! Zati-alinizin göndərdiyi məktubdan aldığım gözəl təəssüratı ifadə etmək üçün söz tapa bilmirəm. Mən bu məktubda yeni əlifbama dair birinci dəfə olaraq, təsəlliverici sözləri oxudum. Açıq deməliyəm ki, mən öz layihəmin faydalı və əsaslı olmasına o qədər möhkəm əmin idim ki, onun tezliklə və hər yerdə tətbiq ediləcəyinə zərrə qədər şübhə etmirdim. Belə bir əhvali-ruhiyyə ilə mən özümü elə bir şəxslə müqayisə edirdim ki, o, özünün bütün zəifliyi ilə qarşısında duran ən böyük çətinlikləri aradan qaldıra bilər. Lakin sizin məktubunuzu oxuduqdan sonra, sizə bəslədiyim tam etimada baxmayaraq, öz fikrimi dəyişdim. Məndəki coşqunluq və sonsuz enerji, əql-səlim və sakitliklə əvəz edildi. Mən öz layihəmi bəşəriyyət üçün faydalı olan bir zəhmətin nəticəsi kimi müdafiə etmək haqqında düşünərək, aşağıdakı qərara gəldim.Mənim layihəm hazırda islam Şərqinin ruhuna uyğun olaraq, rəhbər kimi qəbul edilə bilməz. Çünki o qəbul edildikdə hazırda Asiya və Avropada mövcud olan əlifba ilə çap edilmiş və həmin əlifbada olan bütün kitabları ləğv etmək lazım gələrdi. Ona görə də olmazmı ki, həmin bu əlifbanı hazırda mövcud olan köhnə əlifba ilə bir sırada tətbiq edərək, cüzi zəhmətlə öyrənmək fikri qəbul edilsin. Necə ki, rus mülki əlifbası kilsə əlifbası ilə birlikdə bir-birinə mane olmadan eyni xalq tərəfindən yazılır və oxunur. Belə bir ehtimalın mümkün olacağını düşünərkən mən müsəlmanların onsuz da şikəstə, reyhani və sairə kimi, həm də oxumağı bacaran adamların əksəriyyətinə tanış olmayan xətlərə malik olduğunu nəzərdə tuturdum. Lakin burada bir fərq var ki, adlarını çəkdiyim xətlər, mənim əlifbam tətbiq edildiyi təqdirdə, hazırkı yazıdan fərqləndiyi qədər fərqli deyildirlər. Ancaq mənim əlifbamın çox mühüm üstünlüyü vardır. Onun vasitəsilə bütün tarixi və coğrafi əsərlərdə bol olan xüsusi adları doğru və düzgün oxumaq və yazmaq mümkün olacaqdır.
Asi şe'rlərEy üqdəsi açılmayan əsrari-kainat,Ey anlaşılmayan əzəli validi-həyat!
Poem 136دزد عیاری، بفکر دستبردگاه ره میزد، گهی ره میسپرد
2. BalbalacanBalbalacan, batır keçi,Qoz ağacı, qotur keçi,
GöygölDumanlı dağların yaşıl qoynundaBulmuş gözəllikdə kamalı Göygöl.
Qit'a 34رنج کشد مادر از جفای پسر لیکآنچه کشیدست هیچ رنج نداند
Ana səsiGün batdı, şər qarışdı, yağdı qar,Gör necə də ələndi.
Ghazal 21از کوری چشم فلک امشب قمر اینجاستآری قمر امشب به خدا تا سحر اینجاست
Hayd parkLondonda "Haydpark" deyilən bir bağda hər kəsistədiyini danışmaq, hətta hökuməti ittiham etmək
Çətir ürəkAnanın başına tökülür yağış,Qoynunda rahatca uyuyur çağa.
Dodağın qənd imiş, bal onda neylərDodağın qənd imiş, bal onda neylər?Nə nazik xətt imiş, xal onda neylər?
Kəhər atla söhbətimDolana-dolana şütüyüb dağıBir yol təntiməyir polad köhlənim.
Çalsın Azərbaycan haray zənginiKəsib qabağımı camaat mənim.Vəziyyət necədir? - xəbər alırlar.
Həyatımdan səhifələrÖlümlərdən, bölümlərdən,*zülümlərdən keçən yollar*
İstefa vermişəm şerə görəMən qalan ömrümü həbs eləyirəm,Onu təkcə şerə həbs eləyirəm.
Heykəl və heykəlin qardaşı(Fraqmentlər poeması)*Fraqment - proloq
Miscellaneous poem 439توفیق، مرا رخت به منزل نرساندخاشاک مرا موج به ساحل نرساند
Ghazal 195حدیث توبه رها کن سبوی باده بیارسرم کدو چه کنی یک کدوی باده بیار
Ghazal 394به یاد خاک درش گرچه ای سرشک دویدیبهیچ وجه بگرد مراد خود نرسیدی
Ghazal 550پر از دل مپرس، ای پری، من چه دانم؟ز مردم تو دل میبری، من چه دانم؟