Мухаммед Хади
- О любви
- О божественной любви
- О разлуке
- О вине
- О природе
- О судьбе
- О смерти
- О мудрости
- О родине
- Хвалебные
- Сатира
- Плачи
Baği-vətənə axmada mizabi-təcəddüd,Canbəxş oluyor qönçələrə abi-təcəddüd.
DilənçiGötürüm bir səfili-cadənişin,Bürümüş çöhrəsin zilali-məlal,
Qanuni-təkamülPillə-pillə rəftə bayəd suyi-bam,*Həst cəbr budən inca təb'i-xam*
Ya Leyl!Ziynət verir əndamına min nəcmü qəmərlər,Tənvir edir afaqını tabəndə səhərlər,
Fəxamətli əfəndim, pardon!Hörmətli əfəndim Molla Nəsrəddinə*Son nüsxəni aldıq, oxuyub, bildik, a Molla,
Sabirin yadigarına ithamŞairi-zindəruh*Bir taqım cahilanü naəhlan –
Bahari-əfkarQəlbimdə sənə bir əzəli eşqü məhəbbət –Vardır, gözəlim, bəxş qılıb həzrəti-fitrət.
Xabgahi-mövta, ilhamati-əmvat...S.İbrahimov qardaşıma*Yol yapılmaq məqsədilə böyük kəlisanın ətrafı qazılır. Qazılan və təsviyeyi-türabiyəsi icra olunan yerlərdən isə, əbədiyyətə qarışmış olan fani insanların gəmikləri və yazılı daşları çıxır. Dünkü gün bu məzaristani-pərişandan keçdiyim zaman ənqazi-əmvat olan “ə’zayi-rəmimə” (çürük gəmiklər), bilxassə açıq qalan dişlər mənə sanki əzəməti-əbədiyyəni, ehtişami-fənanı oxuyub dururlardı. Bu əsnada bu həqiqəti-zəhrin müxəyyələmdə aşağıdakı şe’rləri yaratmışdı.
Ulduzlara doğruDəsti-təsxirində tutmuşkən bəşər dünyaları,Yerləri, mə'dənləri, heyrətfəza dəryaları,
Fikrət!Ey inqilab şairi, tari-rübabının,Tə'siri olmadı nəğəmi-inqilabının –
BəşərBəşər! Ey canlı bir hikmət, böyük qüdrətlərin vardır,Böyük əqlin, böyük fikrin, böyük qüvvətlərin vardır.
İranlı qardaşlarımaİran! O bizim Şərqimizin məhdi-kəmalı,Ərbabi-ədəb bəsləyən ağuşi-cəlalı.
Mütaliəyə dairKəndində yar et, əfəndim, dəftəri-canpərvəri,Ruhbəxşi-mürdəgandır elmü hikmət dəftəri,
Təraneyi-tövhidƏsarət bəndin aç, əhrarvəş bir qəsdi-bala qıl,Fəzayi-feyzi gör, kami-dilincə xoş tamaşa qıl.
İlhami-XəyyamÖmər Xəyyam ki, mədəni və dühaşünas olan millətlərin tarixində, tarixi-ədəbiyyatında xeymezəni-əzəmət və ehtişam olmuşdur, Xəyyam zindənamdır, əbədhəyatdır, cavidani bir diriliyə malikdir...Şirvanın, o şəhri-viranın, o xaki-xüsrannişanın laqeyd və laübalı şairi, şairi-əzimüşşə'ni deyir ki:
Fəzaili-insaniyyəİnsan o zatdır ki, vəzaifşünas ola,Nəxli-əməl misali səmərbəxşi-nas ola.
GözlərinQıldı, ey ahu, məni vəhşi qəzali gözlərin,Etdi səhragərdi-cənnət laübali gözlərin.
Təsviri-bədayeBu sün'gah nədir? Zadeyi-təbiətdir –Ki, hər səni'əsi heyrətfəzayi-fikrətdir.
Ey mütribeyi-dövri-təməddünÇal nəğmeyi-hürriyyətini, guş edəlim, çal!Sun badeyi-canpərvərini, nuş edəlim, çal!
Şikvayi-aşiqanə, yaxud əlhani-pərişan1Ey atəşi-eşqi məni hər dəmdə yaxan yar!
Fədakarlıq-mərdanəlikPay dər qeydi-əsarət yaşamaqdansa əgər,Hürr ölmək belə min vüsləti-dildarə dəyər.
Maarifə dairŞükufəzari-ədəb nəfhəbəxşi-vicdandır,Ədəb çiçəklərinə gülstan--dəbistandır.
Gülbərgi-pərişanHəsəd ol millətə kim, aşiqi-həqiqətdir,Xəyalı, fikri-məsaisi kəsbi-izzətdir.
Cəhalətimdən şikayətVarmı bundan yuxarı uçmağa iste'dadım?Qabiliyyət pərimə zəxm vurub ustadım.
Sofiyə-zahidəSofi! Gəl öyrən həyatın tərzini heyvandən,Dersən insanəm, fəqət bibəhrəsən ürfandən.
Mücahidi-MillətEy toxmpaşi-məzrəeyi-elmü mərifət!Oldun qəriqi-mövceyi-ənvari-məğfirət.
Zavallı könlümXərababadi-qəmdir eşq ilə e'mar olan könlüm,Yanır sevdayi-canan ilə atəşzar olan könlüm.
EydiyanəGəl, ey bəhari-təcəddüd, güzər qıl İranə,Nigahi-həsrəti fırlat da bu gülüstanə.
Əziz dostum!İki şey yarı yardan ayırar:Birisi mövtdür, biri hicran.
Əməli-müxəyyəlEy baği-əməl, açıl, bahar ol,Ey sevgili qönçə, xəndədar ol!