Произведения
- О любви
- О божественной любви
- О разлуке
- О вине
- О природе
- О судьбе
- О смерти
- О мудрости
- О родине
- Хвалебные
- Сатира
- Плачи
Mənim ürəyimin qırx otağı var,Gülləri ətirli şahlıq bağı var,
Göylərin ürəyiGöylərin ürəyi nə yaman dolub,Tökür sinəmizə göz yaşlarını.
Düdük sədalarıSəhərlər uyar-uymaz üfüqlər bir xoş rəngə,Tıxanır qulağımız sinirli bir ahəngə,
Millət məclisiTürk mütəfəkkirlərindən doktor Abdulla Cövdətbəy yazır: “Cümhuriyyəti-idarədən əvvəl cümhuriyyəti-ruha malik olalım. Cümhuriyyətiruh... hüququnu və vəzaifini bilmək, bunları təqdis və ehya etmək və müsaəfəkar olmaqdır. Cəhl və təəssübdən ari olmayan ruhların təşkil etdikləri idarə hökuməti-cümhuriyyət belə olsa, ən səfil bir idareyiistibdadiyyə münziləsinə düşmək zəruridir. Mükəmməl, adil, tərəqqipərvər bir hökumətimizin olmasını istəyirsək, hər birimiz mümkün olduğu qədər adil, mütərəqqi, qəni, müstəğni və alim olalım. Fəqir bir millət hürr bir millət olamaz. Fəqir və hürr bir millət hürriyyətini mühafizə edəməyəcəkdir. Fəqirlik siyasi və iqtisadi əsarətlər toxumlarının sürətlə nəşvü nüma bulduğu bir zəmindir. Bu həqiqəti daima təkrar etmək savab və savab olduğu qədər savabdır”.Mülahizə buyurulsun, nə böyük həqiqət və böyüklüyü qədər də bu gün də bizim öhdəmizdə nə qədər bir böyük məsuliyyət olduğunu işar edir. Bu, maföqüz-zikr bəyanatı diqqətlə düşünərsək, şəraiti-mühitiyyə və məhəlləyyəmizə və əhvali-ruhiyyə və vicdaniyyəmizə aid nə kimi bir məqamda bulunuruq? Cümhuriyyəti-idarəyə malik olmaq üçün bizdə cümhuriyyəti-ruh varmı, ya yox? Yox deyildir. Fəqət millətin çox az bir hissəsi öz hüquq və vəzaifinə, bəşəriyyət haqqına, insanlıq vəzifəsinə bəhəqq arif və alimdir. Lakin kütleyi-əvam, cümhuri-nas o vəzifələrdən, o haqlardan bixəbərdirlər. Əgər milli məktəblərimiz olmasaydı, əgər millətimizə xor baxmasaydıq, yaxud ümumi, məcburi təlim qanunu tətbiq olunmasaydı, bugünkü gün bu hala qalmazdıq. Nə isə məza-ma-məza, keçən-keçib. İndi nə etməli? Zənni-acizanəmə görə quberniya şəhərlərində mərkəzi təşkilat təsis olunmalı və onlardan bir şöbə uyezd şəhərlərində açmalı və bütün ətrafa qəryələrə, dəhata, obalara, ellər və əşirətlər arasına birər nümayəndələr göndərməlidir. Xülasə, bu xüsusda heç bir fədakarlıqdan çəkinməməlidir. Xüsusən ki, irəlidə tətil günləri yaxınlaşır, yay mövsümü gəlir. Məktəblər bağlanıb, mütəəllimlər azad olub, müəllimlər asudə olacaqlar.
Ay maralÇarxı-fələk məni yaman oxlayıb,Axır yaralardan qanım, ay maral!
Ədəb söhbətiQonaqlar gedəndən sonra atası Kamilə dedi :Bala, sənə neçə dəfə demişəm, evə qonaq gələndə adam qabağa çıxar, qarşılayar, xoş gəldin eləyib, yer göstərər...
Tutur əlimdənKarvan kimi ötüb keçibÖmrümdən çox il,
Mənim çiçəyimMən əməl bağında bir gül əkmişəm,Onun zəhmətini özüm çəkmişəm.
Sevincim, umudumŞiblinin laləsində,Qızıl piyaləsində,
Sənət eşqiMüəllimim Akif Süleymanova*Sən dedin könlünün sənət eşqini
TapmacalarÇöldə, düzdə qaçaram,Hər qapını açaram.
Dərgahda olmaq bir böyük dövlətdirDərgahda olmaq bir böyük dövlətdir,Ona qulluq etmək bir səadətdir,
Tehranın yay gecələrindəGecədir... Yay gecəsi,Hava tutqun və cəhənnəm kimi yerə şölə saçır,
Düşərmi?Salmaq nəzərindən məni cananə düşərmi?Tərk eyləmək öz qulunu sultanə düşərmi?
Ey ruhi-pürsükun!Ey bənliyimdə hakim olan ruhi-pürsükun!Ey ruhi-münfəil! Səni gördükcə həp zəbun;
"Qızıl kölələr" dünyasınaHürr insanlıq hayqırdı: Qəhr olsun zülm, qorxu, kin.Verdi milyonlar qurban… Bəs yenə bu qorxu nə?
Misyonerlər çalışır cəbr ilə Abxaz qövmiMisyonerlər çalışır cebr ilə Abxaz qövmiEyləsinlər hamısı dini-məsihanİ qəbul.
Pəncərədən gördüm səniGözəl bir yay axşamıydı.Küçəmizdən keçən zaman
Sənə qurbanQadasın aldığım, nədən məlulsan?Əgər lal isənsə, dil sənə qurban!
Ha siniCavan ömrüm getdi badi-fənaya,Bundan belə dilim desin ha sini.
YaxşıdırQüdrətən sən bir məclisə varanda,Yaxşı əyləş, yaxşı otur, yaxşı dur.
Dənizin səxavətiMirzə Cavad müəllimə*Bir gün xəzri başlamışdı yaman,
BacımBu zalım dünyada simsar tapmadım,Hər yerdə dayağım oldun, ay bacım!
Birinci kitab, epiloqO vaxtdan iyirmi il keçir, iyirmi təcrübə və sınaq ili. Bu iyirmi il müddətində yuxarıda göstərdiyim qəhrəmanlarım bir çox mühüm siyasi hadisələr şahidi olmuşlar, kimi axıra qədər şahidliyində davam etmiş, kimi isə hadisələrə qarışıb mübarizə etmişdir. Siyasət yolu ilə gedənlərlə, təbiidir ki, təkrar-təkrar görüşəcəyik, lakin bir sıra “şahidlər” in aqibətindən burada da bəhs edə bilərik, çünki bunlarla görüşmək imkanı bir daha olmayacaqdır. Təəssüflə deyə bilərəm ki, Əli hələ tələbə ikən özünü asıb öldürdü.Yerdə qalanları həyatlarını öz ixtisaslarına həsr edərək yaşayır və başqa-başqa mühit və intereslər təsirində bir-biri ilə görüşməyə belə lüzum duymurlar. Fərəməz evlənmiş, lakin yenə əvvəlki flirt aləmindən çəkilməmişdir. Tosyadan olan qız arabir Kiyevdən ona qonaq gəlir, lakin daimi olaraq anasının yanında yaşamağı tərcih edir. Pərviz pambıq sahəsində mühüm bir şura işçisidir, əksər vaxtı qəzalarda keçər. Şəhərə gəldikdə təsadüfən sabiq yoldaşlarının məclisinə düşərsə,
Касыда 1ای به جلال تو شرف، قدرت ذوالجلال راگشته کمال تو گوا، قادر پر کمال را
Binadan gözəl olmayanBinadan gözəl olmayan,Telin qədrini nə bilər?
Ərlə arvadın deyişməsiArvad*Kişi, mənə yaxşı paltar al gətir,
Ay aşa-aşaBir tərlan baxışlı, kəklik yerişli,Seyr edir bağları ay aşa-aşa.
Qəzəl: İkaş eşqi ol bazicə sanmasaydımİkaş eşqi ol bazicə sanmasaydım,Ta avarə-varə axır o odlara yanmasaydım
Balaca mütəfərriqələr 25– Salam əleyküm, ağa Dərviş! Oğlan, nə dərin fikrə getmisən?– Əyləş, kərbəlayı! Atam, bilirsən nə var? Səndən bir neçə sual edəcəyəm, ümidvaram ki, dürüst cavab eşidəcəyəm.