Произведения
- О любви
- О божественной любви
- О разлуке
- О вине
- О природе
- О судьбе
- О смерти
- О мудрости
- О родине
- Хвалебные
- Сатира
- Плачи
Bir az da, gəlin, gözləyək ol yar gəlincə,Min naz ilə ol sevgili dildar gəlincə!
Bakı təranələriBakı, səndə doğulub, səndə dolmuşam yaşa,Gözlərimlə görmüşəm sənin inqilabını.
Рубаи 13در عالم عشق تا دلم سلطان گشتآزاد ز کفر و فارغ از ایمان گشت
Рубаи 6تا واهمه را ز دل نکردیم به دراین راه خطرناک نرفتیم به سر
Ax!..Ax!.. necə kef çəkməli əyyam idi,Onda ki, övladı-vətən xam idi!
Мафрад 11هر گه که دلم ز ره بیفتدنور رخ تو دلیل گردد
Другое стихотворение 75هوای زلف تو تا جا گرفته در دل منبجز خیال پریشان نبوده حاصل من
Aləmin seyrinə gəl, gör nə gözəl fitrəti varAləmin seyrinə gəl, gör nə gözəl fitrəti var,Hər gülün, hər çiçəyin öz adı var, surəti var.
Vətənsiz məhəbbətGözdən gözə axan odla yaxınlaşdıq,O da sevdi,
No... olub ala?!Qatmısan sən gənə də malı mala, no..olub ala?Qazıyırsan ayağım altda çala, no.. .olub ala?
Bunca kim, vardır ol qəmzeyi cadudə bəlaBunca kim, vardır ol qəmzeyi cadudə bəla,Yoxdu yüzdən biri bu çərxi-cəfacudə bəla.
Çar kazakları mərsiyəxanlıqdaTəbrizdə din hərəkatının gurultusu bir neçə gün davam etdi. Camaatın yanında mövhumat əleyhinə danışmaq mümkün deyildi. Təbriz ziyalılarından bəziləri bu hərəkatın əleyhinə danışdıqları üçün ölümcül halda döyülmüş və müctəhidlərin yanına aparılmışdı. Buna görə də, biz təcili iclas çağırdıq və bu iclasda din və mövhumat əleyhinə, bir kəlmə də olsa, küçələrdə danışmamağı qərara aldıq.Rus və ingilis konsulxanaları bizim dini hərəkata qarşı apardığımız mübarizəyə qarşı əks-hücuma keçmişdi. Bizim məqbərə və ziyarətgahları, məscid və mərsiyəxanları nüfuzdan salmaq təşəbbüsümüzə qarşı ingilis və rus konsulxanaları çox təsirli bir tədbirlə meydana çıxmışdılar. Təbriz xalqını tanımaq mümkün deyildi, onlar inqilab dövrünü keçirən təbrizlilərə bənzəmirdi: onlar yenə də orta əsrə aid mövhumatın donunu geymişdilər. Söhbətlər axirətdən, behiştdən, cəhənnəmdən, imamdan, peyğəmbərdən, məscidlərdən və moizədən idi.
Bu nəqşi ki, sən ol güli-rüxsarə çəkirsənBu nəqşi ki, sən ol güli-rüxsarə çəkirsən,Bütlan xətini səfheyi-gülzarə çəkirsən.
Balıqçı oğlunun nəğməsiMən balıqçı olacağam atam kimi,Göy sularda gəzdirəcək məni qayıq.
Daş vaxtı deyilZəmanə dəyişib ay sənə qurban,tərs kimi yaşın da o vaxtı deyil.
Uzaq Şərqin üfüqlərində Cavidi xatırladımTəyyarədəyəm, göyləri fəth etmədə sürət,Çərxi-fələyin sürətini ötmədə sürət.
Necə, ey xodkam, hicründə mana bədnamlıqNecə, ey xodkam, hicründə mana bədnamlıq,Sən vəfasız dusti sevməkdə, düşmən kamlıq.
Газель 109نقشی به بست دلبر من بر مثال خویشآراستش بزیور حسن و جمال خویش
Bir çibin vızıltısıGör kimdi dınqıldadanbağladığım bu tarı,
Mədəni ingilislərin vəhşi yırtıcılığıRus qəzetələrini mütaliə etdiyim yerdə gözlərim “Novoye vremya”da təəssüfamiz bir məqaləyə sataşdı. Bu məqalədə insanı təhqir edəcək dərəcədə murdar bir hadisədən məəl-təəssüf xəbərdar oldum. “Liberalnı” adlanan ingilis qəzetələrindən “Tribyun” adlısı yazır ki, bu keçənlərdə ingilis əfsər (zabit)ləri Misirdə nə səbəbdən isə güllələr atıb, məhəlli əhalidən bir neçəsini vurubdurlar. Bu halda şuriş düşüb, əhali tərəfindən güllələr atıldıqda ingilis zabitlərindən, birisinə güllə dəyib ölübdür. İngilis hökuməti, əlbəttə, öz zabitinin qanını yerdə qoymaq istəməyibdir. Sud qurub, məhəlli əhali tərəfindən 4 nəfərini asılmağa və 2 nəfərini qırmanc (qamçı) ilə döyüb əziyyət verdirməyə məhkum edibdir. Misirlilərdən bir çox adam hazır olduğu yerdə bu binəvaların qətl və cövrünə şüru olunub, tamam 4 saat müddətində olmazın əziyyət və əzabdan sonra hamısını qətl edibdirlər...Bir baxınız, indiyə qədər ingilis tərəfindən “vəhşi” hesab olunan Rusiya milləti hələ qısqıdan qurtarmamış, arzu olunan hürriyyətləri almamış, tələb edir ki, ölüm cəzası fəsx olunsun. Amma azadəlik sayəsində dolanan mədəni ingilislər XX əsrdə də adam öldürməkdən, yəni qatillikdən əl götürməyiblər. Özü də kimi öldürür? Sahibsiz, başsız, əl-ayaqsız əhalini! Nə tövr öldürür?
Hıçqıra-hıçqıraDoğma yurdda yollar keçdimHey xəyallar qura-qura
Газель 5555به دور خط از آن چاه زنخدان بیش می لرزمز آسیب چه خس پوش بر جان بیش می لرزم
Рубаи 177دود تو برون شود ز روزن یک روزمرغ تو بپرد از نشیمن یک روز
Газель 375من کشتهٔ عشقم،خبرم هیچ مپرسیدگم شد اثر من،اثرم هیچ مپرسید
Газель 24کرد عشق ای خون دل در کوی او رسوا مراجامه پوشان که نشناسد کسی آنجا مرا
Zî-tal'at-ı mevzûn u zihî hûb şemâ'ilZî-tal'at-ı mevzûn u zihî hûb şemâ'ilKi gelmiş ana hilkat ile hil'at-i kâmil
Əfqan padşahıBu saat demək olar ki, dünyanın cəmi qəzetləri əfqan padşahı həzrətlərinin səyahətindən danışmaqdadırlar. Onunçün də biz qeyri qəzetlərdən bu barədə geridə durmağa bir səbəb tapmadıq və əgər sözün düzünü axtarsan, o qədər ki, Molla Nəsrəddin əminin keçmiş zamanlarda şahlarla və soltanlarla söhbəti olubdur, bəlkə qeyri qəzetlərin o qədər olmayıbdır; onunçün biz özümüzü danışmağa haqlı bilib keçirik söhbətimizə.Söhbətimiz müxtəsər olacaqdır. Sözümüz ikicə məsələdən ibarətdir: birincisi, padşah həzrəti-aliləri bizim məmləkətə xoş gəlibdir və səfa gətiribdir və Molla əmi buna əmindir ki, əziz qonağımız ölkəmizdə hər nə görüb və eşidibdir – cümləsini sidqi-dildən təsdiq edib bəyənibdir; necə ki, padşah özü və onun vüzərası bunu qəzetlərdə dəfələrlə iqrar edirlər. Belə olanda, biz ümidvar oluruq ki, həzrət padşah vətəninə təşrif aparandan sonra Şuralar İttifaqında müşahidə etdikləri cəmi qanun və qaydaları inşallah öz məmləkəti olan Əfqanıstanda icra etməyə qəti və əbədi surətdə fərman buyuracaqdır.
Газель 512چندان که گفتم: خاطر مرنجانرنجید و رنجاند آن شاه خوبان
Газель 82کیست آن سرو که بر راه گذر میگذردنور چشم است که بر اهل نظر میگذرد
Töhfeyi-Sami, bölmə 606عامی است و خالی از جنونی نیست اوقات به قصابی میگذراند این مطلع و بیت از اوست :گاهی مرا درون دلی گه بدیده ای