Произведения
- О любви
- О божественной любви
- О разлуке
- О вине
- О природе
- О судьбе
- О смерти
- О мудрости
- О родине
- Хвалебные
- Сатира
- Плачи
چرا ننْهم؟ نهم دل بر خیالتچرا ندْهم؟ دهم جان در وصالت
Рубаи 5شمع از سر خود گذشت و آزاد بسوختبر آتش غم خندهزنان شاد بسوخت
Газель 283دمی بیسوز عشقت جان خود بر تن نمیخواهمچو شمع از سوز دارم زندگی مردن نمیخواهم
Didi ki neçün gözüni pür nem görüremDidi ki neçün gözüni pür nem görüremYa gönülüni ben nişe pür gam görürem
Qəbirdən məktubFevral ayında əcəl şərbəti içib dünyayi-fanidən dari-bəqaya rehlət edən Yatyata şəhərinin mütəvəllisi Axund Hacı Molla Cəlil ağa həmin aprelin on birində öz ruhani yoldaşlarına bu məzmunda bir məktub yazıb göndərib:– Ey mənim yoldaşlarım! Mən sizdən incimişəm və səbəbi də budur: mən dünyada sağ ikən siz gündə yüz otuz iki dəfə mənə deyirdiniz:
Газель 252تا به کی خاطر من واله و شیدا باشد؟در بیابان غمت بی سر و بی پا باشد؟
Рубаи 78ای آن که تو پیوسته خدا می طلبیاز خود بطلب اگر مرا می طلبی
Töhfeyi-Sami, bölmə 287خواهر زاده ی مولانا شهیدی قمی است سرور بی باکان و سر دفتر چپانیان بود و در این وادی ها هر چند تعریف او کنند باور توان داشت، گویند بی باکی او تا بحدی بود که روزی سلطان حسین میرزا در خیابان هرات دچار او شده بواسطه مرض فالج در تخت روان سیر میکرده از کمال لطف و احسانی که با طبقه شعر او ظرفا داشته اند فرموده اند « هان مولانا چو نی؟» جواب گفته : « الحمدلله دو پای روان دارم و سیر می کنم! و همچون مرده ها مرا بر تخته پاره ای نبسته اند و چهار کس نمیگردانند!! » دیگر هزلهایی که او با مردم کرده بسیار است و تحریر آن موجب تطویل میشود. استغناء و عدم توجه او به مزخرفات دنیوی و کم طمعی او را در نظر خلق عزیز میگردانید . آخر بواسطه جنگی که میان یکی از اولاد سلطان حسین میرزا و سلاطین ازبک واقع شد کشته گشت . این اشعار از جمله زاده های طبع اوست :بکوی او مرا سنگین دلان دیدند و غوغا شد
Ey məh, sənə bu ahi-dəmadəm nə üçündürEy məh, sənə bu ahi-dəmadəm nə üçündür,Ayineyi-dildə kədərü qəm nə üçündür?
SevməzCanan səni sevməz deyə öz qəlbini yaxma,Şeir aşiqisən, çox da ki canan səni sevməz.
Касыда 79شد ز فرّ ماه فروردین جهان فردوسوارباغها دیبا سلب شد شاخها مرجان نگار
Кыта 80زهی ملک بخشی که خصمت نداردبجز تیره روزی و جز تنگ عمری
Könül, üşşaq qanın çox töküb ol tiği-əbrulərKönül, üşşaq qanın çox töküb ol tiği-əbrulər,Haçan, bilməm, gəlir rəhmə cəfadən yari-bədxulər.
Həqiqət nəfəsliOdlar diyarımın xəritəsindəHəqiqət nəfəsli Lənkəranımsan!
شمارهٔ ۴تا شدهام سرخوش از خیال جمالتدر فرحآباد دل همیشه بهار است
Мафрад 39در سماع آمد بت خوبان چینآفتابی بر زمین در چرخ بین
İnsan yalnız bir dəfə gəlir dünya üzünəİnsan yalnız bir dəfə gəlir dünya üzünə,Yalnız bir yol baxırıq aya, ulduzlara biz.
Ay yaşıl söyüdXəyyam Mirzəzadə bəstələmişdir*O, burdan gedəli
Газель 570چرخ پر گوهر شب تاب شد از گریه ماماه در هاله گرداب شد از گریه ما
Газель 88عقل در عشق تو سرگردان بماندچشم جان در روی تو حیران بماند
Рубаи 15یارب، تو بدین قوت سهلی که مراستوین کوتهی مدت مهلی که مراست
Газель 285ما نظر جز بر تبان سیمبر کم کردهایموز بتان سیمبر قطع نظر کم کردهایم
Cân geldi vü ben didüm ana gamzedesinCân geldi vü ben didüm ana gamzedesinTen geldi vü ben didüm ana dil-şüdesin
LüğətMolla Nəsrəddinin qamusül-əlamından:Ehtimal – Yəni birinin malına həmlə etmək. Həmin ləfz Gəncə, Quba, Qarabağ və Naxçıvan mahallarında çox işlənir. Xorasan və Məkkə yollarında dəxi mötaddır.
Газель 254طور سینا چه بود؟ سینه دانا باشددل عاشق چه بود؟ لجه دریا باشد
Рубаи 79در دار وجود گشت دیار علیچون هست یقین ولی جبار علی
Töhfeyi-Sami, bölmə 289در اوایل ببرزگری اوقات میگذرانید و در اواخر بواسطه شهرت شاعری و لطف پای دردایره ی سپاهیگری که هیچکس جان از آن دایره ی بی سر و پا بسلامت بیرون نبرده نهاد . در اوایل زمان صاحبقران مغفور بمراتب عالی صعود کرد اما بموجب القاص لایحب القاص بسعایت امیر نجم زرگر که در آن ولاسهم سعادتش بکمان خانه اقبال رسیده بود هدف تیر غضب او گشته و کشته شد . در محل رفتن غزلی که این دو بیت از آنست در سلک نظم کشید و یادگار بر صفحه روزگار بی اعتبار گذاشتآتش نبود آه من دردمند بود
Kim ki, Seyyid, özünə bir gözəli yar bilirKim ki, Seyyid, özünə bir gözəli yar bilir,Nə qədər cövr eləsə canə səzavar bilir.
YerləşməlidirBöyüyüb yavrular ərləşməlidir,Yurdda yumruq kimi birləşməlidir!
Касыда 86مگر نگارگر چین شده است باد بهارکز او بنفش و نگار است بوستان چو بهار