Произведения
- О любви
- О божественной любви
- О разлуке
- О вине
- О природе
- О судьбе
- О смерти
- О мудрости
- О родине
- Хвалебные
- Сатира
- Плачи
ای ترک، دل ما را خوشدار به جان تومگذار تن مارا لاغر چو میان تو
Газель 378من چه کردم که مرا از نظر انداختهنظر لطف بجای دگر انداخته
Eyâ nigâr revâ mı be-hakk-ı nân u nemekEyâ nigâr revâ mı be-hakk-ı nân u nemekKi zâyi' ola senün yoluna yidügüm emek
Üç çərəkBiz aşağıda qol çəkən mülk sahibləri eşitmişdik bələdiyyə qərardadına binaən, yıxılan divarları təmir edən vaxt lazımdır üç çərək dalı çəkilmək.Biz bunu belə başa düşdük ki, divarı küçəyə tərəf lazımdır üç çərək dalı çəkmək. Amma indi başlayıblar müqəssir tutmağa ki, biz güçələri genəltmək əvəzinə daha da daraltdıq.
Газель 414از شبستان ازل، تا بامداد آب و گلبا تو می بودست جانم، بی تو کی بودست دل؟
Vəslin əcəb nə candır kim, canımış bəhasıVəslin əcəb nə candır kim, canımış bəhası,Üzün nə nurimiş gör kim, göz qıpar ziyası.
Töhfeyi-Sami, bölmə 668از شیخ زاده های سپهسالار مالک است و مزار مذکور در چهارده من اعمال طبس گیلک است . بزعم مردم آنجا یکی از اصحاب رسول صعلم، مدفون است و العلم عندالله تعالی، اما مولانای مذکور مردکی سخت جان سگ پای است پای پیاده از طبس بعراق آمده جهت مهم سازی و با امرا و وزراء واردوی معلی بجهت ابرام آشنا شد، تا مهم او ساختند، چون اوقات او در خانه های مردم بهتر از خانه خودش میگذرد حالا دوازده سال شد که مهم سازی کرده اما در اردو ساکن است و با اینهمه خوبی سلیقه (!) دعوی شاعری نیز میکند قصیده ای گفته بود در شکایت اهالی طبس که مطلعش اینست :و در این قصیده ابیات طرف گفته از جمله در صدق اعتقاد خود نسبت بحضرت نواب صاحبقران این بیت گفته ؛
Dünən gecə mənə həmbəzm bir səmənbər idiDünən gecə mənə həmbəzm bir səmənbər idi,Məhi-cəmalı ilə gözlərim münəvvər idi.
Bu varlıqdaSevgidir, məncə, bəxtiyarlıq da,Ulusa sevgidən əzəl şey yox.
Salıbdır, dilbəra, zülfün üzündə sayə hər yanəSalıbdır, dilbəra, zülfün üzündə sayə hər yanə,Görünmür taği-əbrulər, düşübdür bəs ki pünhanə.
Газель 1496لب خاموش نمودار دل پر سخن استجبهه بی گره آیینه خلق حسن است
Кыта 343گر از غم خلاصی طلب کردمیهم از نای نوشی سبب کردمی
Газель 674به چشم سر هدف سازم دل خود را به جان تواگر بر نام من تیری بیندازد کمان تو
Газель 384در دیده نور در تن جان عزیز ماییاما چه سود خود را هرگز نمی نمایی
Zülfün ile ser-geşte vü gözünle alîlemZülfün ile ser-geşte vü gözünle alîlemAttâr lebünden nola dilerse alîl em
TüstüYer üzündə ikicə şəhərdə hamamların tulanbarında peyin yandırırlar: bir Naxçıvanda, bir də Təbrizdə.Yer üzündə cəmi hamamlar ya neft ilə qızır, ya odun ilə. Hətta dılğır Marağada, Xoyda və qeyri şəhərlərdə də hamam odun ilə qızır. Və yer üzündə bir şəhər yoxdur ki, onun tüstüsü qonşuya əziyyət eləsin.
Газель 415بلبل آشفته حال، از سرمستی بنالموسم هجران گذشت، نوبت وصلست و حال
Yandırdı eşqin bağrımı, səndən mana dərman gərəkYandırdı eşqin bağrımı, səndən mana dərman gərək,Gərçi yolunda aşiqin canü dili suzan gərək.
Töhfeyi-Sami, bölmə 669مرد بله و ساده است و بغایت از وادی شاعری بدور افتاده خوبی اش آنکه از قم است و حسن پوش، معایب آن مردم فاش گفته چنانکه میفرماید :تا کی پیاده بی سر و پا دق و لق بود
Axiri-dəhr nə mümkündü fənadən qeyriAxiri-dəhr nə mümkündü fənadən qeyri,Kimsə baqi degil aləmdə xudadən qeyri.
Bura müstəmləkəmi?!Dedi: müstəmləkədir yurdum, aman, ağlayaraq,Öz əliylə özü öz mənliyini dağlayaraq.
Bənd edib zülfünü dildar məni dilgirəBənd edib zülfünü dildar məni dilgirə,Bildi divanəsiyəm, saldı yenə zəncirə.
Газель 1553حاصل دولت دنیا همه غفلت بوده استپرده خواب، سراپرده دولت بوده است
Газель 10اری فیالنوم ما طالت نواهازمانا طاب عیشی فی هواها
Газель 680زود شود باز بستهٔ توعاشق از دام جستهٔ تو
Газель 386ورد منست نام تو یا مرتضی علیمن کیستم غلام تو یا مرتضی علی
Cân meyli ho var idi tapuna haber ileCân meyli ho var idi tapuna haber ileBiri bege irişdi çü gördük basar ile
Əfradi-salehHər kəsdən soruşuram ki, “axır, bizim ədliyyəmiz nə səbəbə münhəll oldu?”, mənə cavab verir ki, “təzə ədliyyə əfradi-salehdən təşkil tapacaq”. “Bəs, belə məlum olur ki, təzə əfraddan təşkil tapaçaq?”. Deyir: “Bəli”. Deyirəm: “Xub, belə məlum olur ki, köhnə əfrad əfradi-saleh cümləsindən deyilmişlər?” Deyir: “Bəli”. “Çox əcəb, indi başlayaq başdan: məsələn, götürək təzə vəzarəti-ədliyyə əzasını. Bunlar ki, təzə deyil, köhnədirlər, azından dörd vəziri-ədliyyə görüblər. Əgər məqsəd köhnələri götürüb, təzələri meydana gətirməkdir, elədə, bəs, bu nə işdir?”. Deyir: “Bilmirəm”.Deyirəm: “Xub, gələk Təbrizə: ağayani-flan ki, təzə deyillər, köhnədirlər?”. Deyir: “Bəli”. Deyirəm: “Xub, Təbriz ədliyyəsini ki, haman köhnə ağaların vasitəsilə təşkil etmək fikrindədirlər”. Deyir: “Bəli”. Deyirəm: “Xub, söz yox ki, ağayani-flan əfradi-salehdəndirlər”. Deyir: “Bəli, bəli, əlbəttə, xub”.
Газель 417خاطرم آشفته و جان در ملالرو بنما، ای مه فرخنده فال
Yarəb, nə səbəbdəndir olur taqətimiz taqYarəb, nə səbəbdəndir olur taqətimiz taq,Çoxdan bəridir çeşmimiz ol çeşminə müştaq.