Произведения
- О любви
- О божественной любви
- О разлуке
- О вине
- О природе
- О судьбе
- О смерти
- О мудрости
- О родине
- Хвалебные
- Сатира
- Плачи
چو گل بیش ندهم سران را صداعیکنم بلبلان طرب را وداعی
Газель 886ای نسیم سحر، چه میگویی؟از بت من خبر چه میگویی؟
Buraxdı xakə hüsnün afitabi-aləmarayiBuraxdı xakə hüsnün afitabi-aləmarayi,Götürdü yer üzündən möcizi-ləlin Məsihayi.
Bosna və Hersək məsələsiUşaqlıqda mənim başımın hər yeri qırxılırdı, amma tamam kəlləmdə bir qədər tük qalırdı. Bunun adına kakil deyirlərdi. Mənim kakilim çox uzun idi. Bir də qulağıma qızıldan sırğa kimi bir şey taxmışdılar, adına heydəri deyirlərdi. Mənim anam nəzir eləmişdi ki, mən yeddi yaşa çatanda məni aparsınlar Bakıda Bibiheybətə, kakilimi orada qırxdırsınlar, heydərini də orada açsınlar… Bir gün qulağımda heydəri çıxmışdım küçə qapısına, gördim bir nəfər yekə oğlan gəldi əlində taxtadan yonulmuş bir at. Mənə dedi: “Ala bax, bağışlayıram sənə, gör nə yaxşı atdı!” Mən bunu görcək sevinə-sevinə atı aldım, o oğlan atı verdi əlimə, əlin uzatdı qulağımdan heydərini çıxartdı. Amma mənim heydəri nə vecimə gəlir. Çox şad əlimdə at getdim evə. Anam məni görcək dedi: “Adə, o at nədi?” Dedim: “Küçədə bir əmi verdi”. Dedi: “Vay başı daşdı, hanı heydərin?” Dedim: “Əmi apardı”. Anam qışqırdı, bağırdı, nənəm gəldi, xalam gəldi, bibimə adam getdi. Qərəz, bir qiyamət qopdu ki, gəl ki görəsən. Amma indiki kimi mənim yadımdadır ki, o küy-kələk, o qiylüqal heç mənim qulağıma girmirdi. Mən ancaq at ilə məşğul idim, onu oynadırdım. Vaqeən gərək də elə olaydı, çünki onda mənə oyuncaq lazım idi, iqruşka ilə şad olurdum. Bu qalsın burada.Əmiri-Əfğanıstan öz səyahətnaməsində yazır: Vəqta ki mən Əfğanıstandan qaçıb Əmiri-Buxaraya pənah apardım, Əmirin gözü mənim yanımda olan bir gözəl oğlana düşdü, istədi onu mənim əlimdən alsın. Bunun üstündə aramız pozuldu. Buxaradan getməli olduq. Mənim müqərriblərimdən dedilər ki, gedək Səmərqəndə, Rusa pənah aparaq. Mən dedim: Bu necə ola bilər: olar kafir, biz müsəlman? Dedilər: Doğrudur, rus kafirdir, amma müsəlmanlığın rəvacına bizdən artıq çalışır. Dedim: Necə? Dedilər: Səmərqəndi ki təzə alıb, orada car çəkdirib ki, hər kəs cümə namazına gəlmə sə iyirmi beş manat cəriməsi var.
Işkun nigârâ gönüle cânî degül midürIşkun nigârâ gönüle cânî degül midürCevrün benüm bu cânuma cânî degül midür
Газель 595می کشد آن حبیب فرزانهچشم را سرمه، زلف را شانه
Газель 58نیست غیر از آه، دلسوزی دلِ افگار راشمعِ بالین از تبِ گرم است این بیمار را
Касыда 223چون صبحدم عید کند نافه گشائیبگشای سر خم که کند صبح نمائی
Касыда 1راه گم کردم، چه باشد گر به راه آری مرا؟رحمتی بر من کنی وندر پناه آری مرا؟
Bülbüli-dil gülşəni-rüxsarın eylər arizuBülbüli-dil gülşəni-rüxsarın eylər arizu,Tutiyi-can, ləli, şəkkərbarın eylər arizu.
Ərəb İzzət qaçmıyıbKöhnə idarə vaxtında Osmanlı türklərinin başına ən böyük bəla olanlardan biri də sultanın ən yaxın adamı olan Ərəb İzzət paşa idi.Bu zalım osmanlıların başında nə cür istərdisə oylə oynurdu. Hamı maarif əhlini zəhərli pəncələrilə sıxıb özünə qul, əsir eləmişdi.
Apar gönlümi şâhâ gözün ileApar gönlümi şâhâ gözün ileMeni tek tâze kılgıl yüzün ile
Газель 596آیینه تیره شد، ز چه تیره است آینه؟چون رو به روی دوست ندارد هرآینه
Газель 59داد سیلِ گریهٔ من غوطه در گِل بحر راگوهر از گَردِ یتیمی کرد ساحل بحر را
Рубаи 14ای تیغ تو آب روشن و آتش نابآبی چو خماهن، آتشی چون سیماب
Касыда 3گر آن جهان طلبی، کار این جهان دریاببه هرزه میگذرد عمر، وارهان، دریاب
Vəh nə qamət, nə qiyamət, bu nə şaxi-güli-tərdirVəh nə qamət, nə qiyamət, bu nə şaxi-güli-tərdir,Nə bəladır nəzər əhlinə, nə xoş məddi-nəzərdir?
Üç yüz milyon maşallahAxır vaxtlarda bəzi “millətpərəstlərimiz” bir cür “mücahidliyi” özlərinə adət eləyiblər: məsələn, xata olur ki, bir nəfər Məşədi Həsən əlində bir kasa qatıq yol ilə gedən yerdə, bir nəfər İvan buna naqafil toxuna və məşədinin qabı əlindən düşə və qatıq tökülə yerə. Bunu eşidən kimi “millətpərəstlərimiz” o saat çıxırlar bir uca damın üstünə və əllərini qulaqlarına qoyub bar-bar bağırırlar: “Ay müsəlman qardaşlar, görürsünüzmü ki, haramzada İvan murdar ola-ola necə müsəlmanlardan utanmadı, necə üç yüz milyon bir camaatdan qorxmayıb Məşədi Həsənimizin qatığını tökdü küçədə torpaqların üstünə. Vay-vay!.. Ar olsun bizə, hələ durub baxırıq, hələ bu binamusluğu qəbul eləyirik!..”Amma mən deyirəm ki, belə millətpərəstliyin istotu bir az çoxdur, az qalır adamın ağzını yandırsın. Mən belə qanıram ki, İvan əgər qəflətən Məşədi Həsənin qatığını tökmüş olsa, günahı o qədər azdır ki, bundan ötəri minarəyə çıxmaq lazım deyil. Əgər qəsd ilə tökülmüş olsa, burada İvana bir balaca nəsihətdən savayı heç özgə bir atılıb düşməyə ehtiyac yoxdur.
Diler isen ki göresin ayı neDiler isen ki göresin ayı neGün toğıcah elüne al âyine
Газель 597تا گرد ماه، سنبل مشکین نهادهایبس داغها که بر دل مسکین نهادهای
Газель 60عشق کو تا گرم سازد این دلِ رنجور رادر حریمِ سینه افروزد چراغِ طور را
Рубаи 27دستی که گرفتی سر آن زلف چو شَستپائی که ره وصل نوشتی پیوست
Касыда 17دوش از نسیم گل دم عنبر به من رسیدوز نافه بوی زلف پیمبر به من رسید
Qaçan kim, qamətindən ayrı seyri-busitan etdimQaçan kim, qamətindən ayrı seyri-busitan etdim,Qoparıb əşk-seylabilə min sərvi rəvan etdim.
Təzə ilBir il keçir, o biri il gəlir; 1329-cu il keçdi, 1330-cu il daxil oldu. Xaçpərəstlərin 1911-ci ili getdi 1912-ci ili başlandı.Aylar dolanır, həftələr, günlər, saatlar, dəqiqələr hərəkət eləyir. Əbrü badü məhü xurşidü fələk dər karənd.
Bu ne hüsn olur ne boy ne sin begümBu ne hüsn olur ne boy ne sin begümHûrî misin ya perî nesin begüm
Газель 614گر جان بهوای تو گرفتار نبودیجان و دل ما طالب دیدار نبودی
Отдельное стихотворение 63باقی به حق، ز خویش فنا می کند ترااز عشق غافلی که چها می کند ترا
Рубаи 36گردون حشمی ز پایهٔ رفعت اوستدریا نمی از ترشح نعمت اوست
Касыда 19سر پیوند ما ندارد یارچون توان شد ز وصل برخوردار؟