Произведения
- О любви
- О божественной любви
- О разлуке
- О вине
- О природе
- О судьбе
- О смерти
- О мудрости
- О родине
- Хвалебные
- Сатира
- Плачи
Ramazanın 3-cü günü şəhər məktəblərinin birində (adını yazmırıq) oruc tutanların və yeyənlərin adları siyahiyə götürülürdü. Bundan ötrü əlahiddə komisyon təşkil olunmuşdu. Həmin komisyon ibarət idi iki müəllimədən və bir nəfər müəllimdən. Ramazanın 3-də komisyon saat onda varid olur həmin məktəbə və birinci sinfin qız və oğlan şagirdlərini imtahana çəkməyə şüru edir. Qabaqda mizin üstə bir bardaq su və bir stəkan qoyurlar və qızları, oğlanları bir-bir çağırırlar qabağa və sudan stəkana töküb təklif edirlər ki, bir qurtum içsin.Birinci. Bir qız ortalığa gəlir – on yaşında. Bunun adını və atasının adını komisyon siyahiyə götürür (amma biz burada şagirdlərin adını yazmırıq). Bu qız sudan bir qurtum içir, gedir oturur yerində. Qızın atası da böyük məktəblərin birində müəllimdir. Demək, qız oruc tutmayıbdır.
Ağzun sanemâ la'l-i lebün eme gerekdürAğzun sanemâ la'l-i lebün eme gerekdürCân hasta durur cehd kıla eme gerekdür
Отдельное стихотворение 117ترا که پنبه گوش شعور سیماب استنفس کشیدن محشر فسانه خواب است
Рубаи 239چون سایه اگر باز به کنجی تازمهمسایهٔ من سایه نبیند بازم
Рубаи 28شاهی ز غلام خویش یاد آوردستما را به سلام خویش یاد آوردست
Vətənimdir vətənimdir vətənimdir vətənimPənbeyi-daği-cünun içrə nihandır bədənim,Diri olduqca libasım budur, ölsəm, kəfənim.
Həmi yaxşı, həmi pis, yaxud meymunBu il Bakıda vəhşi heyvanların görsənişi əhali üçün və xüsusən məktəb şagirdləri üçün yaxşı bir iş oldu. Orada elə heyvanları görmək müyəssər oldu ki, qeyri vaxtda onları görmək mümkün deyil: necə ki, şir, pələng, ilan, kenquru, dəvəquşu, kaftar və qeyriləri.Kaftar dedim-adam soymaq yadıma düşdü. Xülasə, bilmirəm bu söz hardan fikrimə gəldi.
Nây ki aslı sâz ola sâzını nâya benzedemNây ki aslı sâz ola sâzını nâya benzedemKirpügiyile kaşını oh ile yaya benzeclem
Газель 118غوطه در گُل داده بود اندیشهٔ دنیا مرانالهٔ نی شد دلیلِ عالمِ بالا مرا
Рубаи 253خاقانی اگر ز خود نهی گام برونمهرهات شود از ششدر ایام برون
Рубаи 29کس لاف غم تو، ای پریوش، نزدستتا در دل او مهر تو آتش نزدست
Səba, lütf etdin, əhli-dərdə dərmandan xəbər verdinSəba, lütf etdin, əhli-dərdə dərmandan xəbər verdin,Təni-məhzunə candan, canə canandan xəbər verdin.
Bir qətrə göz yaşıBir tərəfdən sarıqlı axundlar düşüblər mömin müsəlmanların canına və onları inandırırlar ki, hər kəs imam yolunda bir qətrə göz yaşı töksə, axirətdə onun cəmi günahları bağışlanacaqdır. Avam camaat da bu sözlərə inanıb, mahi-məhərrəmdə kəsbkarını buraxıb, imam yolunda ağlamaqdan gözlərini kor edibdir ki, bəlkə axirətdə onun günahları bağışlana.Bir tərəfdən də mahi-məhərrəm yavuqlaşanda avam camaatın halına yanan cavanlar başlayırlar möminlərə dəlil-nəsihət eləməyə ki, elm və sənət dalınca getsinlər, yalançı axundlara inanmasınlar, imam yolunda gözlərinin işığını zay etməsinlər, çünki min gün və min gecə də imam yolunda ağlasan, bunun sənə bir çürük qəpikcə mənfəəti ola bilməz.
Göğe çıhdı sinün ile sanemâ râyet-i ışkGöğe çıhdı sinün ile sanemâ râyet-i ışkMu'ciz oldı i begüm hüsnün ile âyet-i ışk
Отдельное стихотворение 119دل آرمیده بود گفتگو چو هموارستچمن صحیح بود تا نسیم بیمارست
Рубаи 273گر خاک ز من به اشک خون پالودننالید، منال کو گه آسودن
Рубаи 37جانا، دلم از فراق رویت خونستچشمم ز غمت چو چشمهٔ جیحونست
Tutuşdu qəm oduna şad gördüyün könlümПечалью сердце сожжено — счастливое когда-то сердце.Свободой гордое вчера, заботами объято сердце.
Qəzalarda yol məsələsi“Kəndli qəzeti” axır nömrəsində qəzada olan yollardan söhbət açmışdı.Yol məsələsi əhəmiyyətli məsələlərin biridir və bu barədə mərkəzi icraiyyə komitəsinin Lənkəranda olan iclasında çox danışıq oldu və xeyli mübahisə üz verdi.
Çü sâkî tapun ola sun bize deniz içelümÇü sâkî tapun ola sun bize deniz içelümŞunun ki içmez ayağın getür ki biz içelüm
Газель 135عشقِ پنهان باعثِ روشنروانی شد مراروشن این غمخانه از سوزِ نهانی شد مرا
Рубаи 276امروز به حالی است ز سودا دل منترسم نکشد بیتو به فردا دل من
Рубаи 40ای آنکه ترا قوت هر بیشی هستبنگر به دلم، که اندکش ریشی هست
Əzbər olmuşdur dilimdə şanlı namın, ya Əli!Əzbər olmuşdur dilimdə şanlı namın, ya Əli!Mən kiməm, aləmdə bir kəmtər qulamın, ya Əli!
Beynəlxalq qadınlar günü və şəriətMən elə bilirəm ki, sən zarafat eləyirsən. Ağlını yığ başına, düzəməlli danış. Bu orucağız vaxtımda onsuz da aclıq və papirossuzluq məni elə cinləndirib ki, hirslənməyə bircə bəhanə axtarıram. Bu gün bütün dünya işçi və kəndli qadınları öz qardaşlıq əllərini bir-birinə uzadıb, bir-biri ilə rabitələrini daha da artıracaqlar. Ancaq üzr istəyirəm, mən ona təəccüb edirəm ki, dünya işçi və kəndli qadınları mənə əllərini uzadanda mənim əlimi onlar necə tapa biləcəklər ki, mənim əlim bu dəqiqə məşğuldur: bu dəqiqə mən iki əlimlə Quranı tutub qoymuşam başıma və axund Molla Hüseynin tilavətinə iqtida edə-edə deyirəm:– Bikə, ya Allah
Humârumuz çü yazıldı tur imdi bâde getürHumârumuz çü yazıldı tur imdi bâde getürGeçen ömürlerümüzi bu lahza yâda getür
Газель 139چون ز دنیا نعمتِ الوان هوس باشد مرا؟خونِدل چندان نمییابم که بس باشد مرا
Рубаи 284کردم به قمار دل دو عالم به گروتن نیز به دستخون سپردم به گرو
Рубаи 41با ما دمش ار به مهر یکتاست بهستسیب زنخش چو در کف ماست بهست
Əşrəqət min fələkil-behcəti şəmsün və bihaƏşrəqət min fələkil-behcəti şəmsün və biha,Mələəl-aləmə nurən və sürurən və bəha.