Milliləşmək

Canlı işlər, tarixi dəyişikliklər bizə göstərir ki, hər cəmiyyət, hər fərd, hər dürlü ənənəsindən, müqəddəsatından, imkan və etiqadından az-çox əl çəkdiyi halda milli dilindən əsla və əsla vaz keçməmişdir. Və heç vaxt da keçəməz. Çünki hər millətin ədəbiyyata malik dili o millətin ruhu, nişaneyi-mövcudatıdır. Ondan məhrum olduğu gün mərhum olmuş, ondan uzaqlaşdığı gün qəbrinə yaxlaşmış deməkdir.Tarix bizə göstərir ki, bir millətin cahangirliyi, hökuməti, hətta yeri-yurdu da əlindən alınsın, madam ki, milli ədəbiyyatı var, o millət məhv edilməz. Dili kəsilməyən millətin vücudu kəsilməz, ədəbiyyatı yaşayan millət heç vaxt ölməz.

Ömər Faiq Nemanzadə19195 dəq
Aldanmış kəvakib

POVESTALDANMIŞ KƏVAKİB (H E K A Y Ə T İ - Y U S İ F Ş A H)

Mirzə Fətəli Axundzadə36 dəq
Çeşmə kitabəsi

Bir əcəb çeşmə Əlaiddin rəvan etmiş idi,Məscidi-Batum civarində nəziri-səlsəbil.

Mirzə Fətəli Axundzadə1 dəq
Cəfərqulu xana məktub

Səbəb nədir kim, yazdığım kağıza,Heç cavab yetişməz bizim diyara?

Mirzə Fətəli Axundzadə1 dəq
Cəfərqulu xana

Səlam olsun məndən sərkar xana,Mollalardan bir az edim şikayət.

Mirzə Fətəli Axundzadə1 dəq
Cəfərqulu xana

Hacı qulu səndən, ey taci-sərim,Ziyadə-ziyadə xürrəm olubdur!

Mirzə Fətəli Axundzadə1 dəq
Fuad paşanın mədhində

Hər tərəfdən əhli-islamə bu gün təbşirdir.Kim Suleyman şahə Asəfvəş vəzirü mirdir.

Mirzə Fətəli Axundzadə1 dəq
Həcvi-Əbdürrəsul xan

Dünən İranın paytaxtındanAraq düşkünü, pərişan bir qoca gəldi;

Mirzə Fətəli Axundzadə1 dəq
Mədhiyyə

Kapitan İqranoviç haqqında*Şahi-şahan imperator, xosrovi-keyvan sərir,

Mirzə Fətəli Axundzadə2 dəq
Səidə xitab

Səida, nuri-çeşmim, bir nəsihət daxı məndən al!Ülumə sərfi-səy et, bulhəvəslik yoluna varma!

Mirzə Fətəli Axundzadə1 dəq
Şahmat oyunu haqqında

Biri şah, biri vəzir və ikisi fildir,İki at və iki qala şaha kəfildir.

Mirzə Fətəli Axundzadə1 dəq
Təcnis

Əsiriyəm bir dilbərin ki, əgərXəncərlə şan-şan o yara məni,

Mirzə Fətəli Axundzadə1 dəq
Təcnisi-digər

Çıxıb gül fəslində seyrə nigarım,Sənalar eylərəm baharü yayə.

Mirzə Fətəli Axundzadə1 dəq
Tərifnamə

Ey Keyqubad taxtında əyləşən!Şahlığın onda həmişəlik olsun.

Mirzə Fətəli Axundzadə2 dəq
Vanda

Müsəlmanlar! Orda-burda az danışın yalanı,Gəlin həqqi unutmayın, insaf eyləyin bir az!

Mirzə Fətəli Axundzadə2 dəq
Zakirə məktub

Qasım bəy, eşitdim yaxın olubsanXan qızına, axır nədir bu rəftar?

Mirzə Fətəli Axundzadə2 dəq
Zəmanədən şikayət

Fəsad ilə dolu göylər edərkən tərsinə dövran,Tükənməz qəmdən olmuşdu könül-dərdli, ürək-nalan.

Mirzə Fətəli Axundzadə3 dəq
Sərgüzəşti mərdi-xəsis

Təmsili-güzarişi-əcib ki, keyfiyyəti beş məclisdə bəyan olub itmamə yetir.ƏFRADİ-ƏHLİ-MƏCALİS

Mirzə Fətəli Axundzadə1 dəq
Əvvəlinci məclis

Əvvəlinci məclis vaqe olur Heydər bəyin obasından kənar bir böyük palıd ağacının dibində, aydınlıq gecədə.Səfər bəy qıvraq geyinmiş, yaraqlı-əsbablı oturub daş üstə, Heydər bəy qabağında habelö yaraqlı-əsbablı, qıvraq geyinmiş məlal ilə danışır.

Mirzə Fətəli Axundzadə15 dəq
İkinci məclis

İkinci məclis Ağcabədi kəndində vaqe olur. Bazarın bir küncündə tikilmiş dükanın içində qədəkdən, bezdən, şilədən, alçaq çitlərdən tökülübdür. Hacı Qara yarımarşın əlində bikef oturubdur.H a c ı Q a r a. Allah kəssin belə bazarı! Belə alış-verişi! İt oğlu qədək, şilə verənin əli qurğuşun imiş! Üç aydır Qalada almışam, gətirib beş top satmamışam! Heç kəs malın üzünə baxmır. Deyəsən ölətdən qırılanların sovxasıdır. Heç kəs yovuğuna gəlmir. Bu bazar ilə mən bir ilədək də buları satıb qurtara bilməyəcəyəm. Evim yıxıldı getdi! Bu nə iş idi mənim başıma gəldi?! Beş yüz manat nəqd pul verəsən, faydasından, qazancından əl çəkəsən, mayan da əlinə gəlməyə, bu harda görülübdür? Evin dağılsın çit satan! Qapın çırpılsın şilə verən! Çadra verən, səni görüm heç uğruna xeyir gəlməsin! Sağ-salamat satdığın malın qazancın yemiyəsən! Uf, uf! (Əlin dizinə çırpır). Zalım oğlu, yüz yol qurana, peyğəmbərə and içdi ki, çox rəvac maldır, Ağcabədi bazarında üç gündə hamısın satarsan! Üç gün indi üç ay olubdur. Üç ay deyil ki, bu mal üç ilə də satılmaz. Yaxşı məni aldatdı. Bu hesab ilə düz yüz manat zərərim var. Bu dərd məni şəksiz öldürəcək. Bu halda Xudaverdi müəzzin yetişib qəflətən.

Mirzə Fətəli Axundzadə18 dəq
Üçüncü məclis

Üçüncü məclis vaqe olur Arazın kənarında. Qızılbaş səmtində. Bəylər və Hacı Qara Təbrizdən qaçaq mal alıb qayıdırlar. Arazın kənarına, piyadalanıb yığışıblar qırağa. Araz qıjhaqıj axır, dumanlı gecədir, gah-gah ildırım şaxır.H e y d ə r b ə y. Burdan indi keçmək olmaz. Gərək bir dört verst aşağıda küy-qalmaqal salaq, kazaklar tamam aşağı ensinlər, sonra qayıdıb burdan keçək.

Mirzə Fətəli Axundzadə10 dəq
Dördüncü məclis

Dördüncü məclis vaqe olur Xonaşin dərəsində, aydınlıq gecədə, iki erməni, biri piyadə, birieşşək üstə gəlirlər.

Mirzə Fətəli Axundzadə12 dəq
Beşinci məclis

Beşinci məclis vaqe olur obada. Heydər bəy alaçığın içində oturubdur, bir gün irəli toy edib gətirdiyi gəlini ilə. Çöldə zurna-qaval çalırlar. Cahıl uşaqlar oynuyub söz oxuyurlar.H e y d ə r b ə y: Allah, kərəminə şükür! Yuxudur, görəsən, ya zahirəndir ki, mən səninlə qabaqqabağa oturmuşam. İki il çöllərdə dərdinlə gün keçirib axır ki, arzuma yetişdim. Bu nemətin şükrünü yerinə yetirə bilmənəm.

Mirzə Fətəli Axundzadə17 dəq
Əkinçi

Məzlumluq edib başlama fəryadə, əkinçi!Qoyma özünü tülkülüyə adə, əkinçi!

Mirzə Ələkbər Sabir2 dəq

Teqlər açar sözlərə görə avtomatik verilib və redaktorlar tərəfindən dəqiqləşdirilir.