Məmməd Araz
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Bu millətə nə verdik ki?Kimsə qapdı ziyasını,
Qoluzorlulara nifrətim varBütün qoluzorlulara nifrətim var:Boylu olsun, alçaq olsun,
Atamın kitabıBirinci etirafAtam İnfil İbrahimova ithaf edirəm.*
Gecə, dəniz...Bir sən, bir mən,Bir də dəniz
Məhəbbət körpümüz(«Naməlum qadına məktublar»dan)*Bizim faciəmiz qəhqəhəli qəm,
Babamın səsiBabamın gür səsi vardı,Babam bəzən
Mənim NaxçıvanımSinəmdə o yerin dağ havasıdır,Qaynar bulaqları qaynar qanımda.
Oxu, tatar qızıOxu, tatar qızı, dodaqlarınıDarasan çayına söykəyib, oxu!
Ana yurdum, hər daşına üz qoyumAna yurdum, hər daşına üz qoyum,Hər dərəndə çaldığım saz yaşayır.
Çoban çörəyi, çoban ürəyiQışlaqda yazılmış şer*Bir qadın ki, dağ mehini düzüb saçına,
Bir dağa açıq məktubBəri bax!Yaxından pis görünən
Eyfel qülləsində...Eyfel qülləsindən Parisə baxdım,Par-par parıldayan Pari, Paridir.
Ömrümün suayrıcındaUçuq bir dəhnədən suyu sovulmuş,Dəni qarışqaya, quşa yem olmuş,
Səbrimdən inadıma məktubHər «səfər» qabağı mənimlə danış,Məni məşvərətçi baba bil hərdən.
Dağ yaddaşında yazıBirisini çıxartdılar uca bir yerə,Tez aşağı daş hellətdi:
Şöhrətə atılan gülləİlya Çavçavadzeni öldürən güllə*indi onun ev-muzeyində saxlanılır.*
YuxuQəribə bir yuxu gördüm bu gecə mən,Qopub qaçmaq istəsəm də
Məmməd AslanaQardaş, düzümünün əsiri oldum,Xəbərim olmadı özümdən mənim.
Özündən qaçmağa nə varmış?Özündən qaçmağa nə varmış?Qaçıram.
Nə ola-ola...«Nişançı özümüz, hədəf özümüz»;Dayanaq, sonrası nə ola-ola.
Kimliyim, nəçiliyim...Qəfil düşdüm bəd taleyin kəməndinə mən,Axır dönüb bu halımla barışan oldum.
KöçəriSən də köçərisən, mən də, bilirik,Deyən yox özünə: «yazıq köçəri».
Vəfalıya can qurban...«Vəfasız atar gedər»*Heç bilmirəm kimdi yazan, kimdi oxuyan?
Ağlama, qorxuram göz yaşlarındanYenə gözün dolu, ürəyin dolu,Təsəlli sənindir, gileylər mənim.
Mənə biganəlik öyrət, ürəyim!Mənə biganəlik öyrət, ürəyim!Qıvrılım içimdə,
Dünya düzəlmirBöyük Mirzə Cəlilə*Ömür də tükənir, söz də tükənir,
Bizi Vətən çağırır!İndi bizim ölümlə,Çarpışan çağımızdı.
Çıxıb getmək istəyirəm...Çıxıb getmək istəyirəm, çıxıb getmək...Harda, neçə iz-tozum var, yığıb getmək,
Qoş məni dağ küləyinəTanrım, məni məndən qopar,Qoş məni dağ küləyinə.
Gözəllik saxladı ölümdən məniMən yenib gedirdim qüruba doğru,Neçə dərd-vəsiyyət qolumun üstə;