Xalq ədəbiyyatı
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Sizə haradan xəbər verim, çardağlı Çənlibeldən. Çənlibeldə Qoç Koroğlu başında da yeddi min yeddi yüz yetmış yeddi dəlisi ilə məskən salmışdır. Heç bir tacir, bəzirgan Çənlibeldən keçib karvan apara bilməzdi. Günlərin bir günü Abdul Xoca Ərzurumdan gəlib Dərbəndə keçməli olur. Yolu Çənlibeldən düşür. Koroğlu da aylarla Ağ qayanın üstündə Abdul Xocanın yolunu gözləyir. Abdul Xoca Çənlibeldən keçən zaman Koroğlu Qıratın belində karvanın başı üstünü alır. Karvan dayanır. Abdul Xoca irəli çıxıb cibindən nal boyda qara pul çıxardıb Korogluya uzadır ki, igid, al, bu sənin yol basman. Koroğlu pulu alır, bir əli ilə əzib Abdul Xocanın üstünə atır. Abdul Xoca işi belə görüb karvana hərəkətə gətirir. Koroğlu bir çovlan edib, götürür "Şahsevəri" havasında görək nə deyir:Çənlibeldən gəldim sənə,
Adama cumurBir gün Teymur Ləng Mollanı şikara dəvət edir.Qasid xəbər gətirirki, Molla bu saat gələcək. Gözləhagözlə, bir də baxırlar ki, Molla əlinin
Arvadım sağırMolla bazarda inək alarkən soruşur:Yaxşı inəkdirsə, niyə ucuz satırsan?
Allahın qapısıGünlərin birində Mollanın həyətinin qapısını çıxarıb aparırlar. Mollanə qədər axtarırsa, oğrunu tapa bilmir. Axırda gedib məscidin qapısını
At igidin qardaşıdıHəmzə, atı yaxşı saxla,At igidin qardaşıdı.
Bir yanaUca-uca dağ başındaYaz bir yana, qış bir yana.
GörünürUzaq-uzaq dağ başındaTala-tala qar görünür.
Binadan gözəl olmayanBinadan gözəl olmayan,Telin qədrini nə bilər?
QəzəblənməQəzəblənmə belə, paşa,Misri qılınça qataram,
Döyüş olmasınGəl sənə söyləyim, ay Dəli Həsən,And içmişəm bu gün döyüş olmasın.
Dəlilerim, bu gün dava günüdüDəlilerim, bu gün dava günüdü,Müxənnet ölkesi talanmaq gərək.
Ərzurumun bazarına varandaƏrzurumun bazarına varanda,Məqamda düşmanı atmağın gərək.
Sənə deyim qoç igidin nişanınSənə deyim qoç igidin nişanın,Aça yağılarla meydan gərəkdi.
Gündü buMərd igidlər, dava günü gəlibdi,At sürüb meydana çıxan gündü bu.
QoymaramYığılsa, məxluqat, qurulsa məhşər,İsrafil surunu çala qoymaram,
Ayaqlaşa bilmirdiTeymur Ləng bir gün Mollanı cıdırda iştirak etmək üçün dəvətedir. Molla öküzünü çullayır, ağzına da bir yüyən vurub meydana gəlir.
MüqəddiməBİSMİLLAH İR-RƏHMAN İR-RƏHİM VƏ BİHİ NƏSTƏİN**Rəsul əleyhissəlam zamanına yaqın Bayat boyundan, Qorqut ata deyərlər, bir ər qopdı. Oğuzun ol kişi tamam bilicisiydi. Nə dersə, olurdı. Qayibdən dürlü xəbər söylərdi. Haq Taala anın könlünə ilham edərdi.
Dağlar qoynunda, qoynundaMəni binadan bəslədi,Dağlar qoynunda, qoynunda.
Çağır gəlsin dən, KoroğluÇünki oldun dəyirmançı,Çağır gəlsin dən, Koroğlu.
Meydan başınaQıratım kişnəyib girər,Atılar meydan başına.
Meydandan məniYagı duşmanın hərbəsiQaçırtmaz meydandan məni.
Nigar, Çənlibel budu, buÇiskinli dağların başı,Nigar, Çənlibel budu, bu!
Qara deyilmiMənə qara deyən gözəl,Qaşların qara deyilmi?
Mənmi qocalmışam, ya zəmanəmiTitrəyir əllərim, tor görür gözüm,Mənmi qocalmışam, ya zəmanəmi?
Bizdən salam olsun Ərəb paşayaBizdən salam olsun Ərəb paşaya,Səndən istədiyim bir zənan ola.
Qırat, gəlÇənlibeldən səni deyib gəlmişəm,Alma gözlü, qız birçəkli, Qırat, gəl!
SultanımQoç quzudan quzu törər qoç olar,Qoçaqlardan qoçaq olur, sultanım!
Aşı mollanın, başı mollanınBir gün molla çayın kənarında əyləşmişdi, gördü ki, suyun üzü ilə çay axını bir neçə motal üzüb gəlir. Tez soyunub girdi suya, motalların ikisini tutdu, ikisi də ona yaxınlaşdı.Molla əlindəkilərin hərəsini bir ayağına keçirtdi, yaxınlaşan iki motalı da tutdu. Gördü ki, uzaqdan bir motal da gəlir, əlindəkilərdən birini dişinə alıb onu da tutdu. Bu zaman suda bir motal da göründü. Ancaq molla nə qədər can atdısa, altıncı motalı tuta bilmədi.
Bizim ellər yerindəmiGöydən gedən beş durnalar,Bizim ellər yerindəmi?
İnildərSənə deyim, aşıq Cünun,Gözlərimdə yaş inildər.