Zeynal Xəlil
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Yorğunam, sevgilim,yorğunam, yaman,
Doğrunun üstünə qışqırdı oğruDoğrunun üstünə qışqırdı oğru:– Bəs hanı həqiqət, böyük həqiqət?!
Qonşum çapdı divarıQonşum çapdı divarı,Batdı bu gün qan-tərə,
Namərd bir körpü saldıNamərd bir körpü saldıDağda çayın üstündən,
Iı şəkilSaray. Axşamdır. Şamlar yanır. Divarlarda pehlevanların çəng səhnələri canlanır. Axsitan döşəkcə üstündə oturmuşdur. Qəmgindir. Vəzir onun qarşısında dayanmışdır.*VƏZİR.** Buyur, dinləyirəm möhtərəm şahım,
XX əsrim mənimAlnında çapıq yeri,Əllərin qabar-qabar.
Dünya, ey gözəl dünyaGündüzlər – al Günəşin,Gecələr – gümüş Ayın;
Sən uçurum döşündəSənUçurum döşündə,
Mən bir çinar ağacıydım...Mən bir çinar ağacıydım...Bu yerlərin qucağında –
Talan olmasın deyəTalan olmasın deyəElin dövləti-varı –
Hacıkənd, Sarı yal, hardasınız siz?Hacıkənd, Sarı yal, hardasınız siz?Hardasan, hardasan, Armudlu bulaq?
PirşağıYayın avqust ayındaGündüzləri təndir tək,
Ovcumda bir daş vardır...Ovcumda bir daş vardır...Zümrüd kimi, sevdiyim
BuludDağda meşələrə çökən sükutGəlib ağır-ağır bir topa bulud
Nazim yadıma düşdüDağların dağa bənzər!Yanıq bağrın nə qaradır,
Külək əsir dənizəUzaqdakı dağlardanKülək əsir dənizə...
BənövşəBu gün səhər keçəndə bir meşənin içindənBir bənövşə dərdim mən.
Ay işığındaMən səni gördümay işığında.
Məhəbbətİyul... isti bir axşam.Partlayır, yanır ürək...
Əlim əlinə dəydiƏlim əlinə dəydi:Gözümdə güldü çəmən,
Bu necə hikmətdirBu necə hikmətdir,De, ey həqiqət,
Atılıb yol üstdə qalan bir daşaAtılıb yol üstdə qalan bir daşa,Canlı həyat verdi bir usta əli.
İldırım göylərdə çaxdı hiddətləİldırım göylərdə çaxdı hiddətlə,Sanki tufan qopdu dərədə, dağda!
I şəkilŞirvan. Şahın sarayı. Sarayın qabağında böyük bir bağça. Bağçaya kiçik daş pillələr enir. Bahar səhəridir. Güllər, çiçəklər açılmışdır. Məhəmməd və Qürur bir ağac altında dayanıb söhbət edirlər.*Uzaqdan kəniz qızın həzin mahnısı eşidilir.*
Sevdiyim rəngDan sökülür... Gün çıxır...Pəncərəmi açır yaz,
Harda bir ocaq söndüHarda bir ocaq söndüDönüb o gün bir şama
Əsrim, taleyim mənim!Səngərlərdə doğulubŞair olduğum gündən,
Qoy çaxsın ildırım, sönsün kiçik şamQoy çaxsın ildırım, sönsün kiçik şam,Dağlara, daşlara tökülsün işıq,
– Bulaq, gözəl bulaq, belə axıb sən– Bulaq, gözəl bulaq, belə axıb sənSöylə, bu dağlardan hara gedirsən?
Dağ mehiDağ başından meh əsdi...Aşdı təpə, keçdi düz,