Sənsiz

Şər qarışır,İşıqla qaranlıq yarışır...

Mirvarid Dilbazi1 dəq
Bakıda

Balaxanı neft mədənlərinə gedərkən, Məsud ilə Şəfiqə arasında bir müsahibə.Şəfiqə bir az xəyalpərvərdir, uzaqdan neft buruqlarını görüncə,

Hüseyn Cavid5 dəq
Səsimə səs verər...

Ömrün yollarında yoxuşlar olar,Əsla qorxutmayır yoxuşlar məni.

Mədinə Gülgün19821 dəq
Tərsinə dolanır amansız dövran

Tərsinə dolanır amansız dövran,O xalqı həmişə edir imtahan.

Abbasqulu ağa BakıxanovRübai1 dəq
Hindli qızı

Yenə sordum o gözəl qızcığazı,Yenə hicran onu sarmış dedilər.

Almas İldırım1 dəq
Neyləyim, ey dil ki

Neyləyim, ey dil ki, o dilbər ola canım mənim,Qəlbimin sirrini duya qəlbilə cananım mənim.

Balaş Azəroğlu1 dəq
Qəza bax

Nagah yerdən sərsər əsdi sərimə,Necə tutdu məni qəhri-qəza, bax!

Usta Abdulla1 dəq
Vaxtı deyil

Bir fitnə fellinin, üzü xallının,Bir şirin dillinin qurbanıyam mən.

Molla Pənah Vaqif1 dəq
Ay ariflər

Ay ariflər, bir tərlanım uçubdu,Sağ əlimdən sol əlimə alınca.

Xəstə Qasım1 dəq
Statistika

Hər hansı məmləkətdə ki, sabun və kağız çox istemal oluna, o dəlildir o məmİəkətin mütəməddin və əhalİsinin əhli-maarıf olduğıına. Həqiqətdə mən bu mətləbi oxuyub çox şad oldum ki, əgor vaqedə elaməti-təreqqi sabun ile kağızın artıq işlənmeyində olsa, əlhəmdüilİllah, biz müsəlmanlardan yer üzünde maarifmənd bir tayfa yoxdur. Çünki cəmi aləm bilir kİ, müsəlman millətindən artıq təmizliyə rağib bir millet ola bilməz, Bu sözlərə inanmayan ya təşrif aparsın İranın o gözal, saf ve təmiz hamamlarına, əgər trana da əli çatmasa, buyursun Qafqaz şəherlorinde müsolman məhəlləlerinə, ta görsün ki, hamamlarda, maşallah, her gün camaatın çoxluğundan iynə salmağa yer yoxdur və hətta elə olur kİ, üç-dörd adam sığışmayan bir hovuza birdən qırx adam soxulur.Bu məsələ ki, həli olundu, ındi keçək kağız işlətmək məsələsinə. 1909-cu ilin statistikasma görə həmin ii yalnız bir İranda doqquz milyon doqquz yüz doxsan min batman mərənddaşı üst-üste kağız işjənnıişdir. 1909-cu ildə Imnda işlənən kağtzın surəfi:

Əliqulu Qəmküsar1 dəq
Dərd ayağından

Başına döndüyüm, ay Gülgəz Pəri,Çəkərəm hicranı dərd ayağından.

Aşıq Abbas Tufarqanlı1 dəq
Nazim yadıma düşdü

Dağların dağa bənzər!Yanıq bağrın nə qaradır,

Zeynal Xəlil19641 dəq
Ağbaba dağı

Bilinmir tarixi, bilinmir yaşı,Ləlü cəvahirdi torpağı, daşı,

Aşıq Heydər1 dəq
Layısqı

Nə gözəl vətənsən, mübarək kəndsən,Qismət oldun biz ümmətə, Layısqı.

Molla Cümə1 dəq
I

Başmaqçı usta Ağabala Veylabad şəhərində beş kişinin biri idi; saleh, salim mö’min allah bəndəsi bir şəxs idi. Bir adam yox idi ki, onun saqqalına həsəd aparmasın. Doğrudan da, usta Ağabalanın saqqalı gözəl saqqal idi; qara atlas parçası kibi, üzünün iki tərəfini dutub və gicgahlarına getdikcə ucları naziklənib gözəl bir surətlə qulaqlarına yapışırdı. Heç kəs usta Ağabala kibi saqqal saxlaya bilməz idi: xalq həftədə bir dəfə xına qoysa idi, Usta iki-üç dəfə qoyardı. Və nə hikmət var idisə həmişə xınanın üstündən üzünə qoz yaprağı döşəyib birdən neçə saat yerindən tərpənməzdi.Bikar olan vaxtı, görərdin Usta özünə bir neçə də yoldaş tapıb şəhərdən çölə «başmaq» seyrinə gedir. Burada çubuqlar çəkilib keçmişlər yada gətirilirdi, və birdən biri deyirdi: «yadındadırmı, usta Ağabala; bir dəfə bildirçin götürüb getdik xanın yanına döyüşdürməyə? Mənim bildirçinim buraxılan kibi xanınkını qovdu. Rəhmətlik xanın ğəzəbi, dutub mənim bildirçinimin boğazını üzdü və dedi: «dur buradan get, bir də buralara bildirçin zad gətirsən saqqalının tüklərini bir bir yolduraram».

Yusif Vəzir Çəmənzəminli3 dəq
Mənəm

İstərəm ki, tanıyasan mən mərdi,Çəkib şəhərləri taladan mənəm,

Xalq ədəbiyyatı1 dəq
Qəsidə 29

ای دل به عشق روی تو از جان برآمدهجان در هوای تو ز تن آسان برآمده

Fələki Şirvani2 dəq
Qeyrət eylə

Gəldi, şura gəldi,El, qeyrət eylə.

Aşıq Bəsti1 dəq
Balaca mütəfərriqələr 7

– Bu nə halətdir, ağa Dərviş, yenə üzündən zəhər tökülür? Bir neçə gün bundan əqdəm şadlığından bilmirdin nə edəsən, indi dizlərini qucub qafiləsi vurulmuş ərəbə oxşayırsan, məgər nə olub?– Əyləş, əyləş! Söyləyim. Bu gün mənim üçün, əfəndim, çox-çox bəd keçib. Əvvəla, nadürüstün birisi, adı böyük, özü naxələf, – necə ki, məlum oldu,-mənə yazmışdı ki, tezlikdə Allah qoysa Bakı şəhərində sakin olan İran fəhlələri üçün bir mərizxana dövləti – İran tərəfindən təmir olunacaq və mən də bu xeyir xəbərə inanıb, hazırlaşmışdım ki, şəhəri dövr edib, bu əhvalatı camaata cari edəm. Nagah məlum oldu ki, bu xəbər bilmərrə yalanmış və tamam İranda elə şəxs yoxdur ki, bu iş ağlına gəlsin. Qəmgin olmağımın əvvəlinci səbəbi budur. Genə bir-iki saat bundan keçmiş bir şəxsi-irani mənzilə təşrif gətirib, mənim əhvalımı daha artıq xərab etdi. Allah ona qəzəb eləsin! O cənab başladı ki, mən təəccüb edirəm, necə namus-qeyrət qəbul edər ki, İranın bir qonunluq rəiyyətləri qohum və əqrəbadan, külfətdən əl çəkib diyarbədiyar düşüb özgə vilayətlərdə, başıqapazlı, köməksiz, narəva sifətlərdə muzdurluqda ömr keçirsinlər! Və nə tövr? Allah göstərməsin! Buyurdular ki, vallahi, hər bir qoca, cındır libasda hambal görəndə ciyərimə od düşür, nəfəsim darıxıb az qalır ki, bihuş olub yıxılam. Hələ deyəsən ağam bir neçə damcı göz yaşı da tökdü!

Nəcəf bəy Vəzirov19052 dəq
Gilas

Camalın görəndən bəriOlmuşam divana, Gilas!

Aşıq Musa1 dəq
Çəhrəci Xala

Cənab Molla əmi!Neçə vaxtdır ki, səndən xəbərim yoxdur. Uzaq yerə – Dağıstan tərəfə yun almağa gəlmişəm. Nə qayırım, bizim yun ahş-verişçilərinin üzlərini mürdəşir yusun, heç insafları yoxdur, satdıqlan yunun çox yarısı çirk, palçıq, şaqqıldaq olur. Bəzi vaxt içinə yumru daşlar da qoyurlar ki, çəkidə ağır gəlsin, bununla belə atalarının qiymətini üstünə qoyurlar, Allah onlara min təsbeh lənət eləsin ki, məni diyarbədiyar salıblar! Qərəz, sözüm onda deyil, bizim yerin adamlarının nainsaflığmı sən özün də yaxşı bilirsən. Mətləbim bu yerin arvadlarından sənə bir para əhval söyləməkdir. Bu başdan onu deyim ki, buraya gələndə yolum “Öskürək piri” olan şəhərdən düşdü. Piri ziyarət edib nəzirimi verdim. Bu şəhərin arvadları çox dilli-ağızlı, çörəkli-duzlu, yanmçıq sözlü, tez-tez danışan və danışanda bir-birinə macal verməyən xalalar, bacılardır. Bir xasiyyətləri de budur ki, biri söz eşidəndə “buy, Xanbacı” deyib içlərini çəkirlər, özləri de bayaq deyirlər, çox da naqqaldılar. O qədər danışıb söylədilər ki, gecə məni qara basdı ve yuxuda gördüm ki, cəhrəmin çarxı qəflətən sındı, yuxuda cəhrə sınmaq çox pis şeydir, bildim ki, mənə bir bədbəxtlik üz verəcəkdir. Səhərdən hazırlaşırdım ki, yola düşüm, dünənki xalalardan birisi gəlib mənə xəbər verdi ki, buy, ay qız, yaxşı xəbər var, gözün aydın olsun, “Molla Nəsrəddin” jurnalı bağlanıbdır. Pirin kəramətini göıdünmü, necə ona qənim oldu! Doğrusu ki, bu xəbər mənim halımı xarab elədi, yuxum zahir oldu: hərçənd bir yana baxsan sen elə bağlanmalısan, çünki pirlərə, ocaqlara ve biz arvadlara çox dolaşırsan, amma genə dərdimizə qalan sənsən, qənimət adamsan.

Ömər Faiq Nemanzadə19073 dəq
Yaxşıdı

İnsana mərhəmət ola kəramət,Baxtıla fərasət, kamal yaxşıdı.

Ağdabanlı Qurban1 dəq
Olmasın

Alı dərəsində Bekar olmasın,Tez dağıdın o zalımın yolpasın.

Aşıq ValehMəsnəvi1 dəq
Ya Əli

Bey bismillah əzbərimdi, hey xudadan, ya ƏliƏn ibtida gəldi səda ərş-əladan, ya Əli.

Miskin Abdal1 dəq
Həmişə şam kimi sərfi-piçü tab oldum

Həmişə şam kimi sərfi-piçü tab oldum,Zəmanə hər kimi yandırdı — mən kəbab oldum.

Qövsi TəbriziQəzəl1 dəq
Tülkü

Gəzərdik küh-səhra seyr edib, ey binəva tülkü,İrişdi sənə dövrandan kənə nagəh cəfa, tülkü.

Adsız el şairləri2 dəq
Ay qız

Qoydun qədəm beş yaşına,Qız, çadra saldın başına,

Mirzə Əli Möcüz2 dəq
Kimdir müqəssir

Vodevil iki məclisdə(Məzmun əxz olunub)

Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev1 dəq
Gecə

Gəlibən getməkdən üzüldü halım,İstərəm bu yerdə qalım bu gecə.

Varxiyanlı Aşıq Məhəmməd1 dəq
Yaz

Əziz dostum, nə düşübsən üstümə,Bizim əyri-donqar bəylərdən də yaz.

Çoban Əfqan1 dəq