Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
از دودمان کثیر الاحسان امیر تیمور کورگانست و نسب او بدین موجب است : با بربن شیخ بن سلطان ابوسعید بن میرانشاه بن امیر تیمور مذکورست صیت سخاوت و شجاعت او بگوش اقاصی و اعالی رسیده و خوان احسانش بر روی روزگار کشیده بعیش دوام، و مجالست خوبان گلندام، اشتهار تمام داشت و در شهور سنه اربع و تسعمایه «۹۰۴» ملک ماوراءالنهر بعد از محاربات بسیار که میان او و شیبک شیبانی واقع شد از دست او بدر رفت و بسلطنت کابل و آن نواحی قناعت نمود. در سنه سبع و عشر و تسعمایه بر امداد صاحب قران مغفور یکبار دیگر بر ماوراءالنهر مستولی گشت و باندک وقتی سلاطین ازبکیه بر او هجوم آوردند . از سر آن ملک درگذشت و بجانب کابل معاودت نمود علم جهانگیری بجانب مملکت هند برافراخت و بعد از استیلا بر پادشاه آنجا شهر آکره را که از معظمات بلدان هندوستان است بحوزه ی تصرف درآورده دارالسلطنت ساخت، در همین فتح بسی زر و زیور، وامتعه نفیسه و گوهر بدست او سایر لشکریان افتاد، از آن جمله گویند هیجده من الماس بود و باقی اجناس را بر آن قیاس توان کرد . بعد از این فتح نامدار در کمال شوکت و اقتدار روزگار گذرانید . در شهور سبع و ثلاثین و تسعمایه «۹۳۷» رخت بقا بباد فنا برداد، در ادوار موسیقی پیشرو اهل روزگار و در شعر خصوصا همچون مطلع انوار، این مطلع ترکی بدو منسوبست :تکلف هر نیچه صورتده بولسه اندن آرتوق سن
Zənganlının vəqəsiMərdi-xoşrişi-şəhri-Zəngani,Yuxuda, yatdı, gördü şeytani.
İmdadEy Zəka, bir şairin ki parlaq istedadı var,Neyləyir imdadı, istedadı var, imdadı var!
Rübai 127برداشت بت من از سر آن چتر سیاهزان پس که دل سپاه بس برد ز راه
Qəzəl 29با سر زلف تو مرا کار به جایی نرسددرد مرا گر تو تویی از تو دوایی نرسد
Vay dədəDağıldı getdi, vay, dədə, əcəb, cəlalı mollanın,Hanı o köhnə hörməti, hanı o halı mollanın?
İki qardaşÜzeyir Hacıbəyovun və*Müslüm Maqomayevin xatirəsinə*
Rübai 24Hər məclis çiçəklə, güllə bəzənər,Köynəyi cırılmış uşağa bənzər.
Sirlər xəzinəsi, fəsil 53İş ərlərindən biri çıxaraq bir gün çölə,Uzun bir yol gedirdi min nəfər mürid ilə.
Qəzəl 66ظاهراً از بنده حرفی با تو پنهان گفتهاندگوش کن من هم بگویم آن چه یاران گفتهاند
Vəz etdiyin inandı, sən amma inanmadın!Vəz etdiyin inandı, amma sən inanmadın!Ya liləcəb, məgər yorulub bir usanmadın?!
Rübai 89ای صبح که آهنگ به خونم داریاز باد دل مرا چه میآزاری
Digər şeir 40هر شب از یاد خطت از جگر سوختگاندود آه است که بر دور قمر میگذرد
Bu insan adlanan insanİlahi, sən saxla, kallaşır insan,Ölüm adiləşir, dərd adiləşir.
ŞəkiDünki bir lövhə ki, hər səmti viran,Dünki bir sinə ki, başdan-başa qan.
Mail tək ağsaqqal kimi...Dördü qəm çiynimdə, hey ömr eylərəm hambal kimi,Bax, bu hamballıq yazılmış alnıma iqbal kimi.
Üzvi-əzayi-xublərə padişah zülfÜzvi-əzayi-xublərə padişah zülf,Xəncər-güzari-çeşmi-əmiri-sipah zülf,
Nifrət və məhəbbətHeyranam qəlbinə insanların mən,Orda nifrət də var, məhəbbət də var.
Xəlilin göz yaşıXəlil Rza Ulutürkə*Dağlıq Qarabağdan qarlı yel əsdi,
Ata-oğulBaşı papaqlı ata,Çuxa, başmaqlı ata,
XLVDünyada elə bir insan yoxdur ki, onun həyatında müəyyən bir roman olmasın. Xüsusən davam etdiyi hər gündə minlərcə roman materialları yaradan dünya müharibəsi zamanı, insanları romanda təsvir edilməyəcək dəhşətlər bürümüşdü.Leylanın romanının tiplərindən biri Hindistan şahzadəsi Bahadır xandır.
QuzuBax gözlərimə mənim,Ulduzdur, dan ulduzu.
Ey gözü qarətgəri-imanü bərsər kakilinEy gözü qarətgəri-imanü bərsər kakilin,Bağladı islamara zünnari-kafər kakilin.
KönülBahar fəsli, yaz ayları gələndə,Uca sərt dağlardan qar istər könül.
Səadətnamə, 71بی غرض یک سخن ز من بشنوره ببین اول، آنگهی میرو
YeridiBir közəl keçdi qarşıdan,Sallandı, yana yeridi.
Qəzəl 99ای آخر هر اول و ای اول هر آخرای ظاهر هر باطن و وی باطن هر ظاهر
A yana-yanaBir Leyliyə urcah oldum, nə oldum,Məcnunam eşqindən ay ana-ana.
Bir bəstəkaraAsan söz üstündə – təzə əsərin,Asan söz üstündə – mahnılar asan!
MoizəAxund**. Ay camaat, indi ittifaq və ittihad vaxtıdır. Bundan sonra biz gərək hər bir işimizdə ittihad və ittifaqı əldən buraxmayaq. Amma onu da bilin ki, ittihad və ittifaqın əmələ gəlməsi üçün bir neçə şərtlər vardır ki, o şərtləri gözləməsən, ittifaq və ittihad əmələ gəlməz. Ay camaat, haman şərtlərdən biri budur ki, siz gərək ən əvvəl adam öldürməyi və qətl işlərini mövquf eləyib, bir-birinizlə mehriban olasınız.Camaatdan biri**. Axund, bağışla sözüvü kəsirəm, yerdə qalan şərtlərin hamısını qəbul eləyirəm, amma əvvəlki şərtə, sözün doğrusu, mən qol qoya bilməyəcəyəm. Ona görə gedirəm, ancaq daldakı şərtlərdən arxayın olun! (Gedir.)