Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Sənin dediyin məsələ barədə dünən komissar Qədirli ilə danışdım. O, möhkəm vədə verdi ki, Fərrux bəyə və Bahadır bəyə kömək eləsin. O Qarabağa gəlməyə hazırlaşır, əgər onu görsən, vədini yadına sal. Yaz görüm sənə nə göndərmək lazımdır. Mütləq yaz: hər nə istəsən, dərhal göndərərəm.C.
Zülfün hayâli tende bu cânı hayâl iderZülfün hayâli tende bu cânı hayâl iderSevdâ dimâğa irişicek çoh hayâl ider
Pərakəndə şeir 587زهاد را به حلقه رندان چه می بری؟این خار خشک را به گلستان چه می بری
Qəsidə 16ای رای تو صیقل اختران راافسر توئی افسر سران را
Qəzəl 179شاهد من در جهان نظیر نداردبوی سر زلف او عبیر ندارد
Ey mələksima ki, səndən özgə heyrandır sanaEy mələksima ki, səndən özgə heyrandır sana,Həq bilir insan deməz, hər kim ki, insandır, sana.
Əzizim Midhət! (1924)Məktubunu aldım. Sən Bakıya gələnə qədər sənə velosiped almağa söz verirəm; bu şərtlə ki, bütün yayı fars dili müəllimindən dərs alasan. Əgər yayda Turşsuda olsan hər halda, fars dilini bilən bir adam tapıb, ondan dərs ala bilərsən. Həmçinin sən məktəb dərslərini də təkrar eləməlisən. Ənvər də həmçinin. Sən, habelə, Radiklə məşğul ol. Gərək anan səndən tamam razı olsun.Sentyabrın əvvəlində ananı Bakıya gətir.
Ciğer firâkun odından kebâb oldı kebâbCiğer firâkun odından kebâb oldı kebâbYaşuma bah ki gözümden şerâb oldı şerâb
Pərakəndə şeir 588ای فتنه از سپاه تو تیری ز ترکشیاز خنده تو شور قیامت نمکچشی
Qəsidə 32صبح تا آستین برافشانده استدامن عنبر تر افشانده است
Qəzəl 180حال دل پیش که گویم؟ که دل ریش نداردکیست در عشق تو کو غصه ز من بیش ندارد
Aşiq oldum yenə bir tazə güli-rənayəAşiq oldum yenə bir tazə güli-rənayəKi, salır al ilə hər dəm məni yüz qovğayə.
Əzizim Eynəli Sultan! (13 iyul 1925)Kağızın gəldi, çatdı. Uşaqların oraya salamat getməklərinə şad oldum, çünki zəmanəmiz çox bietibar olub: tez-tez dəmir yolu uçur. Bir neçə gün sizinkilər gedəndən sonra mən Həmidə xanımı və Midhəti apardım Yevlaxdan yola saldım, getdilər Qalaya və özüm genə qayıtdım Bakıya. Hələ bir neçə gün buradayam. Bilmirəm sonra hara gedəcəyəm. Bu mənim əhvalatım, qaldı səninki. Hə, Tubu deyir: hörmət də var, hörmət də var. Mən də deyirəm: doğrudan, sənin bu Tubun qəribə xörəkli adam imiş. Axı, yemək də var, yemək də var. Ancaq söz burasındadır ki, papirosdan savayı qeyri bir yeməyini görmədik. Onunçün də, maşallah, göz dəyməsin, eləcə kökəlibdir. Maşallah, maşallah. Ancaq Şuranı bu dəfə mən yaxşı gördüm. Və xüsusən elə saatlar olurdu ki, onunla rubəru oturanda keçmiş günləri yada salırdım. Elə bilirdim ki, haman Eynəli qardaşım qırx il bundan qabaq yanımda oturub, cavanlıq həvəsilə oxuduğu kitablardan, rus maarifindən, Avropa əhli-qələmlərindən şirin-şirin və bəzi vaxt da odlu-odlu, yanıqlı-yanıqlı söhbətlər edir. O qədər məni özünə qulaq asdırdın ki, axırda məni doğrudan da, maarif aləminə daxil elədin. Yəqin bilirəm ki, sən olmasaydım, mən də qeyri sadəcə kənd müəllimlərinin içində yaddan çıxmışdım. Bəhər hal, Tubuya mənim qardaşlıq salamımı yetir. Şuranı da mənim əvəzimdən öp. Özün də hələ özünü bir tövr saxla görüm nə vaxt görüşərik.Cəlil
Gönülüm derdini şâhâ niçe diyem dil ileGönülüm derdini şâhâ niçe diyem dil ileGönülüm derdi benüm şöyle degül kim dil ile
Pərakəndə şeir 593تا چو سرزلف صد شکست نیابیدامن معشوق را به دست نیابی
Qəsidə 45دست درافشان چو زی تیغ درفشان آوردنسر گردون را به خوان تیغ مهمان آورد
Qəzəl 185موی فشانم دگر عشق به درها ببرددر همه عالم ز من ناله خبرها ببرد
Bilməz idim, bilmək ağzın sirrini düşvar imişBilməz idim, bilmək ağzın sirrini düşvar imiş,Ağzını derlərdi yox, dediklərincə var imiş.
Həmidə! (28 fevral 1929)Midhətlə Tiflisə getmişdim. Orada sənə kağız yazdıq. Mən olmayanda Azərbaycan MİK sənin ərizəni Dağlıq Qarabağa göndərib ki, öz fikirlərini yazsınlar. Dünən Azərbaycan MİK-nə getdim və elə dünəncə Azərbaycan MİK-i tərəfindən Xankəndinə teleqram vuruldu ki, cavabı ləngitməsinlər. Zənnimcə sənin səs məsələn müsbət həll ediləcək; odur ki, narahat olma.Tiflisdə uşaqlar bizim gəlişimizdən çox şad oldular. Biz hər gün bir yerdə olurduq. Hətta Yusifxan bizim hamımızı sirkə qonaq elədi, sirk uşaqlar üçün çox maraqlı oldu.
La'l-i leblerüne dişlerüne dür diyimezemLa'l-i leblerüne dişlerüne dür diyimezemEyle kurdun kaşunı bir dahi kur diyimezem
Pərakəndə şeir 600خود را به عشق کم ز خودی متهم مکنآیینه هست، بر نگه خود ستم مکن
Qəsidə 46صبح چون زلف شب براندازدمرغ صبح از طرب پر اندازد
Qəzəl 187از عشق تو جان نمیتوان بردوز وصل نشان نمیتوان برد
Qeyrə eylər bisəbəb min iltifat ol nuşləbQeyrə eylər bisəbəb min iltifat ol nuşləb,İltifat etməz mənə mütləq, nədir bilmən səbəb?
Əli Məhzun yoldaşa!1929*Mən qabaqlarda Ruhullaya da demişdim ki, öz barəmdə bir şey yaza bilmərəm, savayı ondan ki, anadan olmuşam min səkkiz yüz yetmişinci ildə (1870), Naxçıvan şəhərində. On üç yaşadək mollalar yanında dərs almışam, sonra Qori seminariyasına daxil olub, 1888-ci ildə oranı tamam edib kəndlərdə müəllimliyə məşğul olmuşam. Ta ki, 1904-cü ildə “Şərqi-Rus” qəzetində bir il çalışıb, 1906-cı ildə “Molla Nəsrəddin”i bina etmişəm.
Tana değin bu gice nâle vü feryâd idelümTana değin bu gice nâle vü feryâd idelümNiçe bir fevt olan ömrümüzi yâd idelüm
Pərakəndə şeir 608می به جامم می کند چشم خمارآلود توگل به طرحم می دهد روی بهارآلود تو
Qəsidə 51خوی فلک بین که چه ناپاک شدطبع جهان بین که چه غمناک شد
Qəzəl 193هوست معتکف خانهٔ خمارم کردعشقت از صومعه و مدرسه بیزارم کرد
Qəmzə peykanın gözün mən mübtəladən saxlamazQəmzə peykanın gözün mən mübtəladən saxlamaz,Sərf edər əhli-nəzər nəqdin gədadən saxlamaz.