Keşişin

Bizlərə kələkdir, fitnə fəsaddır,Oturub-duruşu, işi keşişin.

Aşıq Nəsib1 dəq
Yanan eşq atəşinə qəm yeməz ol nardən artıq

Yanan eşq atəşinə qəm yeməz ol nardən artıq,Ki, yaxmaz nari-düzəx atəşi-rüxsardən artıq.

Molla Vəli VidadiQəzəl1 dəq
Çin elindən çin səhər çün şol büti-ziba gəlür

Çin elindən çin səhər çün şol büti-ziba gəlür,K-ayü gündən rüxlarının pərtövi-ziba gəlür.

HəbibiQəzəl1 dəq
Evimizdəki gecə məclisləri

«Hürriyyətlik» davam edirdi. Lap şəhərin ortasında, günün-günorta çağında soyğunlar olurdu. Sayılan adamların hərəsinin başında bir dəstə atlı-tüfəngli adam hərlənirdi.Sonra Bayram babamgil də gəldi şəhərə. Anamla mən getdim onlara. Gördük Bayram babam əsəbi halda otaqda var-gəl edir, Fatma nənəm də bayırda taxtın üstündə oturub dərd içində papiros çəkir. Məlum oldu ki, Nuru dayım yaylaqdan gələn kimi evlərində olan xalı-gəbəni, bütün qiymətli şeylərin hamısını satıb-sovub, özü də harasa əkilib gedib.

İlyas Əfəndiyev4 dəq
Talıb bəy Vəzirova

Ayırdın mənə, Talib, ki, əzən xub oldun,Nəzəri-mərhəmətü lütfilə mərğub oldun.

Məhəmməd bəy AşiqQəzəl1 dəq
Şöleyi-qəmdin mənivü səbrimi örtədi ot

Şöleyi-qəmdin mənivü səbrimi örtədi ot,Yoxu barım örtədi səndin yıraq təprədi ot.

Sadıq bəy ƏfşarQəzəl1 dəq
Qabağında

Kamil ustadların gülün dərməsən,Həqiqəti sinəm üstə sərməsən,

Aşıq Əsəd1 dəq
Dirilik

Dirilik, iştə bir mövzu ki, səhifələr dolusu yazı yazdıra bilər...***Milli Dirilik**

Məhəmməd Əmin Rəsulzadə19141 dəq
İrəvandan məktub

Bu axır vaxtlardan bəri, demək olar ki, İrəvan müsəlmanları da cümbüş və hərəkətə gəlib, gözlərini qəflət yuxusundan açıb, insanlıq, elm və tərbiyə və təqəddümə hümmət etməkdədirlər. Belə ki, iki-üç sənə var ki, şəhərimizdə bir-iki qaydalı və səliqəli məktəb açılıb, müsəlman balaları da sair mədəni millətlərin ətfalı təki təzə üsul ilə elm və ədəb təhsil edirlər. Onlar da köhnə məktəblərin adətinə münəkis quru həsirin və tozlu, yamaqlı palazın üstə oturmayıb, taxtalar (isqələlər) üstə əyləşirlər. Səhərdən axşama təki ağır havalı məktəbdə toz-torpağın içində təzə və cavan ömrlərini çürütməyib hər saatda 5–10 dəqiqə təsfiyyəyi-hava üçün dışarı çıxıb, oynayıb şad olurlar. Əlbəttə, bu məktəblərin bu halda qüsurları da çoxdur; amma ümid var ki, İrəvan əhli hümmət edib az zamanda məktəblərin hər bir maehtiyacını düzəldələr. Burada bizim dövlət tərəfindən açılan mədrəsələrdə ülum və fünun kəsb edən müsəlman şagirdləri başqalarına nisbətən çox azdır. Və lakin az olsa da cümləsi qeyrətli, təəssüblü cavanlardır ki, öz işlərində və şüğllərində olub, aralarında ziyadə mehribançılıq və ittifaq vardır. Bu aprelin 4-də darülmüəllimində elm və kamal təhsil edən müsəlman cavanları hökumət rüsxəti ilə mərhum Mirzə Fətəli Axundovun "Məstəli şah" ünvanında tərtib etdiyi komediyanı oynayıb, cümlənin diqqət və hörmətini cəlb etdilər. Komediya türk dilində oynandı. Təklif olunan icmanın bir o qədər xoşuna gəldi ki, pərdənin axırında afərin sədası göyə çıxıb üç-dörd dəfə pərdənin qalxmağını və oynayanların zühurə gəlməyini əl çalıb tələb edirdilər. "Məstəli şah"dan sonra "Könülsüz" ünvanında bir pərdədə tərtib olunmuş təfriqə (vodevil) oynandı. O dəxi hamının xoşuna gəldi. Məlum ola ki, "Könülsüz nikah"ı yazan darülmüəllimin şagirdlərindən Rzayev familiyasında bir şagirddir ki, müsəlmanca oxuyub-yazmağa artıq şövqü var. Müsəlman camaatı bir dərəcədə komediyadan razı qaldılar ki, dübarə təkrarına talib və xahişmənd oldular. Amma vaxtın təng olmağı və bu vaxtlarda darülmüəllimin imtahanlarının başlanmağı mane olub, onların xahiş və iltimasına əməl oluna bilmədi; gələn ildə 2–3 dəfə təsis və tərtibinə vədə olundu….

Firidun bəy Köçərli18902 dəq
Olubdur

Bu dünya mülkündə, qədim zamanda,Neçə-neçə nahaq qanlar olubdur.

Aşıq Mirzə Bilal1 dəq
Qəzəl: Xəddin qoymadı çöhreyi-güldə lətafəti

Xəddin qoymadı çöhreyi-güldə lətafəti,Qəddin qopardı başına sərvin qiyaməti

Nitqi Şirvani1 dəq
Tər sinəsinə

Təbib təbiətdən yazım gələndə,Saldı qələmini tər sinəsinə,

Aşıq Hüseyn Bozalqanlı1 dəq
Baxma şümşada, gözüm, sərvi-xuraman gəz-gəz

Baxma şümşada, gözüm, sərvi-xuraman gəz-gəz,Dərmə hər qönçəni, bir qönçeyi-xəndan gəz-gəz.

Əbülqasim NəbatiQəzəl1 dəq
Tamahkar

Beş pərdəli məzhəkə*İştirak edənlər

Süleyman Sani Axundov1 dəq
Gəlmədi

Laçm bərəsində, Kür kənarında,Getdi telli sonam gölə, gəlmədi.

Yəhya bəy Dilqəm1 dəq
Gəlmədi

Ey ağalar, könlümü çapdı əlmlər,Sultanım, sərdarım, ağam gəlmədi.

Vardanlı Mücrim Kərim1 dəq
Oxumaqla bülbül olmaz sərçələr

Oxumaqla bülbül olmaz sərçələr,Budaq kölgəsində daldalansa da.

Xəstə Bayraməli1 dəq
Tufana

Biydad! Çərxi-gərdun saldı bizi əmanə,Sənsiz dönübdü ey gül, gözüm yaşı tufanə.

Mücrüm KərimQəzəl1 dəq
Dördüncü şəkil

Bəhramın saray həyətində bağ, qızlar mahnı oxuya-oxuya rəqs edirlər.*Qızların mahnısı**

Mehdi Hüseyn3 dəq
Yaxşidur (Eşk səfili...)

Eşk Səfili, dəli könül, qayna soğulma,Maç urud dəryaya taşmax yaxşidur,

Molla Məhəmməd Səfili1 dəq
Məhtaban 2

Qoca xan imarətinə döndü. O, nə yerdə olduğunu bilmədi. Özünü tanımadı. Bilmədi ki, müqəddəsləşib ya kafirləşib? Zalımlaşıb, ya məzlumlaşıb? Xan qəribə vəziyyətə düşdü. Od tutdu, alışıb yandı. Elə ki, qocanın sümükləri çöllərin quru çırpısı kimi çırtaçırtla alovlandı, tütünü təpəsindən çıxdı... Görünür, qoca son nəfəsinədək sönməyəcəkdi. Məhtaban xanın gözlərindən getmədi, cır-cındır geyinmiş, ağ mərmər heykəl öz varlığı ilə onun gözlərinin qabağında dayandı:– “Xudaya, bu nə cəncəldir, mən düşdüm?!”.

Süleyman Rəhimov5 dəq
Pişvaqiədən: Feyzi-əşkin talibi çeşmin bükadan saxlamaz

Feyzi-əşkin talibi çeşmin bükadan saxlamaz,Lülüi-saf istəyən bəhrin sədəfdən saxlamaz

Mirzə Nəsrullah bəy Didə1 dəq
Həmişə kim qalacaq

Ey yarım, sür dövranın, həmişə kim qalacaq,Kef elə, söhbət elə, həmişə kim qalacaq,

Aşıq Camal1 dəq
Eşitmişdik, qulluğuna yetişdik

Eşitmişdik, qulluğuna yetişdik,Gördük ki, düşmüsən dildən-dilə sən.

Aşıq Pəri1 dəq
IV fəsil, 3

Kənddə savadsızlığın ləğvinə bağlamışdılar. Qıza maarif şöbəsindən təliqə gəlmişdi: gecə kursları açmaq və savadsız kənd camaatını oraya toplayıb, yazı- pozu öyrətmək. Təliqəni aldıqdan sonra Uçitellə Mürsəl xeyli məsləhətləşdilər.– Kişiləri kurslara gətirmək və onlara yazı-pozu öyrətmək asandır.

İsmayıl Şıxlı19953 dəq
Hərçənd düşdü eşqin odu canə, ey gözəl

Hərçənd düşdü eşqin odu canə, ey gözəl,Atəş vurubdu xərməni-imkanə, ey gözəl.

Əndəlib QaracadağiQəzəl1 dəq
Hicran ilə kim, daməni-qəm dəstrəsimdir

Hicran ilə kim, daməni-qəm dəstrəsimdir,Şadəm ki, xəyalın, gözəlim, həmnəfəsimdir.

Xurşidbanu NatəvanQəzəl1 dəq
Bir ləhzə istəməm olasən dur, mən səni

Bir ləhzə istəməm olasən dur, mən səni,Gözdən-könüldən , ey gözimə nur, mən səni.

Həsənəli xan QaradağiQəzəl2 dəq
Demə, zahida, sərgüzəşti-behişt

Demə, zahida, sərgüzəşti-behişt,Yoxumdur mənim meyli-gəşti-behişt.

Əbülhəsən Raci2 dəq
Əlhəmdülillah, fikrimdir Allah

Əlhəmdülillah, fikrimdir Allah,Fikrimdir Allah, əlhəmdülillah.

Mir Həmzə NigariQəzəl1 dəq