Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Cəlal və Lida indi sənin yanına gəlirlər, odur ki, sənə bu kağızı yazıram. Mən hələ də səndən hadisələr, teleqramlardakı (sənin və Cəmilin) xəbərlər haqqında təfsilat gözləyirəm. Lazım olan adamlarla danışmışam və ümidvaram ki, tutulanların hamısı azad olunacaqdır. Sən lap nahaq kəndə getdin. Mən, çox güman ki, oraya yayın ortalarında gələcəyəm. Münəvvərin alətlərini yaxın günlərdə poçtla göndərərəm. Uşaqlar necədirlər? Sən özünü naxoşluqdan gözlə. Cəlal dəyirmanın üstündə dayana bilər. Doğrudanmı çəyirtkə bütün əkinləri yemişdir?Ənvər üçün darıxıram. Yusifxan hər gün gəlib mənimlə görüşür.
Çal bu nevâ perdesinde nağme-i tanbûrÇal bu nevâ perdesinde nağme-i tanbûrİrer isen bu hicâza sa'y ola meşkûr
Qəzəl 2202ای هر دو جهان خاک ره سرو روانتگردون مطوق یکی از فاختگانت
Qitə 334رضیت بما قسم الله لیو فوضت امری الی حالقی
Qəzəl 537عیب من نیست که در عشق تو تیمار کشمبار بر گردن من چون تو نهی بار کشم
Fariğ idim cümlə aləmdən, bilir aləm məniFariğ idim cümlə aləmdən, bilir aləm məni,Eyb edərdi bixəbər sanıb bəni-adəm məni.
Əzizim Həmidə! (30 iyul 1923)Şuşadan göndərdiyin kağızı və teleqramı aldım. Uşaqlarla birgə Lısoqorskda olduğunu biləndə çox şad oldum. Orada əməlli-başlı dincəl, çalış sentyabrın ortalarına qədər qalıb, oradan kəndə baş çəkmədən birbaşa Bakıya gələsən; çünki Lısoqorskdan sonra Kəhrizlidə yaşamağa dəyməz. Mən, çox güman, indi... işdən ayrılıb, Lısoqorska gələ bilməyəcəyəm. Bir də axı ora uzaqdır.Yusifxan Tiflisdə yollar müfəttişi işinə düzəlib və çoxdan Tiflisə gedib orada mənzil axtarır. Mənzil tapan kimi dərhal ailəsi ilə oraya köçəcək (fikri var ki, yay qurtaranda uşaqları da Tiflisə aparsın). Bu çox yaxşı vəzifədir, ona bu işdə Xudadad bəy çox kömək elədi. Mən, Müzəffərə də məsləhət görərdim ki, Tiflisdə yaşayıb ya oxusun, ya işləsin. Kənddə lazım olsa, mən də hərdənbir gedib təsərrüfat və dəyirman işlərini yoxlaya bilərəm. Doğrusu, bizim günlərdə, yaranmış vəziyyətdə əyalətdə fitnə-fəsad və böhtandan özünü qorumaq, habelə, hamının səndən razı qalmasına nail olmaq çətindir. Hamısı birdir, kimsə narazı qalacaq; illah sənin qəşəng atın olduğuna görə, yainki buna oxşar bir şeyə görə.
Eğer zülfünden iy dilber dileyem ki dem uram benEğer zülfünden iy dilber dileyem ki dem uram benNe dünyi kala ne ukbî kamusın ver hem uram ben
Qəzəl 2209سر زهاد خشک بی شورستلب دلمردگان لب گورست
Qitə 340چراغ کیان کشته شد کاش منبه مرگش چراغ سخن کشتمی
Qəzəl 538یارب، تو حاضری که ز دستش چه میکشم؟وز عشوههای نرگس مستش چه میکشم؟
Sinə çakü didə nəmnakü bədən əfgardirSinə çakü didə nəmnakü bədən əfgardir,Can həzin, xatir qəmin, şeyda könül bimardir.
Əzizim Həmidə! (12 avqust 1923)Bakı*Səndən iki məktub almış və cavab yazmışam. Poçtla Şuşaya Müzəffərin adına 10 girvənkə qənd, bir girvənkə çay və üç cüt corab göndərmişəm. Kənd yerində geyəcəyin üçün bahalı corab almadım.
Bağdâd-i cemâlünçün gözüm çü şat olmışdurBağdâd-i cemâlünçün gözüm çü şat olmışdurKan denizine gönül talmağa bat olmışdur
Qəzəl 2228بود و نمود عاشق، از آب و تاب حسن استگر ذره را وجودی است، از آفتاب حسن است
Qitə 345اهل بایستی که جان افشاندمیدامن از اهل جهان افشاندمی
Qəzəl 540عشقت چو ستم کرد و جفا بر تن و توشماز ناله و زاری نتوان کرد خموشم
Fəsli-ibtilayi-ƏyyubBəstəri-bəla bimarlarının və badiyeyi-fəna dilfigarlarının biri Əyyubi-bəlakeşdirki, nəvidi-"İnnəllahə yuhibbu kullə qəlbin həzin" dili-pakın məxzənicəvahiri-
Həmidə! (16 oktyabr 1923)Bir az bundan əvvəl sənə yazmışdım. Sonra sənin Midhətə məktubun və Müzəffərin yenə onun adına məktubu gəldi. Çatmayan divar kağızlarını srağa gün poçtla yola saldım. Alətlərə gəldikdə, daş yonmaq üçün alət də poçtla göndərildi (onu Teymur ucuz qiymətə aldı, qonşumuz Qrişa deyir ki, bekara şeydir). Yaramasa, təzəsini, daha yaxşısını göndərərəm. Alətlər, azı, 50 manata başa gələcək, onları mən tədricən alıb göndərərəm, hamısını birdən göndərə bilmərəm. Çünki təzə dərs ili başladığına görə dörd məktəbli uşağın işini yoluna qoymaq, onlara paltar, çəkmə, dərs kitabı almaq, yeməklərini düzəltmək, oxumaq xərclərini vermək mənim üçün asan deyil (təkcə Ənvərin xərci 40 manat eləyir).Bu qanqaraldan şeyləri sənə yazmaq istəməzdim; xüsusən ona görə ki, sizin də kənddəki dolanacağınız çox asanlıqla keçmir. Buna baxmayaraq, sən gərək fikir çəkib ruhdan düşməyəsən, çünki bir balaca bərkə düşsən, dərhal mən buradakı var-yoxumuzu səninlə bölməyə hazıram. Axı, bu müvəqqəti haldır. Burada da darısqallıqdır, orada da, sənin yanında da; burada da, orada da elə ürəkaçan bir şey yoxdur. Mən, Midhət və Ənvər imkan tapan kimi necə olur-olsun Kəhrizliyə baş çəkmək həsrətindəyik.
Kılalı kaşları mihrâbına dil penc nemâzKılalı kaşları mihrâbına dil penc nemâzBaşladı gîsûları kâfile-i râh-ı derâz
Qəzəl 2232تن پرور از شهادت گر سر کشد عجب نیستکی قدر آب داند هر کس که تشنه لب نیست
Qitə 346چشمهٔ خون ز دلم شیفتهتر کس را نیخون شو ای چشم که این سوز جگر کس را نی
Qəzəl 542به تازه باد جدایی گلی ببرد ز باغمکه همچو بلبل مسکین از آن به درد و به داغم
İkinci camın keyfiyyətiVer, Saqi, o Nuhun gəmisi rahəti-canı,Ver ki, məni qərq etdi bu qəm, dərd tufanı.
Həmidə! (28 noyabr 1923)Uşaqlar hamısı sağ-salamatdır və heç azarladıqları olmayıb. Təkcə Teymur hərdən yüngülvarı qızdırır. Bizlərdə heç bir yenilik yoxdur. Bu gün poçtla Müzəffərin adına bir qutu şey yola saldım:1. Bir cüt çəkmə, Nina özü üçün sifariş vermişdi. 2. Dörd cüt yaxşı corab, bunlardan iki cüt isti corab sənin, iki cüt şəffaf corab – Münəvvərin. 3. İki parça əl-üz sabunu. 4. İki paçkada 10 girvənkə xüsusi sifarişlə gətirilmiş seçmə çay (yarmarkadan tanış bir İran taciri gətirmişdi). 5. Bir paçka kakao. 6. İki girvənkə Moskva konfeti. 7. İki paçka açıq ingilis çayı və beş dənə limon. Qutuda, deyəsən, Ənvərin məktubu da var.
Ayıh görimedüın hîç anun gözlerini benAyıh görimedüın hîç anun gözlerini benBenzedimedüm aya anun yüzlerini ben
Qəzəl 2246تا نافه زلف مجلس آراستآهوی حواس، دشت پیماست
Qitə 349صانعا شکر تو واجب شمرمکه وجود همه ممکن تو کنی
Qəzəl 554تختگاه حسن را قد تو شاهست، ای صنمآسمان لطف را روی تو ماهست، ای صنم
Yeddinci camın keyfiyyətiGəl, Saqi, ver ol qəndü şəkər zövqlü balı,Bir şey ki, açır qönçə kimi dərdi-vüsalı.