Minaya mənəm

Naqafil ölkənə düşdü güzarım,Ləhzədə oxuyan min aya mənəm.

Usta Abdulla1 dəq
Mənim sevdiyim

Zulflərin sunbuldur, yanağın lalə,Baxışı tə’n edir vəhşi qəzalə,

Molla Pənah Vaqif1 dəq
İkinci hissə, 6

Kəndin ortasındakı təpədə, iri tut ağacının kölgəsində, böyük bir mərəkə vardı. Göytəpəlilər dağ köçü, ya da biçin vaxtı olduğu kimi, buraya məsləhətə yığışmışdılar. Adətən onlar çətinliyə düşəndə, elliklə bir iş lazım gələndə buraya toplaşıb ağsaqqallara qulaq asar, görüləcək işlər barədə tədbir tökərdilər. Bu təpə çox hadisələrin şahidi olmuşdu, sözləri çəpləşən kənd cavanları burada çox yumruq davasına çıxıb bir-birinin üstünə xəncər çəkmiş, bəzən də aralığa qan salınmışdılar. Burada çox adamlar əlini Qurana basıb günahsız olduğuna and içmiş, çox qanlılar barışdırılmışdı. Bu təpədə evlər yıxılıb, evlər tikilmişdi.İndi də camaat böyük maraq və intizarla buraya toplaşmışdı. Üç gündən bəri şənliyə yayılan söz-söhbətin əslini öyrənmək və kəndi dolaşan o "keçisaqqal rus"un haradan gəldiyini və nə istədiyini bilmək həvəsi ürəkləri bürümüşdü. Kənd arasında dolaşan söhbət çoxlarını çaşbaş salmışdı. Molla Sadığın məsciddə dediyi sözlər adamları ehtiyatlandırmışdı. Təpə arı yuvası kimi qaynayırdı.

İsmayıl Şıxlı195713 dəq
Dəniz qartalı

Dünyaya bir qartal gəldi dənizdə,Tufanlar qoynunda o yaşa doldu.

Zeynal Xəlil19651 dəq
Adı var, özü yox

(Komediya)*Əhli-məclis

Nəcəf bəy Vəzirov18911 dəq
Olmaz

Bir gözəl oxladı məni,Belə əbru-kaman olmaz.

Aşıq Abbas Tufarqanlı1 dəq
Bilmirəm bu Kamal əfəndilər

Bilmirəm bu Kamal əfəndilər,Nə üçün bikamal olur, ya Rəb?

Əliqulu Qəmküsar1 dəq
XXXVII

Bayaqdan yol gələn Mehman qan-tər içində özünü fabrikə çatdırdı, soruşub müdirin kabinetini tapdı. Qapıçı müdiri əvəz edən adamın otağını göstərərək:– Bax, ora buyurun, – dedi, – müdir azarlıdır. Onu orada oturan əvəz edir, baş mühəndis!

Süleyman Rəhimov19443 dəq
Ay ariflər

Ay ariflər, bir tərlanım uçubdu,Sağ əlimdən sol əlimə alınca.

Xəstə Qasım1 dəq
Birinci şəkil

Səhnə Səfdərqulu bəyin otağını göstərir. Otaq yarı Asiya, yarı Avropa qaydası ilə bəzənmiş. Ortada girdə stol. Üstə şamdan, kart vəqeyri qumar şeyləri. Sandalyalar qaydasız halda durmuş. Açıq qapıdan yemək otağı görünür. Pərdə qalxdığda Nəbi otağı qaydaya salarkən öz-özünə söylənir.*Nəbi**. Vay sizin evinizi Allah yıxsın, a belə ağalar. Bir belə də qumar oynamaq olarmı? Hər gün səhərə kimi oynayırlar. Çox vaxtı gecəni gündüzə qatıb o biri günə kimi kart vururlar. Vallah, mən nökər belə rahatsızlığa davam edə bilmərəm. Amma bizim bu nəçib bəylərimiz davam edirlər. Özkə vaxtı «o yana dur» üstə xəncər, tapançaya çıxırlar. Amma qumarda bir-birlərinə itə deyilməz sözləri deyirlər. Yenə də keçir gedir. Amma lotular mənim bu səfeh ağamı yaxşı tovlayıb tapıblar. Gecə-gündüz çörəyini yeyib, çayını içib, özünü də, qumarda sağmal inək kimi sağırlar. Ha-ha-ha... (Bir az dayanıb yenə də) Ha-ha-ha... A kişilər, bu lotuların hər kələkləri qurtarmışdı, gəlmişdi elə bu. İndi də tutublar ki, Səfdərqulu ağa, səni cəmi bəylər tərəfindən dibdat seçəcəyik. Gedib Fitilbörkdə dum deyirlər, nə deyirlər, orada vəzirlər yanında danışasan. Ha-ha-ha... Səfdərqulu bəy vəzirlər yanında danışacaq? Vay o yazıqların halına. «Vot tebe na»dan başqa bir şey başa düşə bilməyəcəklər. (Cəbi daxil olur). Xoş gördük, a Cəbi lələ. Mənə qulluq.

Süleyman Sani Axundov9 dəq
Bilmirəm

Dili bağlı necə durum,Dinib - danışa bilmirəm.

Aşıq Heydər1 dəq
Çox utandıq

Utanıram, inanmaq istəmirəm ki, Bakı kimi bir şəhr, Qars tərəfindən göndərilən 40-45 yetim uşağı saxlaya bilmiyə. Saxlaya bilmiyə də qazimat ilə aləmə elan edə ki, “cəmiyyətin işi çoxdur, yetim uşaqlara, eylə xırda işlərə baxmağa vaxtı yoxdur. Hər kim nökərliyənə qədər uşaq istəyirsə, gəlsin aparsın!”Cəmiyyət burda bir şeyi yaddan çıxarmış: əgər gözə gələn qız və oğlanları pul ilə nökərliyə versəydi və ya bir kərəlik satsaydı, cəmiyyət sandığına xeyli pul yığışardı və bu vasitə ilə cəmiyyət üzvlərini ianə yığmaqdan qurtarardı.

Ömər Faiq Nemanzadə19157 dəq
Qəsidə 13

چون نقطه نور سپهر آید ز حوت اندر حملپوشد چو جنت باغ را حالی و حلی و حلل

Fələki Şirvani5 dəq
İndi

İsmi Pünhan, həsrətindən ağlaram,Fələk də yaşıma qan qatar indi.

Molla Cümə1 dəq
Köçərilərin övza və əhvalı

Əgər tarixə baxılsa və dilimizdə istemal olunan məsələlərə və atalar sözünə diqqət yetirilsə, biz Azərbaycan türklərinin bu axır vaxtadək köçəri halında zindəganlıq etməyi məlum olunar.Məşhur sayaçı sözlərində ev heyvanları bir-bir zikr olunur və bu sözlərdə heyvanların cümləsindən ziyadə tərif və tövsif olunan qoyun və keçidir; o heyvanlardır ki, tərəkəmə xalqının diriliyi və rahatlığı onların varlığına bağlıdır. Xüsusən gözəl və şirin dil ilə qoyunun qisim-qisim sifətləri tərif olunur.

Firidun bəy Köçərli190912 dəq
Üçüncü pərdə

On üçüncü şəkilÜçüncü şəklin dekorasiyası. Umud tək, həyəcanlı gəzinir, zəngi aramsız çalır, Xumar qaçaraq səhnəyə gəlir.*

Sabit Rəhman196415 dəq
Qeyrət eylə

Gəldi, şura gəldi,El, qeyrət eylə.

Aşıq Bəsti1 dəq
Nizami sənətinin başlıca mənbəyi

Sözün şərti nəşədədir, nazdadırBu ikisi varsa, şer sazdadır.

Məhəmməd Əmin Rəsulzadə19493 dəq
Oldu

Ay ağalar, ay qazılar,Görün mənə nələr oldu!?

Aşıq Musa1 dəq
Cahannamə

Dəhri fənada belə insan hanı?Qılmaya fani ona dövran hanı?

Aşıq Valeh2 dəq
Xəzinə üstündə yatan ilan 9

Birinci qeyri-adi hadisə anbarın qabağında, Təftişlə Möhsün kişinin asdıqları “yel fanarları”nın işığında baş verdi.Nə qədər ki, şəhər onilliyinin və dəmir yol məktəbinin yorğun-arğın müəllimləri ilə pərakəndə orduya bənzəyən şagirdlər Ortayolda susqun axınla ağır-ağır gəlib meydanın dövrəsində, təpəcik üstündə “dustaq damı” adlanan daxma ilə idarə səmtində dikdirlərə döşənişməmişdilər, burda – anbarın qabağında Səmədin lap körpəlikdən – otuz dördüncü-otuz beşinci illərdən bəri, avqustun axırından noyabrın ortalarına qədər hər gün gördüyü adi iş gedirdi: qapan-tərəzidə pambıq çəkilirdi.

İsa Hüseynov (Muğanna)26 dəq
Allahın nemətləri

Gözün aç, Möcüza, qıl bir nəzər əltaf yəzdanə,Tamam etmiş xuda nemətlərin biz əhli-İrəna.

Mirzə Əli Möcüz1 dəq
Sən

Füqarə mən, biçarə mən, yazıq mən,Bimürvət sən, sitəmkar sən, zalım sən.

Ağdabanlı Qurban1 dəq
A dağlar

“Xudahafiz” deyək, gəl halallaşaq,Daha ayrılıqdı, köçdü, a dağlar.

Miskin Abdal1 dəq
Olur hərçənd can şirin, vəli canan yerin tutmaz

Olur hərçənd can şirin, vəli canan yerin tutmaz,Bir-iki üç nəfəs bir ömri-cavidan yerin tutmaz.

Qövsi TəbriziQəzəl1 dəq
Boz Alaşa

— Ata:Oğul, sənə dedim, ata, get, ata

Adsız el şairləri1 dəq
Yamandı

Heç kimsə düşməsin yar sevdasına,Kimsə dözməz belə dərdə, yamandı.

Varxiyanlı Aşıq Məhəmməd1 dəq
Sənə söyləyim

Gəl sənə söyləyim Şikəstə qardaş,Borcumuzdur zəmanəyə söz demək.

Çoban Əfqan1 dəq
Memar və mələkə

Mələkə Zahidə xatun sarayda hökmdara məxsus yaşayış otaqlarında yerləşmişdi. Bu otaqlarda vaxtı ilə Atabəy-əzəmlə Möminə xatun yaşamışdı, bu otaqlarda onların uşaqları – Nüsrətəddin, Müzəffərəddin ayaq tutub yerimişlər, böyüyüb boya-buxuna dolmuş, ərsəyə gəlmişdilər.Cahan Pəhləvan Naxçıvana varid olan gün əvvəlcə həmin otaqlarda yaşamaqdan imtina etmək istəmişdi, ancaq sonra nə fikirləşmişdisə razılıq vermişdi. Razılıq vermişdi ki, deyəndə ki, birdən ürəyindən

Hüseyn İbrahimov10 dəq
Deyə-deyə

Sazım sinəmdə qan ağlar,Yunis Əmrə deyə-deyə.

Ağ Aşıq Allahverdi1 dəq