Qaratoyuq

Sarı dimdiyində çöp,Pırıltıyla ağacdan

Zeynal Xəlil19701 dəq
Səxavətsiz dövlət nəyə gərəkdir

Səxavətsiz dövlət nəyə gərəkdir,Əgər yığsan bu dünyanın sanınca.

Usta Abdulla1 dəq
Teleqram

Öz qayeyi-amalı kimi millətinin zehnində də əbədi qalan millət şairi və müəlliminin ziyasını ürəyimin ən dərin guşəsində hiss edirəm.“Sədayi-həqq” qəzeti, 8 fevral 1915, №29*

Nəcəf bəy Vəzirov1 dəq
XVI

Rayon partiya komitəsindən təkrar zəng edildi. Mehman stolu və şkafı örtdü, iki böyük iş qovluğunu da qoltuğuna vurub çıxdı, qapını bağladı, açarı cibinə qoydu, müstəntiqi özü ilə aparmaq məqsədilə səslədi, küncdə, başını stol üstünə qoyub yatan Qaloşlu adam oyandı, gözünü ova-ova:– Yoldaş prokuror, o hara isə bayaqdan getdi, – deyə xəbər verdi, – xeyli vaxt olar!

Süleyman Rəhimov19446 dəq
Bəyənməz

Ay həzərat, bir zamana gəlibdir,Ala qarğa şux tərlanı bəyənməz.

Aşıq Abbas Tufarqanlı1 dəq
Epiloq

Dünyaya çox buynuzlu-buynuzsuz cahangirlər gəldi. Biri özündən əvvəlkini bəyənmədi, o biri sonrakını. Biri dünyanı qana çalxaladı, o biri əmin-amanlığa çağırdı. Biri bəşər övladının min illər boyu yaratdığı qayda-qanunları zor ilə tapdaladı və ortalığa yeni həyat tərzi atdı. Yer kürəsini əlində fırladıb qan çanağına çevirən Hitler meydana çıxdı. Onun qarşısında Stalin dayandı, Ruzvelt, Çörçil, Mao-Tsze-Dun və De Qoll siyasəti dünyada baş alıb yeridi. Biri o birinin əleyhinə, biri o birinin tərsinə. Hamısı da ədalətdən, vicdandan dəm vurdu. Bütöv xalqlar tayqalara, Sibirə sürgün edildi. Başqa birisi hakimiyyətə gələrkən bu cəza alanları günahsız müqəssirlər adlandırdı, salamat qalanları yerlərinə- yurdlarına qaytardı. Onlara kömək etdilər.Sibir meşələrində qohumlarını və nənəsi Güllü xanımı itirdikdən sonra qürbətdə tək qalan Söhrab sarsılmadı. Meşəlikdə, kəndin kənarında, balaca bir təpənin döşündə, nəhəng şam ağacının dibində dəfn edilmiş Güllü xanımın hər gün qəbri üstünə gedib ağlayar və and içərdi ki, oxumağından qalmayacaq. Gündüzlər meşəyə, böyüklərlə birlikdə ağac doğramağa gedər, gecələr isə axşam məktəbində oxuyardı.

İsmayıl Şıxlı19956 dəq
Mən

Səyyad oldum, səhra gəzdim,Tor qurdum tərlana mən.

Xəstə Qasım1 dəq
Şəriətdə şərm yoxdur

Mən uşaq vaxtımda hərdənbir məscidə gedirdim və çox vaxtlar olardı, görerdim kj, torpağı sanı yaşayasınız, bizim Hacı Axund mənbərin üst pillesində əyləşib ayağında ağ tuman, bağı eşikde, biz uşaqlar küçəda damşdığımız sözlərdən danışır və İstibradən behs açıb, istibranı nə cür etməli və nə növ mövzeyi-mötadı sığallamalı, hamısımn təhrini eynilə camaata göstərir və hamisı gözləri bərələbərələ qalıblar.Mən həqiqət bu işlərə və bu sözlərə çox utanardım və qaiandım məəttəl. Tainki Axundu bir gün girələyib soruşdum ki, cənab Axund, niyə gərək peyğəmbər mənbərində sizin kimi böyük vücudlar, arvaduşağı mülahizə eləməyib belə sözlər danışasınız?

Əliqulu Qəmküsar3 dəq
Şərq qadını yeni yolda

Dörd ay davam edən Köln mətbuat sərgisi artıq bitmişdi. Köln şəhərindən hər tərəfə hərəkət edən qatarlar minliklərlə dolu idi. Kupelərdə davam edən söhbətin çoxu sərgidən idi. Hər kəs oradan aldığı zövq və tə’sirdən bəhs edirdi. Artıq məharət və səliqə ilə tərtib olunmuş, müxtəlif növlü Şura ekspontları hamının diqqətini cəlb etmişdi. Birinciliyi qazanan Şuralar mətbuatı az bir zamanda div addımları ilə irəlilədiyini sübuta yetirmiş idi. Bunu düşmənlər belə inkar edə bilməyirlərdi.Belçikaya tərəf hərəkət edən qatarın bir kupesində «Pari-Midi» müxbiri Müsyo Çujon və İnkiltərə qəzetlərindən «Yorkşayer Yunk nus» müxbiri mister Leyton biri siqara və o biri çubuq fısqırdaraq Şuralar mətbuatından qızğın surətdə bəhs edirdilər.

Süleyman Sani Axundov8 dəq
Qəsidə 3

نار است شعله شعله، رخ دلبرم ز تابمار است عقده عقده، دو زلفش بر آفتاب

Fələki Şirvani3 dəq
Xoflanma

Sözün ziyanı yox, sazın ondan çox,Sənətkar görəndə xoflanma bir də.

Aşıq Heydər1 dəq
Təşəkkür

İndiki islam üləması arasında münaziəli, şəkli bəhslərdən biri də hicab məsələsidir. Bu eylə əhəmiyyətli bir məsələdir ki, heyati-ictimaiyyə və mədəniyyətimiz hər zaman bunun tehti-təsirində bulunmuş və elan da bulunmaqdadır. Bu məsələnin bir kərə qət olunub qurtulmasını hər sahibi-maarif kimi mən do arzu edərdim. Lakin bunun üçün “cəsarətli”, elmli, nüfuzlu bir fazilin vücudu lazımdı. Hərçəndi bir çox mollalar təklikdə “sətrin” şəri olmamağını, maarif və tərəqqimizə zərər vurduğunu söylüyürdü, amma heç kəs meydana çıxıb aşkar deməyə cəsarət eləmiyirdi. Həmd olsun ki, Qafqaz müftisi Hüseyn əfəndi həzrətləri “Seda”™nın 10, 11, 12, 13-cü nömrələrində alimane nəşriyyatı ile “sətrin” şeri olmadığım, yəni müsəlman arvadlarının üzü açıq gəzə biləcəklərini möhkəm və şeri dəlillər ilə isbat və bəyan edib məqami-fitva penahidən bu çətin məsələyə nəhayət verdi.Bu münasibətlə Müfti əfəndi həzrətlərinə tərəqqeyi-milliyəmiz naminə ərzi-təşəkkür edərim.

Ömər Faiq Nemanzadə19111 dəq
Aşnalar

4 pərdə, 5 şəkildə*İştirak edənlər

Sabit Rəhman19451 dəq
Ey gözəl

Ey gözəl, surətinə,Mehri dürəxşan demişəm.

Molla Cümə1 dəq
Həsən bəy Rzaqulu bəy oğlu "Həsən Qara" və "Hadi"

"Beyti-xamuşan" üzvlərinin müqtədirlərindən birisi də Rzaqulu bəy oğlu Həsən bəy idi ki, "Həsən Qara" və "Hadi" təxəllüsü ilə məşhur idi. Onun türk və fars əşarü qəzəliyyatı çoxdur. Nümunə üçün bir türk qəzəli bu məcmuəyə daxil olundu:Şəbi-zülmati-zülfündə fəğanü ahü zarım var,

Firidun bəy Köçərli19257 dəq
Gəldi

Göz dikmişdim ağ buluda,Yağa-yağa qara gəldi.

Aşıq Bəsti1 dəq
Gəlsin

Qarabağdan dov eləyib gəlirəm,Məndən dovtələbi varsa, de gəlsin,

Aşıq Valeh1 dəq
Mənə Dilbər

Qız, belə gəzməyin aşıq öldürür,Telindən tel ayır sat mənə, Dilbər!

Aşıq Musa1 dəq
Əlimərdan bəy Topçubaşının məzarı başında nitq

Xanımlar, bəylər!Millət yolunda çalışanlarımızdan bir böyüyü ilə halallaşırıq.

Məhəmməd Əmin Rəsulzadə19341 dəq
Halal eylə

Ana, billah dura bilməm,Mən bağrı daş, halal eylə.

Ağdabanlı Qurban1 dəq
Sizə mən neyləmişəm

Başıma zülf qoyub saqqalı yoldurmamışam,Xəlqdən rüşvət alıb kisəmi doldurmamışam,

Mirzə Əli Möcüz1 dəq
Məni

Çərxi-fələk yarıtmadıDövlətdən, vardan məni;

Miskin Abdal1 dəq
Kərayli: Bu bəs deyil gətirübdür

Bu bəs deyil gətirübdürBaşıma yüz kələk səndən,

Adsız el şairləri1 dəq
Qəzəl: Üşşaq binəvaya qulaq tut, nəvayı gör

Üşşaq binəvaya qulaq tut, nəvayı gör,Ney tək bu bizəbanlara dil ver, harayı gör

Qövsi Təbrizi1 dəq
Get, səni gözüm görməsin

Heyf mənim zəhmətimə,Get, səni gözüm görməsin.

Çoban Əfqan1 dəq
Təşrif

Cahan Pəhləvan bir aya yaxın idi ki, Həmədandan çıxıb Azərbaycan Atabəylər dövlətinin tabeliyində olan şəhərlərə – İsfahana, Mazandarana, Xızıstana baş çəkəndən sonra ən böyük şəhərə – Gəncəyə gəlmişdi. Gəncə səfərindən sonra isə oradan birbaşa Naxçıvana təşrif gətirmişdi, özü də qəfil, təmtəraqsız, heç kimə xəbər vermədən, bir dəstə şəxsi xidmətçi və mühafizəçiləri ilə. Onsuz da Şərur məliki Oğuzun əhvalatından sonra bütün əmirlər, məliklər, rəislər ondan bərk ehtiyat edir, xüsusi mürasilələr¹ almamış, xüsusi çaparlar gəlməmiş hüzuruna təşrif gətirmirdilər, imkan daxilində sarayla əlaqədən, onun sahibi ilə ünsiyyətdən kənar qaçırdılar. Həm də Cahan Pəhləvan son vaxtlar yaman səbirsiz olmuşdu. Onun ova çıxanda təntiklik etməsindən, fərman verəndə tələsməsindən, hökm çıxaranda özünü dalıqaçaraq göstərməsindən, saray adamlarını tez-tez cəzalandırmasından, şuluqluq salan kəndliləri, hərbi qaydanı pozan döyüşçüləri zindanlara saldırmasından, saraydan, darülmülkdən kənarda söz-söhbət gedir, dedi-qodular artırdı. Bəziləri bunu şahın yaşlanmasına yozur, bəziləri əsəbiliyinin artması kimi baxır, bəziləri də Eldəgəzlər nəslindən olanların çox yaşamaması kimi mənalandırırdılar...Amma həqiqət bu idi ki, Əcəmi darıxan kimi, hökmdar da darıxırdı.

Hüseyn İbrahimov3 dəq
Yada düşən yar

Yenə bu könlümə saldın bir talan,Nihan yerdə gəlib yada düşən yar.

Varxiyanlı Aşıq Məhəmməd1 dəq
Nə bilər

Nəs gündə yaranan nəs günə düşər,Nəs gedər dünyadan nəs aqi bilər.

Aşıq Hüseyn Şəmkirli1 dəq
Deyil

Abbas:Çox da cələllanıb çıxma qarşıma,

Aşıq Şenlik1 dəq
Səni

Aşıq Alı, nə sevdaya düşmüsən,Bir gözəl salıbdı azara səni.

Ağ Aşıq Allahverdi1 dəq