Yaxanda bir bənövşə

Yarı gecə saf göylərə baxanda,inci kimi ağ ulduzlar axanda,

Rəsul Rza19391 dəq
Beşinci şəkil

“Sarayi-Fatma” adlı ümumxananın salonu. Gözəl yumşaq meblelər qoyulmuş, xalılar döşənmiş: pəncərələrdə qiymətli vazlar görünur. Divarlar güzgülərlə bəzənmiş. Hər yerdə qırmızı ay-yıldız nəsb olunmuş, ön divarda ərəb hərflərilə “Sarayi-Fatma” yazılmışdır.Sağ tərəfdə piano qoyulmuşdur. 3-5 əlvan paltarda qadın ağparikli tarixi libaslarla bərabər, müasir modalar da gözə çarpır. Qadınların hərəsi bir pozadadır: kimi kanapelərdə uzanmış, kimi qoltuğa (kreslo) yerləşmiş, kimi də güzgülərin önündə tualetlərini düzəldirlər. Qonaqlar smoqinqdədirlər. Səhnənin ön tərəfində Bağır, İbadulla və Xəndan əfəndi durmuşlar. Xəndan əfəndi salonun zinətinə və qadınların gözəlliyinə heyran qalaraq danışır, danışdıqca da ətrafı yabançıcasına süzür.

Yusif Vəzir Çəmənzəminli9 dəq
İşçi

Dəmirdən qolların, daşdan duruşun,Boğulmuş rənginlə, çəkic uruşun;

Əhməd Cavad1 dəq
Qəzəl 111

به اختیار دلی برد چشم یار از منکه دور از او ببرد گریه اختیار از من

Məhəmmədhüseyn ŞəhriyarQəzəl2 dəq
Cəfərqulu xana

Səlam olsun məndən sərkar xana,Mollalardan bir az edim şikayət.

Mirzə Fətəli Axundzadə1 dəq
Bayram töhfəsi

Nəcib, düşüncəli bir bəstəkar qız,Piano önündə oturmuş yalqız.

İslam Səfərli2 dəq
Utanıram

Şəhidlərin, qaçqınlarınÜstümüzdə min ahı var.

Bəxtiyar Vahabzadə19953 dəq
Sevil

Şair idin – baxışların zillənərdi uzaqlara,Arzuların muncuq kimi düzülərdi varaqlara.

Qasım Qasımzadə1 dəq
Aləmi-islama

Dinlə əlhanını sınıq sazımın,Millətə qəlbən ağlayan bacıdır.

Abbas Səhhət19121 dəq
Vəchində peydadır sənin əncari-zati-kibriya

Vəchində peydadır sənin ənvari-zati-kibriya,Ol yüzə qarşuda da şərməndədir şəmsüz-züha.

Şah İsmayıl XətaiQəzəl1 dəq
Keçmiş günlərdən

Birinci türk teatrosunu mən Şuşada 1881-ci il yay fəslində gördüm. Mənə necə təsir bağışladığından burada danışmaq istəmirəm; ancaq bunu demək istəyirəm ki, Qori seminariyasının tələbələri və oranı bitirmiş müəllimlər Şuşa teatrosunun birinci pionerləri olmuşlar. Onlar hər bir yay tətilində şəhərə toplaşdıqdan sonra, həvəskarlar adı ilə biriki tamaşa göstərirdilər. Başqa əsərlər olmadığından Mirzə Fətəlinin komediyalarından oynayırdılar; hasil olan paralar isə yoxsul tələbələrin mənfəətinə sərf edilirdi. O vaxtkı aktyorlardan ancaq Muxtar Muradovun – İndi də sağdır – adını çəkməyi burada lazım bilirəm.1892-ci il yay fəsli idi. Müəllimlər həmişəki qayda ilə toplaşıb Xandəmirovun “teatro salonunda” Haşım bəy Vəzirovun “Evlənmək su içmək deyil” adlı komediyasını oynayırdılar.

Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev2 dəq
Daş kömür

Fabrik, zavod çoxalır,Ehtiyaclar həm artır, həm yoxalır.

Mikayıl Müşfiq1 dəq
Üzmə sən barı

Başına döndüyüm alagöz Pəri!Əlim ətəyindən üzmə sən barı!

Aşıq Qurbani1 dəq
Ağ libasda

Fransız rəvayəti*Üzündə buludlanan kədəri qovdu ana,

Qabil19785 dəq
Mənim cənnətim

Mən bu azca ömrümdə birinci dəfə olaraq insanların rəftarında, bu dünyaya gəlmələrində anlaşılmaz bir uyğunsuzluq və bu uyğunsuzluğu daim müşayiət eləyən acı, biganə bir kədər hiss edirdim. Və başa düşmürdüm ki, nə üçün adamların gülüşü, sevinci mənə süni görünür? Mənə sirayət eləmir?Mən bu aləmə qaynayıb-qarışa bilmirdim. İman kişi gündüz qonşulara kəhrizdən su daşıyıb, gecələr öz aləmi ilə məşğul olduğu kimi, mən də gündüz məktəbə gedir, dərslərimi öyrənir, anamla atamın söhbətlərinə qulaq asıb, gecələr öz otağımda tək qaldıqda öz aləmimlə məşğul olurdum. Bu aləm isə qəribə idi. Fatma nənəm mənə nağıl eləmişdi ki, Firon qərara gəlib ki, gərək yer üzündə də Allahın behişti kimi bir behişt düzəltsin. Firon həmin behiştin torpağını mirvari, ləl-cəvahirat elətdirir, meyvə ağaclarının yarpaqlarını qızıl elətdirir, ab-kövsər kimi şirin bulaq düzəltdirir. Bir sözlə, əsil cənnət yaradıb, dünyanın gözəl qızlarından da gətirdib, huri elətdirir. Və bu cənnət Allahın o qədər xoşuna gəlir ki, əmr edib onu göyə çəkdirir.

İlyas Əfəndiyev3 dəq
Fərqimiz

On beş dekabrda sən doğulmusan,Ay ustad on altı dekabrda mən.

Tofiq Bayram1 dəq
Dolannam

Əylən, bir söz deyim, ey gülüzarım,Var könlümün bir bazarı, dolannam.

Novrəs İman1 dəq
Məhəbbət

Bahar gələndə dağlara həyat gələr,Çöllərdə lalə bitər, çəməndə nilufər,

Həkimə Billuri1 dəq
Şeyx Şamil

İştirak edənlərŞamil – Dağıstanın xalq qəhrəmanı*

Mehdi Hüseyn1 dəq
Özü duyaydı ki, ürəyimdədir

Özü duyaydı ki, ürəyimdədir,Yanaydı verdiyi hicran içində.

Əli Kərim1 dəq
Məni başa düşmədilər bu zəmanədə…

Mənə sözün, ixtiyarın verdi yaradan,Dedi:-sənə ilham, qələm qoy kömək olsun,

Cabir Novruz19943 dəq
Badamlı

Badamlı,nə sərin,

Zeynal Cabbarzadə1 dəq
Heyran olduğum

Yoxsan yoxam,Varsan varam,

Mirvarid Dilbazi19991 dəq
Kabus

Bizə yad kabus bax kölgə salıb,Bu ölümdür, bu ölüm kölgəsidir!

Həbib Sahir1 dəq
Mərd dayanar

Mərd dayanar, namərd qaçar,Meydan gumbur-gumburlanı,

Xalq ədəbiyyatı1 dəq
Telefon xətlərində

Telefon xətlərində bir səs düşdü dünyayaTelefon xətlərində birləşdi ana, bala.

Mədinə Gülgün19771 dəq
Sözlərin şəkərdir şirin bir nabat

Sözlərin şəkərdir şirin bir nabat,Xoşdur şəkərdən də o bir neçə qat.

Abbasqulu ağa BakıxanovRübai1 dəq
Üçüncü İskəndər

Ərdəbildə bir İsgəndər vardı.Küçə-küçə gəzib duz satardı.

Balaş Azəroğlu19738 dəq
Gənclərə ümidim var

Sən istərsən qəlbimi parçala, qır, çeynə, əz,Mənim yenə bu yolda tükənməz bir canım var!

Almas İldırım1 dəq
Təzkireyi-Nəvvab

Ey Vidadi, yenə xan qulluğunda,Qaim olub, nə qiyamət eylərsən?

Molla Pənah Vaqif2 dəq