Gəl

Gəldin, darıxırdım, açıldı könlüm,Yenə də göylərdən ay baxanda gəl,

Həkimə Billuri1 dəq
Niyə Azərbaycan dilim-dilimdir

Babam!Necə dözdün bu ağrılara

Mirvarid Dilbazi19891 dəq
Maralgöl sükutu

Maralgölə qonaq getdim yaz vədəsində,O qızılı, o almazı, o zəri gördüm.

Cabir Novruz2 dəq
Tolstoyvarı

(1-ci variantda)*O çəkdi tilovu

Əli Kərim1 dəq
Dəniz

Xəzri əsiruzanır dənizin dili,

Zeynal Cabbarzadə1 dəq
Kabus

Bizə yad kabus bax kölgə salıb,Bu ölümdür, bu ölüm kölgəsidir!

Həbib Sahir1 dəq
Oldu

Ay həzarat, ay camaat,Ürək zərd oldu, zərd oldu!

Xalq ədəbiyyatı1 dəq
Ömür kitaba bənzər

Ömür kitaba bənzər,Bəzən sona yetməmiş

Mədinə Gülgün19761 dəq
Odunla alışdı bu can xirmənim

Odunla alışdı bu can xirmənim,Min ələm bürüdü qəlbimi mənim.

Abbasqulu ağa BakıxanovRübai1 dəq
Nəğmə

Bir nəğmə oxudu sevgilim dünən,Sanki sellər, sular başımdan aşdı.

Balaş Azəroğlu1 dəq
Ləzgi ellərində

Gülşən üçün*Mən ömrümdə görməmişdim ləzgilərin elini,

Almas İldırım1 dəq
Bağbanla söhbət

– Bağban qardaş, nə əkirsən? –Yerə qoydu pöhrəni,

Zeynal Xəlil19712 dəq
Şamama

Bir sənəmin sinəsinə muştağam,Cox cəkirəm ahu zarı, şamama!

Molla Pənah Vaqif1 dəq
Könlüm

Nə ağlarsan, nə sızlarsan,Bir dərdi beş olan könlüm!

Aşıq Abbas Tufarqanlı1 dəq
Məhtaban 9

Məmalik xan öz əhdinin üstündə durdu. O, doğum günündən iki həftə əvvəl Tehrandan Qacar sarayına yaxın dairədən saçları xınalanmadan, anadangəlmə şabalıdı olan xarici həkim-mamaça dəvət edib, imarətinə gətirtdi.Ərdaha xanı tərəfindən hörmətlə qarşılanan xarici mamaça ilk əvvəl ikicanlı xanımın əhvalını qocadan soruşdu. Məmalik Məhtabanın üzüntülü, ruhi əzablarından xeyli və yana-yana danışdı. Tehrandan toz-torpağa bata-bata gələn mamaça xanım tez-təcili yol libasını dəyişdi, əllərini tər-təmiz yudu, bədənnüma güzgü qabağında dayandı. Xarici xanım şabalıdı saçlarını darayıb, xəstəsinə təsirli görünsün deyə özünü Avropa üsulu ilə artıq səliqə-sahmana salmağa çalışdı. O, xandan izin alıb Məhtabanla tanış oldu, onun əlindən tutub yataq otağına adlatdı. Həkim-mamaça Məhtabanı dinməz-söyləməz tibbi müayinədən keçirtdi. Sonra xarici xanım Məhtabandan firəngcə bir neçə söz soruşdu. Məhtaban dinmədi, fars dilinə keçdi, Məhtaban başını buladı. Onu öz ana dilində dindirincə Məhtabanın cavab verdiyini görüb:

Süleyman Rəhimov6 dəq
Müsibəti-Fəxrəddin

Çəkmə, çəkə bilməzsən, bərkdir fələyin yayı*Əfradi-əhli-məclis

Nəcəf bəy Vəzirov18961 dəq
Axtarırsan

Ahu nigah, ay həsrəti xumarın,Dolanıb bağlarda bar axtarırsan.

Usta Abdulla1 dəq
28

Gecədən xeyli keçmiş itlər hürüşdü. Doqqazdan səs gəldi. Axır günlər səksəkəli olan Kosaoğlu yerindən dik qalxdı, döyükmüş halda pəncərədən boylandı, səsə qulaq asdı. Bir azdan Sayalı içəri girdi.– Kimdir?

İsmayıl Şıxlı19544 dəq
Həsb-hal

Tesviri pürmelalımı mütləq gören zevatAnlar keçirtmişəm necə efsürdə bir həyat,

Əliqulu Qəmküsar1 dəq
İnsan

Yaxşı fikir elə, qafil dolanma,Qəlbini şeytandan yad elə, insan!

Xəstə Qasım1 dəq
Çarxı-fələk

Piyes – iki pərdədə, dörd şəkildə.*1921-ci il.*

Süleyman Sani Axundov3 dəq
Gələndə

Mərifət gözəldi, anlayib bilsən,Susarsan əlbət ki, yeri gələndə.

Aşıq Heydər1 dəq
Yardım təcili lazım

Müharibə münasibətilə Qafqaz müsəlmanlarının düçar olduqları fəlakəti kiçik hesab etməyiniz. Qars oblastında üz verən bədbəxtliyi Bakıya, Gəncəyə qədər gələn 40-50 ev ilə, Axısxa kəndlərinə can atan bir neçə yüz müsəlman azlığı ilə müqayisə etməyiniz. Fəlakət təsəvvür etdiyinizdən daha müdhiş, xəyal edə bildiyinizdən daha çəkərsuzdur.Fəlakət və səfalət Qars, Ərdəhan, Kağızman, Olti okruqlarını tamamilə tutmuşdur. Oralarda yüz minlərcə müsəlman camaatı yardıma möhtac bir haldadır.

Ömər Faiq Nemanzadə19153 dəq
Qəsidə 15

کجا شد آنکه مرا خان بدو بدی خوش و خرمکه تا شد او دل و چشمم تباه شد ز تف و نم

Fələki Şirvani3 dəq
Əliqulu evlənir

4 pərdə, 5 şəkildə*İştirak edənlər

Sabit Rəhman19571 dəq
Qoşuldu

Yenə dərdim həddən aşdı,Canım odlara qoşuldu.

Molla Cümə1 dəq
Hicran-qəmdi

Ağçınqıldan qalxan duman,Görüşünə yoxdu güman.

Aşıq Bəsti1 dəq
Qazax şairi Kazım ağa Salik təxəllüsün barəsində bir para məlumat

"İrşad"ın 17-ci nömrəsində dərc olunmuş müxəmməsin sahibi Salik təxəllüslü şairin naxçıvanlı olmağını idarə xəbər verib rəfi-iştibah etmişdir. Əgər idarə tərəfindən bu xəbər verilməsəydi, yenə də həmin kəlamı keçmiş əsrin şüərasına nisbət etmək olmazdı. Çünki şerin məal və məzmunundan və şairin şivəyi-lisanından aşkara görünür ki, bu nalə və fəqanlar indiki fəna halımız və pərişan övza və əhvalımız üçün edilən növhə və nəvalardır ki, şair suzişli dil ilə onları izhar edir.Salik Naxçıvaninin bu əsəri keçmiş şüəranın kəlamına əsla bənzəmir. Keçmişdəki şairlərimizin istilahında vətən, millət, hürriyyət, qeyrət, elm və mərifət misilli sözlər, demək olar ki, yox idi. Əgər nüdrətən bu kəlmələrdən birisi istemal olunsa idi, o da özgə mənaya işlənirdi. Keçmiş vaxtın işi və halı bir özgə, indiki zəmanənin təqazası bir başqa.... Hər nə isə keçək mətləbə. Naxçıvanlı Razizadə Salik ilə Şıxlı Kazım ağa Saliki bir-biri ilə qarışdırmaq cayiz deyil.

Firidun bəy Köçərli19089 dəq
Əlif

Ey könül, qafil olmaKim mehribandı əlif

Aşıq Musa1 dəq
Deyilmi?

De, necə şad olum bu aləmdə mən,Dünya fani, insan mehman deyilmi?

Aşıq Valeh1 dəq